Ba giá trị cốt lõi của mô hình tăng trưởng mới

Con người là nguồn lực quan trọng nhất, là trung tâm, chủ thể và mục tiêu của phát triển. Phát triển khoa học - công nghệ phải gắn với phát triển con người toàn diện, có tri thức, bản lĩnh, đạo đức và khát vọng cống hiến. Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ là "bộ ba" động lực đưa Việt Nam bứt phá, thoát bẫy thu nhập trung bình và trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao.

Là khu công nghiệp hỗ trợ đầu tiên ưu tiên ứng dụng công nghệ cao, ngay khi hoàn thành giai đoạn 1, Khu công nghiệp hỗ trợ Nam Hà Nội đã thu hút nhiều dự án lớn, nổi bật là các tập đoàn Đài Loan như Inventec (doanh thu 20 tỷ USD năm 2022) và Mitac (doanh thu 100 tỷ USD năm 2023) cùng nhiều tổ hợp công nghệ cao khác cho thấy sức hút tài chính rất lớn nếu doanh nghiệp sản xuất biết ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Ông Trần Phương Lâm, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ thành phố Hà Nội chia sẻ: “Chúng tôi tập trung thu hút các dự án sản xuất trong lĩnh vực điện tử, cơ khí chính xác và công nghệ cao - những ngành mà Việt Nam đang ưu tiên phát triển. Trên cơ sở đó, hiệp hội tổ chức các hoạt động kết nối để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Với những doanh nghiệp có nhu cầu, chúng tôi cũng hỗ trợ đào tạo về quản lý chất lượng sản phẩm”.

Năm 2025 được xác định là năm bản lề khi nhiều nghị quyết quan trọng được ban hành, hình thành "bộ tứ trụ cột" chính sách, trong đó có Nghị quyết 57 về đột phá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong bối cảnh đó, phát triển nguồn nhân lực cao về công nghệ, đổi mới sáng tạo trở thành một trong những điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững và tự chủ về công nghệ, tri thức.

PGS.TS Đặng Hoài Bắc, Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông cho biết: “Chúng tôi nhận thức rõ việc triển khai các nghị quyết trong ‘bộ tứ chiến lược’, đặc biệt là Nghị quyết 57 và 71, có tác động trực tiếp tới các trường đại học Việt Nam. Vì vậy, nhà trường phải nhanh chóng cập nhật tri thức thông qua hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ, phát triển mô hình liên kết ba nhà; đồng thời đổi mới phương pháp giảng dạy gắn với các dự án đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và nâng cao trình độ đội ngũ giảng viên”.

TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam nhận định: “Chúng ta không thể tiếp tục dựa vào mô hình tăng trưởng cũ, vốn chủ yếu dựa trên khai thác nguồn tài nguyên và lao động giá rẻ. Mô hình tăng trưởng mới phải dựa trên khoa học, công nghệ và tri thức. Điều này đòi hỏi những yêu cầu đồng bộ về nguồn nhân lực, thể chế và môi trường đầu tư - kinh doanh, nhằm hỗ trợ hiệu quả cho đổi mới sáng tạo”.

Bộ Khoa học và Công nghệ đang hoàn thiện cơ chế đồng tài trợ nghiên cứu giữa Nhà nước và doanh nghiệp. Ngoài ra, thay vì chi cho nghiên cứu, sẽ đặt hàng và mua kết quả nghiên cứu hoặc thưởng cho kết quả nghiên cứu có hiệu quả, chi cho đầu vào tri thức và chấp nhận rủi ở đầu ra với mức chi 15-20% tổng ngân sách khoa học công nghệ.

Với hàng loạt ưu đãi hấp dẫn, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ là bộ ba động lực đưa Việt Nam bứt phá, thoát bẫy thu nhập trung bình và trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao.

Thanh Hiền