Bắc những 'cây cầu số' cho người dân Cà Mau tới viện dễ dàng

Hơn cả việc số hóa phương thức khám chữa bệnh, chuyển đổi số y tế còn là nỗ lực tháo dỡ những rào cản hành chính, từ đó trao quyền chủ động chăm sóc sức khỏe cho người dân.

Ngồi tựa lưng vào vách tường trong ngôi nhà “cao cẳng” hướng ra con sông ở xã Năm Căn, tỉnh Cà Mau, ông Hải cẩn thận làm phẳng từng tờ giấy lịch sử khám bệnh, giấy xin chuyển viện vừa nhận từ bệnh viện. Ông loay hoay đối chiếu thông tin cá nhân với từng dòng chữ trong đơn xin chuyển viện trực tuyến trên điện thoại. “Lần đầu làm mấy thủ tục này tui còn lọng cọng, nhưng đỡ hơn cứ cầm giấy tờ chạy qua chạy lại bệnh viện. Giờ có thêm ở trên điện thoại, mình đi khám ở đâu thì đưa cho bác sĩ là được”, ông Hải kể.

Mấy năm qua chạy chữa bệnh, mỗi lần nhận giấy chỉ định chuyển tuyến, ông Hải đều cảm giác như mình đang giữ một tờ “thông hành”. Có những lần ông phải gói ghém cẩn thận suốt chặng đường đi đò về nhà, nơm nớp lo sợ “lỡ có gì” giấy tờ rách hay ướt, ông phải tốn công “lặn lội” một lần nữa. Sự rườm rà này từng khiến quy trình khám chữa bệnh vốn đã nhiều âu lo lại càng trở thành chuỗi ngày mệt mỏi, tạo ra tâm lý e ngại, trì hoãn việc đi khám của người bệnh.

Không chỉ gây khó khăn cho người bệnh như ông Hải, hệ thống thủ tục hành chính cồng kềnh cũng từng “trói chân” đội ngũ y tế. Đơn cử tại các trạm y tế xã. Thay vì dồn toàn lực cho việc khám chữa bệnh, chị Ly - một y tá ở Cà Mau - từng phải phân bổ phần lớn thời gian để giải quyết “núi” công việc hành chính. Đó là những giờ phút tìm kiếm hồ sơ bệnh án trong kho lưu trữ thủ công, viết tay từng dòng sổ khám bệnh, hay phải lặn lội xuống từng hộ dân để kêu gọi tham gia tiêm chủng, tầm soát. Không khó để thừa nhận vòng lặp ấy làm mất thời gian của đội ngũ y tế cơ sở và tạo ra “độ trễ” trong công tác cứu chữa lẫn dự phòng.

Trước đây, rào cản hành chính cộng với khoảng cách địa lý luôn là điểm nghẽn lớn trong việc tiếp cận các lợi ích công như chăm sóc sức khỏe, đặc biệt tại địa phương có đặc thù sông nước, hệ thống kênh rạch chằng chịt như Cà Mau. Chuyển đổi số trong y tế, do đó, không đơn thuần là xu thế xã hội, mà trở thành lời giải để rút ngắn rào cản trong việc thụ hưởng y tế của người dân.

Trên thực tế, công cuộc chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế ở nước ta đã được khởi động khá sớm và bứt tốc mạnh mẽ trong giai đoạn đại dịch Covid-19. Đó là thời điểm hàng triệu người dân bắt đầu quen với việc khai báo y tế qua mã QR, sử dụng ứng dụng di động để tra cứu chứng nhận tiêm vắc xin, hay được tư vấn khám chữa bệnh từ xa. Song, để hoạt động chuyển đổi số y tế vượt ra khỏi các giải pháp mang tính tình thế và đem lại hiệu quả dài hạn - đặc biệt là sự đồng nhất trong hệ thống các cơ sở y tế - đòi hỏi kế hoạch bài bản cùng việc mở rộng nền tảng tiếp cận.

