Ba Lan chuẩn bị các bước để trải thảm đón quân đội Mỹ, hé lộ một đề xuất của Washington đem lại 'ưu thế trên không' cho Warsaw

Mạng truyền hình ABC News đưa tin, trong cuộc trả lời phỏng vấn ngày 17/6 tại Bộ Quốc phòng Ba Lan ở Warsaw, Thứ trưởng bộ này Cezary Tomczyk nhấn mạnh, nghị quyết nêu trên của chính phủ là một lời mời gửi tới phía Mỹ.

Ông nêu rõ: “Mỹ quan tâm đến đề xuất của Ba Lan về việc đặt một căn cứ thường trực tại đây”, đồng thời cho biết cơ sở này sẽ được tài trợ bởi cả hai nước.

Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz cho hay chính quyền Warsaw đang làm mọi thứ trong khả năng của mình để có được một căn cứ thường trực như vậy, song lưu ý “quyết định cuối cùng luôn thuộc về phía Mỹ”.

Trước đó một ngày, Thủ tướng Donald Tusk tiết lộ, Bộ Quốc phòng đã trình dự thảo nghị quyết về các bước cần thiết nhằm đáp ứng khả năng hiện diện quân sự thường trực của Washington tại Ba Lan, nhấn mạnh đây là “nhiệm vụ tổ chức và tài chính rất nghiêm túc”, bao gồm việc chuẩn bị cơ sở hạ tầng hậu cần, nhà ở và các điều kiện triển khai lực lượng.

Hiện có khoảng 10.000 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại Ba Lan, trong đó phần lớn theo hình thức luân phiên. Chính phủ Ba Lan hy vọng hàng nghìn binh sĩ Mỹ sẽ đóng quân thường trực, trong bối cảnh Washington xem xét lại sự hiện diện quân sự Mỹ ở châu Âu, cả về nhân lực và khí tài.

Ba Lan coi sự hiện diện của quân đội Mỹ là bảo đảm an ninh then chốt trong bối cảnh xung đột tại Ukraine tiếp tục kéo dài.

Khi được hỏi về phát biểu trên, giới chức Bộ Quốc phòng Mỹ tại Washington cho biết chưa có thông báo mới nào. Một số sáng kiến của giới lập pháp tại Mỹ cũng đang xem xét khả năng triển khai thường trực lực lượng ở sườn phía đông NATO, trong khi Washington được cho là đã cân nhắc tăng cường quân số tại Ba Lan trong thời gian tới.

Cũng liên quan quan hệ Mỹ-Ba Lan, hôm 16/6, Thủ tướng Tusk tiết lộ, Công ty quốc phòng Mỹ Shield AI đã đề xuất chế tạo máy bay chiến đấu điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo (AI) tại Ba Lan, coi đây là “cơ hội đạt ưu thế trên không” cho nước này.

Theo ông Tusk, Shield AI dự kiến hợp tác với Ba Lan trong chương trình phát triển máy bay không người lái X-BAT - loại máy bay có khả năng cất và hạ cánh thẳng đứng, được ông mô tả là “phiên bản không người lái tương đương F-35”.

Đây là máy bay chiến đấu tàng hình có thể hoạt động cùng hoặc độc lập với máy bay có người lái, với tầm bay hơn 3.700 km, mang được cả vũ khí không đối không lẫn không đối đất.

Ngoài chương trình X-BAT, Shield AI còn đề xuất xây dựng trung tâm bảo dưỡng động cơ F-16 tại Ba Lan, với tiềm năng trở thành cơ sở dịch vụ khu vực cho NATO tại châu Âu.

Shield AI hiện là một trong những công ty khởi nghiệp quốc phòng lớn nhất của Mỹ, được định giá khoảng 12,7 tỷ USD, chuyên phát triển công nghệ máy bay không người lái và hệ thống tự động hóa quân sự.

Lãnh đạo công ty từng khẳng định, Ba Lan là ưu tiên hàng đầu tại châu Âu, trong bối cảnh an ninh khu vực leo thang do xung đột tại Ukraine. Tuy nhiên, Shield AI cũng từng đối mặt với một số chỉ trích liên quan đến vấn đề an toàn trong vận hành máy bay không người lái.

Bảo Minh