Ba lực lượng, một chiến trường: Mỹ đang điều động những đơn vị nào đến vùng Vịnh?

Bốn tuần kể từ khi Chiến dịch Epic Fury bắt đầu, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ đang tiến hành đàm phán với Iran, nhưng đồng thời Washington cũng tập trung hàng nghìn binh sĩ tại Trung Đông.

Bắt đầu từ ngày 28-2 với chiến dịch không kích chung Mỹ–Israel nhằm vào hạ tầng quân sự của Iran, đến tuần cuối tháng 3, quy mô tham gia của Mỹ đã mở rộng thành đợt triển khai lực lượng lớn nhất tới khu vực kể từ cuộc chiến của Mỹ ở Iraq.

Lực lượng tăng viện đang tiến về vùng Vịnh gồm ba đơn vị riêng biệt, mỗi đơn vị có điểm xuất phát, lộ trình và thời gian triển khai khác nhau.

USS Tripoli và Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến số 31

Đơn vị thứ nhất là Nhóm sẵn sàng đổ bộ Tripoli, xoay quanh tàu tấn công đổ bộ lớp America USS Tripoli và Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến số 31 (MEU).

Tàu USS Tripoli (phải) được chụp ảnh vào tháng 2. Ảnh: HẢI QUÂN MỸ

Được lệnh rời TP Sasebo (Nhật) ngày 13-3, nhóm này đã đi qua Eo biển Malacca và đến Diego Garcia (một đảo thuộc Anh ở Ấn Độ Dương) vào ngày 23-3. Dự kiến lực lượng sẽ tiến vào khu vực do Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) phụ trách vào cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4.

USS Tripoli, một tàu tấn công đổ bộ lớp America, là tàu lớn hơn trong hai tàu Thủy quân Lục chiến đang hướng tới vùng Vịnh.

Đóng tại Sasebo cùng với USS New Orleans, nhóm này là một phần trong lực lượng triển khai tiền phương của Hải quân Mỹ tại Tây Thái Bình Dương.

Với chiều dài 261 m và lượng giãn nước 45.000 tấn, USS Tripoli có thể hoạt động như một tàu sân bay hạng nhẹ cho tiêm kích F-35B, đồng thời triển khai lực lượng Thủy quân Lục chiến bằng cả đường không và đường biển.

Trong khi đó, Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến số 31 gồm khoảng 2.200 lính thủy đánh bộ và thủy thủ, được tổ chức xoay quanh một tiểu đoàn tăng cường với pháo binh, phương tiện đổ bộ và các đơn vị chuyên trách.

Đây là đơn vị viễn chinh duy nhất của Thủy quân Lục chiến Mỹ được triển khai thường trực ở nước ngoài. Đơn vị này từng tham gia Chiến dịch Desert Fox năm 1998, tuần tra ngoài khơi Kuwait trong cuộc khủng hoảng thanh sát vũ khí Iraq.

USS Boxer và Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến số 11

Đơn vị thứ hai là Nhóm sẵn sàng đổ bộ Boxer, xoay quanh tàu tấn công đổ bộ lớp Wasp USS Boxer và Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến số 11, đóng tại California (Mỹ).

Nhóm này rời San Diego trong khoảng từ ngày 19 đến 20-3. Với quãng đường khoảng 22.200 km, lực lượng này sớm nhất cũng phải đến giữa tháng 4 mới có thể tới khu vực chiến sự.

Nhóm sẵn sàng đổ bộ Boxer còn bao gồm các tàu USS Comstock và USS Portland, đồng thời chở theo Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến số 11, đóng tại căn cứ Camp Pendleton ở California.

Tương tự USS Tripoli, USS Boxer có thể triển khai máy bay F-35B cùng trực thăng và các phương tiện hỗ trợ khác.

Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến số 11 gồm khoảng 2.200 lính thủy đánh bộ và thủy thủ, cùng khoảng 2.000 thủy thủ bổ sung trên ba tàu.

