Bắc Ninh: Phối hợp liên ngành chống thất thu ngân sách

Chủ động vượt khó

Năm 2026, Thuế tỉnh Bắc Ninh được giao dự toán thu ngân sách nhà nước (thu nội địa) 59.100 tỷ đồng; trong khi đó, Cục Thuế giao chỉ tiêu phấn đấu lên tới 66.100 tỷ đồng. Áp lực đối với ngành Thuế năm nay không chỉ đến từ chỉ tiêu thu ngân sách cao mà còn xuất phát từ những thay đổi lớn về tổ chức bộ máy và chính sách quản lý.

Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với 99 xã, phường sau sáp nhập đã làm tăng đáng kể khối lượng công việc trong xây dựng, phân bổ và theo dõi dự toán thu ngân sách.

Người dân, doanh nghiệp được cán bộ ngành Thuế tỉnh tận tình hướng dẫn việc thực hiện những chính sách mới về thuế.

Đáng chú ý, sau thời điểm xây dựng dự toán, nhiều chính sách mới tiếp tục được ban hành như miễn thuế đối với hộ kinh doanh, doanh nghiệp có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống hay không thu thuế giá trị gia tăng đối với lâm sản sơ chế ở khâu kinh doanh thương mại. Những thay đổi này làm gia tăng nguy cơ hụt thu tại một số địa phương, ảnh hưởng đến khả năng cân đối ngân sách nếu không có các giải pháp điều hành kịp thời.

Trong bối cảnh đó, Thuế tỉnh Bắc Ninh xác định không thể chỉ trông chờ vào sự tăng trưởng tự nhiên của nền kinh tế mà phải chủ động đổi mới phương thức quản lý, khai thác hiệu quả các nguồn thu và nuôi dưỡng nguồn thu bền vững.

Theo đồng chí Đỗ Công Tiến, Trưởng Thuế tỉnh, ngành Thuế đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ phân tích, dự báo sát diễn biến kinh tế; tăng cường phối hợp với các sở, ngành, địa phương trong quản lý nguồn thu; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, hóa đơn điện tử, quản lý hộ kinh doanh, chống thất thu và thu hồi nợ thuế. Việc quản lý thu không chỉ hướng tới mục tiêu thu đúng, thu đủ mà còn bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.

Tạo đà tăng thu

Những giải pháp quyết liệt ngay từ đầu năm đã nhanh chóng phát huy hiệu quả. Ước thực hiện thu ngân sách nhà nước trên địa bàn 7 tháng đầu năm 2026 do ngành Thuế thực hiện (thu nội địa) đạt hơn 51.582,3 tỷ đồng, bằng 87,3% dự toán năm. Trong đó: Thu tiền sử dụng đất đạt 14.354,9 tỷ đồng; thu từ các khoản thuế, phí đạt 37.227,4 tỷ đồng. Nhiều khoản thu chủ lực đều đạt kết quả khả quan; thu từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và khu vực kinh tế ngoài quốc doanh tiếp tục duy trì mức tăng trưởng cao.

Đáng chú ý, kết quả đó còn là minh chứng cho sự đồng hành, hợp tác ngày càng tích cực của cộng đồng doanh nghiệp và người nộp thuế. Ông Nguyễn Văn Trọng, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần May BGG Lạng Giang, Cụm công nghiệp Nghĩa Hòa, xã Kép cho biết: “Chúng tôi luôn xác định, nộp đầy đủ các loại thuế cho Nhà nước vừa là trách nhiệm, vừa là quyền lợi của doanh nghiệp. Đây cũng là cách doanh nghiệp khẳng định uy tín, sự minh bạch trong sản xuất, kinh doanh của đơn vị với các đối tác”. Được biết, nhiều năm qua, Công ty cổ phần May BGG Lạng Giang luôn chấp hành tốt việc nộp thuế với Nhà nước; riêng từ đầu năm đến nay, Công ty đã nộp vào ngân sách Nhà nước khoảng 9 tỷ đồng.

Tuy nhiên, kết quả đạt được sau nửa chặng đường mới chỉ tạo ra một "đà tăng tốc". Phía trước vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức cần tiếp tục được nhận diện đầy đủ và có giải pháp tháo gỡ kịp thời.

Trước hết là áp lực thu hồi nợ thuế vẫn rất lớn. Thực tiễn cho thấy, nhiều biện pháp cưỡng chế hiện hành chưa phát huy hiệu quả như mong muốn. Việc trích tiền từ tài khoản ngân hàng chỉ thu được số tiền rất hạn chế do phần lớn doanh nghiệp nợ thuế đều duy trì số dư ở mức tối thiểu. Trong khi đó, biện pháp cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn tuy bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật nhưng cũng khiến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bị đình trệ, ảnh hưởng đến dòng tiền và khả năng tiếp tục thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

Một thách thức khác là tình trạng nợ tiền sử dụng đất vẫn ở mức cao. Riêng trong 6 tháng đầu năm, số nợ tiền sử dụng đất lên tới 4.718 tỷ đồng. Cùng với đó, hơn 800 tỷ đồng nợ khó thu liên quan đến các trường hợp người nộp thuế không còn hoạt động, mất năng lực hành vi dân sự hoặc thuộc diện khoanh nợ, xóa nợ phải xử lý qua nhiều quy trình và nhiều cơ quan khác nhau nên tiến độ còn chậm.

Nhìn rộng hơn, những khó khăn này cho thấy nhiệm vụ thu ngân sách không còn là câu chuyện riêng của cơ quan thuế. Để hoàn thành mục tiêu thu ngân sách năm 2026, rất cần sự phối hợp đồng bộ của các sở, ngành, chính quyền địa phương trong quản lý đất đai, tài nguyên, đầu tư, đăng ký kinh doanh, tài chính, ngân hàng và tư pháp; tăng cường chia sẻ dữ liệu, xử lý kịp thời các dự án chậm triển khai, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đồng thời kiên quyết xử lý các hành vi trốn thuế, gian lận thuế và lợi dụng chính sách để chiếm dụng tiền thuế. Ở chiều ngược lại, cộng đồng doanh nghiệp cũng cần tiếp tục phát huy tinh thần đồng hành với chính quyền, chủ động đổi mới quản trị, nâng cao năng lực cạnh tranh, minh bạch tài chính và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế.

Mỗi đồng ngân sách được thu đúng, thu đủ không chỉ góp phần hoàn thành một chỉ tiêu tài chính mà còn trực tiếp tạo nguồn lực mở rộng không gian phát triển và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Bài, ảnh: Đỗ Thành Nam