Ba Lan bất ngờ xuất hiện trong hợp đồng F-15EX của Mỹ

Bộ Chiến tranh Mỹ ngày 24/8 thông báo Boeing nhận được hợp đồng cung cấp không giới hạn số lượng và thời gian (IDIQ), với giá trị trần 131,23 tỷ USD cho chương trình "F-15 Eagle Crest".

Hợp đồng bao gồm sản xuất, tích hợp hệ thống, hiện đại hóa, nâng cấp, sửa đổi, duy trì và thiết lập năng lực bảo dưỡng cấp kho cho máy bay F-15. Công việc dự kiến kéo dài đến tháng 8/2037.

Đáng chú ý, hợp đồng cũng bao gồm các khách hàng mua vũ khí quân sự nước ngoài (FMS), trong đó Lầu Năm Góc liệt kê Nhật Bản, Israel, Saudi Arabia, Hàn Quốc, Singapore, Indonesia và Ba Lan.

Tuy nhiên, việc một quốc gia được nêu tên trong hợp đồng IDIQ không đồng nghĩa nước đó đã đặt mua máy bay.

Đây là cơ chế khung cho phép các đơn hàng được thực hiện sau này, trong khi mức 131,23 tỷ USD là giá trị trần của toàn bộ chương trình F-15, không phải giá trị các máy bay mà Mỹ và khách hàng nước ngoài đã đặt hàng.

Ba Lan chưa từng chính thức công bố kế hoạch mua F-15EX Eagle II. Bộ Quốc phòng Ba Lan nói với Defence24 rằng Lực lượng vũ trang nước này "không có kế hoạch mua máy bay F-15EX".

Và việc Warsaw xuất hiện trong hợp đồng khung của Mỹ không có nghĩa quyết định mua sắm đã được đưa ra hoặc quá trình mua sắm đã bắt đầu.

Dù vậy, Boeing từ lâu đã coi Ba Lan là khách hàng tiềm năng và tích cực quảng bá F-15EX tại Warsaw. Các quan chức quân đội Ba Lan cũng từng tới thăm cơ sở của Boeing tại Mỹ.

Năm 2025, tướng Ireneusz Nowak, khi đó là thanh tra Không quân Ba Lan, đã lái thử F-15EX.

F-15EX thường được nhắc đến trong các cuộc thảo luận về nhu cầu bổ sung máy bay chiến đấu thế hệ thứ tư của Ba Lan.

Warsaw đã đặt mua 32 F-35A và xác nhận kế hoạch mua thêm 32 chiếc. Trong trường hợp được lựa chọn, F-15EX có thể bổ sung cho F-35 nhờ tải trọng vũ khí lớn, tầm bay xa và năng lực tác chiến không đối không.

Đáng chú ý, Ba Lan từng có tiền lệ tương tự với AH-64E Apache. Gareth Jennings là biên tập viên hàng không của Janes. Ông cho biết năm 2017, Bộ Quốc phòng Mỹ từng phủ nhận việc Ba Lan lựa chọn Apache.

Khi đó, tên Warsaw xuất hiện trong một hợp đồng liên quan đến cảm biến. Không lâu sau, Ba Lan trở thành khách hàng quốc tế lớn nhất của Apache. Warsaw đã đặt mua 96 trực thăng loại này.

Trong những năm qua, Ba Lan đã đẩy mạnh hiện đại hóa quân đội với nhiều thương vụ lớn, gồm 48 máy bay FA-50, 180 xe tăng K2, 250 xe tăng M1A2 SEPv3 Abrams và 32 F-35, trong khi phi đội F-16 cũng chuẩn bị được nâng cấp.

Hiện chưa có thỏa thuận nào về việc Ba Lan mua F-15EX và Warsaw khẳng định chưa bắt đầu quy trình mua sắm.

Tuy nhiên, việc nước này được đưa vào khuôn khổ hợp đồng của Mỹ, cùng sự quan tâm liên tục từ Boeing và tiền lệ Apache, khiến khả năng này vẫn đáng được theo dõi

Việt Hùng