Đơn vị này có bề dày tham chiến tại vùng Vịnh. Trong giai đoạn 1990-1991, họ tham gia kế hoạch nghi binh đổ bộ nhằm ghìm chân lực lượng Iraq dọc bờ biển Kuwait.

Vào tháng 8-2004, Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến số 11 dẫn đầu các hoạt động quân sự tại tỉnh Najaf của Iraq và duy trì hiện diện tại đây cho đến tháng 2-2005.

Sư đoàn Dù 82

Đơn vị thứ ba là khoảng 2.000 binh sĩ thuộc Lực lượng phản ứng nhanh của Sư đoàn Dù 82, đóng tại Fort Bragg, bang North Carolina, đây là lực lượng tăng viện mới nhất của quân đội Mỹ cho khu vực.

Các binh sĩ Sư đoàn Dù 82 của Mỹ. Ảnh: QUÂN ĐỘI MỸ

Sư đoàn 82 là đơn vị đột nhập cưỡng bức chủ lực của Lục quân Mỹ, được huấn luyện để thực hiện các cuộc tấn công đổ bộ đường không bằng dù, chiếm giữ sân bay và kiểm soát địa hình nhằm tạo điều kiện cho lực lượng tiếp theo. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu triển khai, đơn vị này không mang theo thiết giáp hạng nặng, nên khả năng giữ vững lãnh thổ trước các đợt phản công bị hạn chế.

Sư đoàn có lịch sử chiến đấu lâu dài, bao gồm các chiến dịch tại Normandy và Hà Lan trong Thế chiến II.

Gần đây hơn, đơn vị này đã tham chiến trong Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991, Afghanistan năm 2001 và Iraq năm 2003. Tháng 1-2020, lực lượng này cũng được điều động tới Trung Đông sau khi Mỹ loại bỏ ông Qassem Soleimani, một chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.

Những lực lượng này có thể làm gì?

Kênh Al Jazeera dẫn nhận định của các chuyên gia rằng việc tăng cường lực lượng hiện nay tập trung vào một số nhiệm vụ tiềm năng cụ thể, thay vì một chiến dịch trên bộ quy mô lớn.

Ông Ruben Stewart, chuyên gia cao cấp về tác chiến lục quân tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (CSIS), cho rằng một chiến dịch trên bộ là khó xảy ra ở thời điểm này.

Ông chỉ ra rằng trong cuộc chiến Iraq năm 2003 cần tới khoảng 160.000 binh sĩ để đánh vào một quốc gia có diện tích chỉ bằng 1/4 Iran. Trong khi đó, lực lượng chiến đấu Mỹ đang được triển khai hiện nay – chưa tính lực lượng hỗ trợ – chỉ có khoảng 3.600 quân, gồm hai tiểu đoàn Thủy quân Lục chiến và hai tiểu đoàn lính dù, mỗi tiểu đoàn khoảng 800 người.

“Lực lượng đang được triển khai phù hợp với các chiến dịch riêng lẻ, có thời hạn ngắn, chứ không phải một chiến dịch trên bộ kéo dài. Đây đều là các lực lượng phản ứng nhanh, cấu trúc linh hoạt, được thiết kế cho các nhiệm vụ đột kích, chiếm giữ địa hình trọng yếu và hoạt động ngắn hạn với sự hiện diện tiếp nối hạn chế” - ông Stewart nói.

“Điểm đáng chú ý là thiếu vắng các đơn vị thiết giáp hạng nặng, chiều sâu hậu cần và hệ thống chỉ huy cần thiết cho một cuộc chiến trên bộ kéo dài. Trên thực tế, đây là lực lượng có thể hành động nhanh và có chọn lọc, nhưng không thể duy trì hoạt động sâu trong lãnh thổ Iran hoặc trong thời gian dài” - vị chuyên gia nói thêm.

THẢO VY