Ba nguyên nhân chính khiến giá cà phê rớt khỏi 'đỉnh' và dự báo mới nhất

Dù nhiều nông dân kỳ vọng giá cà phê nhân sẽ sớm chạm mốc 100.000 đồng/kg, nhưng những biến động từ nguồn cung toàn cầu và tồn kho nội địa cho thấy kịch bản này rất khó xảy ra trong ngắn hạn. Thực tế thị trường hiện tại đang đòi hỏi cả khối doanh nghiệp lẫn người trồng cà phê có những chiến lược ứng phó hiệu quả.

Nguồn cung dồi dào chặn đứng đà tăng giá cà phê

Đến ngày hôm qua 28-3, giá cà phê trong nước tiếp tục giảm 500 - 700 đồng/kg, hiện đang giao dịch quanh mức 91.700 - 92.000 đồng/kg. Trong khi đó, giá cà phê thế giới tiếp tục ghi nhận phiên giảm đồng loạt trên các sàn giao dịch quốc tế.

Cụ thể, trên sàn giao dịch London, giá cà phê Robusta kỳ giao tháng 3/2026 tiếp tục giảm nhẹ 3 USD/tấn, đạt mức 3.593 USD/tấn. Cùng chiều, hợp đồng giao kỳ hạn tháng 1/2027 cũng giảm 6 USD/tấn, xuống mức 3.363 USD/tấn.

Theo các chuyên gia, giá cà phê trong nước hiện đang chịu tác động đáng kể từ thị trường thế giới trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu đang được cải thiện và gia tăng. Dự báo, trong ngắn hạn, giá cà phê nội địa sẽ còn tiếp tục biến động ở biên độ ngắn trước diễn biến trái chiều từ thị trường quốc tế.

Giá cà phê trong nước đang ở mức 92.000 - 94.000 đồng/kg. Ảnh: THU HÀ

Phân tích sâu về nguyên nhân khiến giá cà phê chững lại, ông Lê Thanh Sơn, Giám đốc Khối kinh doanh hàng hóa Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu 2-9 Đắk Lắk (Simexco Daklak) cho biết việc giá cà phê hạ nhiệt sau thời gian dài neo ở mức cao là điều tất yếu của quy mô thị trường. Có ba nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm này.

Thứ nhất xuất phát từ tâm lý bán hàng "kỷ luật" của nông dân. Khác với mọi năm, nhờ có nguồn thu nhập tốt từ các loại nông sản khác như sầu riêng và hồ tiêu, người trồng cà phê tại Tây Nguyên hiện có tiềm lực tài chính vững mạnh. Thay vì bán ồ ạt 50% - 55% sản lượng trước Tết như thông lệ, năm nay bà con chỉ bán ra khoảng 35% - 40%.

Chính vì thế, lượng cà phê tồn kho trong dân, các đại lý và nhà máy vẫn còn khoảng 45% - 50% sản lượng. Nguồn cung nội địa vẫn rất dồi dào, sẵn sàng đáp ứng thị trường. Đây cũng là nguyên nhân thứ hai khiến giá chững hơn so với niên vụ năm ngoái.

Nguyên nhân thứ ba, xuất phát từ áp lực mùa vụ trên thế giới. Vào tháng 4 này, Indonesia bắt đầu vào vụ thu hoạch. Tiếp sau đó, từ tháng 6 đến tháng 7, Brazil – quốc gia sản xuất cà phê lớn nhất thế giới – cũng bước vào vụ mới với dự báo được mùa. Điều này tạo áp lực giảm giá đáng kể lên sàn giao dịch quốc tế.

Nguồn cung thế giới dồi dào khiến giá cà phê khó giữ ở mức cao. Ảnh: QH

"Chính vì nguồn cung dồi dào nên tôi cho rằng, giá cà phê khó có thể quay lại mốc 100.000 đồng/kg trong ngắn hạn. Xu hướng chung hiện nay là nguồn cung thế giới đang rất dồi dào. Mặc dù vừa qua có những biến động tại eo biển Hormuz gây ảnh hưởng đến vận tải, khiến giá tăng nhẹ cục bộ, nhưng đó không phải là xu hướng bền vững", ông Sơn chia sẻ.

