Ba giải pháp kiểm soát ô nhiễm nhựa gắn với bảo tồn đa dạng sinh học

Nghiên cứu được thực hiện với sự tài trợ của Chính phủ Canada và hỗ trợ kỹ thuật từ GreenU, đã cung cấp cái nhìn toàn diện về mối liên hệ giữa ô nhiễm nhựa với đa dạng sinh học, các dịch vụ hệ sinh thái và sinh kế địa phương tại Việt Nam.

Nghiên cứu cũng đã làm rõ tác động của ô nhiễm nhựa đối với những hệ sinh thái quan trọng như rạn san hô, rừng ngập mặn, nguồn lợi thủy sản, du lịch ven biển, cũng như các cộng đồng phụ thuộc vào tài nguyên thiên nhiên.

Đại diện GPAP chia sẻ tại lễ công bố báo cáo. Ảnh: CTV.

Không chỉ dừng lại ở phạm vi trong nước, nghiên cứu còn chỉ ra các dòng chảy nhựa xuyên biên giới, tình trạng suy thoái sinh cảnh và những khoảng trống trong chính sách hiện hành. Từ đó, đề xuất các khuyến nghị nhằm gắn kết hành động về nhựa với mục tiêu bảo tồn đa dạng sinh học.

Phát biểu tại lễ công bố báo cáo, bà Khadija Jarik, Bí thư thứ nhất Đại sứ quán Canada tại Việt Nam, nhấn mạnh mối quan hệ hợp tác ngày càng chặt chẽ giữa Canada và Việt Nam trong các lĩnh vực khí hậu, môi trường và phát triển bền vững.

Theo bà Jarik, việc giải quyết đồng thời ô nhiễm nhựa và suy giảm đa dạng sinh học không chỉ là ưu tiên môi trường mà còn là nền tảng cho phát triển kinh tế dài hạn.

Ông Jeet Kar, đại diện GPAP, cho rằng báo cáo đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong nhận thức về ô nhiễm nhựa. Đây không chỉ là vấn đề quản lý chất thải, mà là một thách thức mang tính hệ thống, tác động trực tiếp đến đa dạng sinh học, các dịch vụ hệ sinh thái và sinh kế của con người.

80% rác thải nhựa đại dương có nguồn gốc từ đất liền. Ảnh minh họa.

Trình bày kết quả nghiên cứu, bà Nguyễn Thu Trang, đại diện GreenU, cho biết ô nhiễm nhựa tại Việt Nam đang diễn ra trên quy mô rộng, trong đó dòng chảy nhựa chủ yếu đi từ đất liền ra biển.

Khoảng 80% rác thải nhựa đại dương có nguồn gốc từ đất liền, được vận chuyển qua hệ thống sông ngòi, kênh rạch - vốn được ví như “băng chuyền” đưa chất thải từ đô thị, khu công nghiệp và khu sản xuất ra các hệ sinh thái ven biển.

Ước tính mỗi ngày có khoảng 1.531 tấn chất thải nhựa bị thất thoát ra môi trường, tương đương hơn 558.000 tấn mỗi năm. Đáng lo ngại, vi nhựa đã xâm nhập sâu vào chuỗi thực phẩm, được phát hiện trong nhiều loài thủy sản phổ biến như nhuyễn thể, tôm và cá, qua đó làm gia tăng nguy cơ phơi nhiễm đối với con người.

Từ các phát hiện này, báo cáo đề xuất ba trụ cột hành động nhằm kiểm soát ô nhiễm nhựa gắn với bảo tồn đa dạng sinh học bao gồm: kiểm soát nguồn phát thải ngay từ đầu nguồn; thúc đẩy chuyển đổi xanh trong các ngành kinh tế biển như ngư nghiệp và du lịch; và tăng cường bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái dựa trên khoa học và sự tham gia của cộng đồng.

“Các giải pháp này cần được triển khai đồng bộ, dựa trên bằng chứng và có sự phối hợp đa bên để đạt hiệu quả bền vững”, bà Nguyễn Thu Trang, đại diện nhóm nghiên cứu nhấn mạnh.

Trọng Tùng