Vượt qua những khó khăn khách quan, ngành Y tế Cà Mau ghi nhận những kết quả tích cực. Theo thông tin từ Sở Y tế Cà Mau, 100% cơ sở khám chữa bệnh toàn tỉnh đã thực hiện liên thông dữ liệu với Cổng Giám định Bảo hiểm xã hội, đảm bảo tính minh bạch và nhanh chóng trong quyết toán. Đến cuối năm 2025, toàn bộ 31 cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn đã hoàn thành thẩm định và công bố bệnh án điện tử trên Cổng Bộ Y tế, đặt nền móng vững chắc cho lộ trình xây dựng hệ sinh thái y tế thông minh vì sự hài lòng của nhân dân.

Phát biểu trên trang Đại biểu Nhân dân, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội Khu vực XXXII, quản lý Bảo hiểm xã hội tỉnh Cà Mau, Thái Thị Kim Thủy cho biết tỉnh Cà Mau đang đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin tại các trạm y tế cơ sở. Với mục tiêu “chuyển đổi số đến từng ngõ, từng nhà, từng người dân”, tỉnh phối hợp các đơn vị công nghệ để triển khai nền tảng số, như ứng dụng đặt lịch khám qua Zalo, Facebook, số điện thoại của bệnh viện. Những giải pháp này vừa giúp người dân ở vùng sâu, vùng xa tiếp cận dịch vụ y tế dễ dàng, vừa giảm áp lực quá tải cho bệnh viện lớn trên địa bàn tỉnh.

Khi chủ trương chuyển đổi số đang diễn ra sôi nổi trên cả nước, tỉnh Cà Mau nhanh chóng trở thành địa phương có nhiều bước tiến mạnh mẽ và mang tính ứng dụng cao. Tiêu biểu là việc xây dựng kênh kết nối chính thức trên Zalo cho các cơ sở y tế thuộc địa bàn tỉnh để nâng cao chất lượng phục vụ bà con trong công tác khám, chữa bệnh.

Với khả năng tiếp cận hơn 80 triệu người dùng, Zalo được xem là giải pháp hiệu quả giúp đưa dịch vụ y tế số đến gần người dân hơn. Năm 2025 và 2026, Sở Y tế Cà Mau phối hợp với Zalo tổ chức các đợt tập huấn quy mô lớn, kết nối toàn bộ 310 điểm cầu y tế, từ bệnh viện đa khoa, chuyên khoa công lập đến trạm y tế xã, phường trên địa bàn tỉnh. Những đợt tập huấn này cho thấy quyết tâm cao độ của Cà Mau khi đưa chuyển đổi số đến các tuyến cơ sở, nơi gần người dân nhất.

Trong buổi tập huấn, đội ngũ chuyên viên Phòng Chuyển đổi số tại Zalo đã hướng dẫn cho cán bộ y tế về quy trình triển khai, sử dụng các tiện ích trên Zalo OA, gồm: Đăng ký, tiếp nhận và cấp giấy chuyển viện điện tử, giấy ra viện điện tử; đăng ký lịch tiêm chủng; gửi giấy mời tiêm chủng điện tử online.

Tham dự buổi tập huấn, BS.CKII Vương Hữu Tiến, Phó giám đốc Sở Y tế tỉnh Cà Mau, nhấn mạnh thời gian qua, công tác chuyển đổi số ngành Y tế được tỉnh đặc biệt quan tâm. Việc triển khai các tiện ích trên Zalo OA không chỉ giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận tiện hơn, giảm thời gian, chi phí và thủ tục hành chính, mà còn hỗ trợ cơ sở y tế chuẩn hóa quy trình, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ. Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy hình thành hệ sinh thái y tế số, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu và từng bước hiện đại hóa hoạt động khám, chữa bệnh. Đồng thời, lãnh đạo Sở Y tế đề nghị các đơn vị chủ động đẩy mạnh truyền thông, hướng dẫn người dân tiếp cận và sử dụng tiện ích trên Zalo OA, góp phần nâng cao tỷ lệ sử dụng dịch vụ y tế số tại địa phương.