Cũng theo ông Sơn, với mức giá hiện tại, người nông dân vẫn đang có lãi tốt vì con số này vẫn cao hơn nhiều so với chi phí giá thành sản xuất vốn đã được duy trì ổn định suốt 3 năm qua.

Đồng thuận cao, ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam (VICOFA) xác nhận dự báo của nhiều hãng thông tấn chỉ ra niên vụ tới Brazil được mùa do mưa thuận. Việt Nam cũng có thời tiết tốt, sản lượng sẽ phục hồi.

Theo ông Hải, thời gian qua, xung đột Trung Đông chi phối giá cước tàu biển. Sự gián đoạn vận tải đẩy giá cả. Ông Hải nói xuất khẩu vẫn tăng so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng nông dân vẫn ôm kỳ vọng giữ hàng chờ giá nhích lên. Tuy nhiên, nguồn cung chung thực tế không hề thiếu trên toàn cầu.

Giá vẫn tốt, xuất khẩu cần giữ chữ tín

Dù giảm khỏi mốc đỉnh, Chủ tịch VICOFA khẳng định mức giá dao động trên dưới 93.000 đồng/kg hiện nay vẫn đang mang lại một hiệu quả kinh tế vô cùng lớn cho người trồng. Nếu nhìn lại chu kỳ từ tháng 5-2023 trở về trước, giá thu mua chỉ lẹt đẹt quanh 40.000 đồng/kg. Do đó, trong thời điểm hiện tại, dù chi phí đầu vào của xăng dầu hay phân bón có sự gia tăng thì với con số trên 90.000 đồng, bà con vẫn thu về khoản lãi khá đậm.

Cùng chung nhận định đó, Giám đốc Simexco Daklak Lê Thanh Sơn cho biết mặt bằng giá 94.000 đồng vượt xa giá thành sản xuất. Đáng chú ý, chi phí làm ra hạt cà phê đã được duy trì bình ổn suốt ba năm qua. Nhờ biên lợi nhuận này, nông dân Tây Nguyên đang làm chủ hoàn toàn cuộc chơi.

Chuyên gia khuyến cáo nông dân lẫn doanh nghiệp không nên găm hàng tích trữ, giá có lãi thì cứ bán, xuất khẩu theo nhu cầu của thị trường. Ảnh: QH

Dưới lăng kính của một nhà phân tích độc lập, ông Nguyễn Quang Bình, chuyên gia thị trường cà phê, nhìn nhận rằng giá đi xuống là một quy luật tất yếu. Theo ông Bình, khi giá giao dịch tại sàn London liên tục vượt mốc 2.000 USD/tấn, bà con trên toàn cầu đã đua nhau mở rộng diện tích canh tác và gieo trồng. Nguồn cung tương lai tăng lên khiến hàng loạt nhà rang xay quốc tế lập tức thay đổi chiến lược.

"Các nhà mua không dại gì ôm tồn kho chịu phí lưu bãi. Họ áp dụng lối đánh xài đến đâu mua vừa đủ đến đó. Thế giới không hề khan hiếm cà phê", ông Bình phân tích.

Trong bối cảnh này, chuyên gia Nguyễn Quang Bình đưa ra lời khuyên vô cùng thẳng thắn dành riêng cho khối các doanh nghiệp thu mua và đơn vị xuất khẩu. Doanh nghiệp tuyệt đối không được bộc lộ tâm lý đầu cơ. Việc găm giữ hàng ngàn tấn trong kho bãi lúc giá chạm đỉnh là một nước cờ rủi ro chí mạng. Chiến lược sinh tồn duy nhất lúc này chính là mua đến đâu bán luôn đến đó, tuân thủ đúng nhịp độ cung cầu.

"Đặc biệt, vượt lên trên mọi toan tính về lợi nhuận, vũ khí tối thượng của doanh nghiệp kinh doanh nông sản trên thương trường quốc tế chính là chữ tín. Việc giữ đúng trọn vẹn cam kết cùng các đối tác ngoại sẽ tạo nền móng chắc chắn để doanh nghiệp trụ vững. Sự uy tín đó mới là chiếc phao cứu sinh giúp họ băng qua mọi chu kỳ khốc liệt của thị trường", ông Bình chia sẻ.

QUANG HUY - THU HÀ