Bắc Ninh: Nông dân giỏi tiên phong chuyển đổi số

Hiệu quả từ đổi mới kỹ thuật

Trên diện tích 4 nghìn m² nhà lưới tại tổ dân phố Lãng Sơn (phường Tân An), anh Vũ Trí Đức trồng dưa lê Hàn Quốc, dưa chuột, dưa lưới và dưa lê ta. Cùng với lựa chọn cơ cấu cây trồng, anh đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt kết hợp châm phân dinh dưỡng tự động, tích hợp công nghệ Internet vạn vật (IoT). Thông qua cảm biến và phần mềm trên máy tính, điện thoại di động, anh theo dõi các thông số, lựa chọn chế độ vận hành tự động hoặc bán tự động, giúp giảm thao tác thủ công trong tưới, bón phân... Việc ứng dụng công nghệ giúp giảm công lao động, nâng cao hiệu quả quản lý, chăm sóc, mang lại thu nhập khoảng 600 triệu đồng/năm sau khi trừ chi phí.

Nông dân xã Bảo Đài ứng dụng công nghệ cao sản xuất dưa lê Hàn Quốc trong nhà màng. Ảnh: Mai Toan.

Không chỉ ở các mô hình trồng rau màu trong nhà lưới, việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào cải tiến quy trình canh tác cây dược liệu bản địa cũng đang được chú trọng, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm. Tại xã Sơn Động, trên nền tảng trồng cây ba kích tím theo phương thức truyền thống, manh mún, anh Lương Ngọc Duy cùng cộng sự đã nghiên cứu, hoàn thiện giải pháp “Cải tiến quy trình trồng và chăm sóc cây ba kích tím”.

Điểm mới của giải pháp này là thay vì trồng luống đơn như trước đây, sẽ áp dụng kỹ thuật trồng luống đôi, luống ba trên cùng một đơn vị diện tích, góp phần sử dụng hiệu quả đất canh tác, tiết giảm chi phí sản xuất. Quy trình mới nâng mật độ lên 5.000 cây/ha (tăng 1.000 cây so với trồng luống đơn), nhưng công lao động lại giảm một nửa; chi phí làm giàn và chi phí chăm sóc đều giảm 50% (từ 10 triệu đồng/ha xuống còn 5 triệu đồng/ha). Việc chuẩn hóa kỹ thuật đào hố, bón lót phân vi sinh hữu cơ và lựa chọn cây giống đạt tiêu chuẩn giúp năng suất củ tươi đạt từ 9 - 10 tấn/ha (tăng 1 - 2 tấn/ha so với phương pháp cũ).

Theo anh Lương Ngọc Duy, áp dụng kỹ thuật trồng mới đem lại giá trị sản xuất cao, từ 900 triệu - 1 tỷ đồng/ha, tăng khoảng 200 triệu đồng/ha so với lối canh tác truyền thống. Đến nay, mô hình đã được nhân rộng ra hơn 40 hộ dân trên địa bàn các xã vùng cao, góp phần từng bước hình thành vùng sản xuất cây dược liệu tập trung theo hướng hàng hóa, gắn với chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP).

Phát huy vai trò dẫn dắt

Để phát huy vai trò dẫn dắt của nông dân giỏi, Chủ tịch UBND thành phố đã phê duyệt Đề án “Nâng cao vai trò của Hội Nông dân trong tư vấn và hỗ trợ nông dân sản xuất kinh doanh giỏi ứng dụng chuyển đổi số gắn với sản xuất nông nghiệp hàng hóa an toàn trên địa bàn thành phố Bắc Ninh, giai đoạn 2026 - 2030”.

Mô hình nuôi gà đẻ trứng của chị Ngô Thị Phượng, xã Lâm Thao.

Theo Đề án, đến năm 2030, phấn đấu 100% cán bộ Hội Nông dân cấp thành phố, cấp xã được tập huấn nâng cao năng lực tư vấn, hỗ trợ. Hội hướng dẫn thành lập 50 câu lạc bộ sản xuất, kinh doanh giỏi ứng dụng chuyển đổi số gắn với tiêu chuẩn sản phẩm nông nghiệp an toàn. Đề án cũng đặt mục tiêu xây dựng 20 mô hình điểm ứng dụng chuyển đổi số trong trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và 7 mô hình sản xuất nông nghiệp an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP.

Trong 9 tháng năm 2026, Hội Nông dân thành phố đã tổ chức 20 lớp tập huấn nâng cao nhận thức về chuyển đổi số, mỗi lớp 100 người; hơn 230 nghìn hộ đăng ký danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi. Các cấp Hội tổ chức 277 hội nghị “Bình dân học vụ số”, thu hút hơn 18.500 lượt người tham dự...

Những nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi tiêu biểu, có uy tín, tâm huyết và trách nhiệm được lựa chọn làm chủ nhiệm các câu lạc bộ. Thông qua sinh hoạt, tham quan mô hình, trao đổi kinh nghiệm và liên kết tiêu thụ sản phẩm, các câu lạc bộ góp phần tăng cường kết nối, chia sẻ kinh nghiệm, nhân rộng những cách làm hiệu quả trong sản xuất. Để triển khai hiệu quả Đề án, trong 9 tháng năm 2026, Hội Nông dân thành phố đã tổ chức 20 lớp tập huấn nâng cao nhận thức về chuyển đổi số, mỗi lớp 100 người; hội hỗ trợ thành lập 10 câu lạc bộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi ứng dụng chuyển đổi số. Từ đó, đã có hơn 230 nghìn hộ đăng ký danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi. Các cấp Hội còn tổ chức 277 hội nghị “Bình dân học vụ số”, thu hút hơn 18.500 lượt người tham dự... Cùng với hỗ trợ kỹ năng số, các cấp Hội đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ nông sản thông qua tổ chức các chợ phiên Nông sản và livestream bán hàng...

Ông Nguyễn Hoàng Trung, Chủ tịch Hội Nông dân thành phố khẳng định: “Chuyển đổi số trong nông nghiệp cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, giúp nông dân làm chủ kỹ thuật, giảm chi phí và thấy rõ hiệu quả kinh tế. Hội xác định lấy nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi tiêu biểu làm hạt nhân dẫn dắt. Đồng thời, tiếp tục hỗ trợ hội viên tiếp cận vốn, nâng cao kỹ năng số và kết nối thị trường, gắn ứng dụng công nghệ với sản xuất hàng hóa an toàn, bền vững”.

Bài, ảnh: Thanh Ngân