Phát triển từ tháng 10/2025, kênh Zalo OA của Trạm Y tế xã U Minh, Sở Y tế tỉnh Cà Mau hoạt động khá sôi nổi với nhiều tính năng hữu ích. Người dân có thể đặt lịch khám, đăng ký khám bệnh, theo dõi lịch tiêm chủng hay nhận giấy chuyển viện trực tuyến. Với tính năng đăng ký nhận giấy chuyển viện trực tuyến, sau khi nhận được giấy chuyển viện bản cứng tại bệnh viện, người dân chỉ cần gửi lại thông tin cá nhân vào trang Zalo OA của trạm y tế, chờ được cấp ngay trên Zalo mà không cần quay lại bệnh viện nhiều lần. Bên cạnh đó, Zalo OA cũng đóng vai trò như “lá chắn số”, cung cấp và nâng cao kiến thức y tế dự phòng, cập nhật tình hình dịch bệnh hay thông báo khám chữa bệnh miễn phí đến người dân một cách nhanh chóng và chính thống.

Không chỉ ứng dụng Zalo OA trong chuyển đổi số, mới đây, Bệnh viện Đa khoa Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau, đã tiên phong triển khai ứng dụng Zalo Mini App đầu tiên ở Cà Mau. Người dân có thể đăng ký và lấy số khám trước khi đến bệnh viện, theo dõi lịch hẹn, nhận thông báo tái khám, xem kết quả khám bệnh hay tra cứu thông tin, dịch vụ khám chữa bệnh của bệnh viện. Ứng dụng Zalo OA và Zalo Mini App được kỳ vọng giúp người dân chủ động hơn trong việc khám chữa bệnh, hỗ trợ bệnh viện tối ưu quy trình tiếp nhận, giảm áp lực cho đội ngũ y tế và nâng cao chất lượng phục vụ.

Chị Liên Hoa ở phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau, cho biết trước đây, mỗi lần đưa mẹ đi tái khám bệnh khớp, chị đều phải xin nghỉ việc, tới bệnh viện từ sớm tinh mơ để xếp hàng lấy số rồi lại ngồi chờ tới lượt. Bây giờ, chị chỉ cần vào Zalo Mini App của bệnh viện, lấy số khám bệnh từ hôm trước hoặc trực tiếp đăng ký lịch khám bệnh online. “Đến giờ là chở má qua bệnh viện thôi, chẳng cần chen chúc, chờ đợi ở bệnh viện nữa. Giờ hai má con đi chữa bệnh khỏe re”, chị chia sẻ.

Theo thống kê từ Zalo, thực tế triển khai Zalo Mini App tại nhiều cơ sở y tế trên cả nước mang lại hiệu quả tích cực cho cả hoạt động bệnh viện lẫn bệnh nhân. Tỷ lệ đặt khám trực tuyến tại nhiều bệnh viện tăng từ 3% lên 17%, trong khi thời gian đón tiếp bệnh nhân giảm từ 10 phút xuống chỉ còn khoảng 20 giây/người bệnh khi họ đã đặt lịch khám từ trước.

Chị Hà Thị Phương Hồng - Quản lý hợp tác Chuyển đổi số - Zalo, người đã đồng hành tỉnh Cà Mau cũng như nhiều địa phương thúc đẩy chuyển đổi số, cho biết: “Chúng tôi tin rằng việc lan tỏa thông tin sức khỏe một cách chính thống, nhanh chóng và dễ tiếp cận không chỉ giúp người dân chủ động hơn trong bảo vệ sức khỏe, nâng cao nhận thức phòng, chữa bệnh mà còn giúp đơn vị y tế hiện đại tăng cường chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng, phát huy công tác khám chữa bệnh tốt hơn”.

Việc tích hợp các dịch vụ y tế công vào nền tảng giao tiếp số hàng ngày của 80 triệu người dân vừa tiện lợi vừa hướng tới mục đích đưa việc chăm sóc sức khỏe trở thành thói quen gần gũi, dễ thực hiện và có thể kiểm tra hàng ngày

Như Ý - Tú Châu