ASEAN Para Games 13: Ấn tượng với 'cờ vua trên mặt cỏ'

Nguyên tắc cơ bản để cải thiện sự ổn định trong lối chơi bowling trên sân cỏ. Ảnh: thebowlsacademy.com

Về bản chất, Lawn Bowls là môn thể thao trong đó VĐV lăn những quả bóng đặc biệt – gọi là “Bowl” – sao cho dừng lại gần nhất với quả bóng mục tiêu màu trắng mang tên “Jack”. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng điểm khác biệt then chốt nằm ở chính cấu tạo của quả Bowl: trọng tâm được thiết kế lệch, khiến bóng không lăn theo đường thẳng mà uốn cong theo quỹ đạo khó đoán. Vì vậy, mỗi cú lăn là một bài toán chiến thuật, đòi hỏi VĐV phải “đọc” mặt sân, tính toán lực tay, góc lăn và duy trì sự tập trung cao độ. Chính yếu tố này khiến Lawn Bowls thường được ví như “cờ vua trên mặt cỏ”.

Các trận đấu Lawn Bowls diễn ra trên sân cỏ phẳng hoặc mặt sân tổng hợp đạt chuẩn. VĐV lần lượt lăn bóng về phía Jack, và khi kết thúc mỗi lượt, những quả Bowl nằm gần Jack hơn so với quả gần nhất của đối thủ sẽ được tính điểm. Môn thể thao này có các nội dung thi đấu cá nhân, đấu đôi và đồng đội, tạo nên những màn phối hợp chiến thuật đầy thú vị.

Tại ASEAN Para Games, Lawn Bowls được đánh giá cao nhờ tính hòa nhập vượt trội. Các VĐV khuyết tật thuộc nhiều dạng khác nhau – từ người sử dụng xe lăn, khuyết tật chi cho đến rối loạn thần kinh – đều có thể cùng tranh tài. Ban tổ chức áp dụng hệ thống phân hạng chặt chẽ nhằm đảm bảo sự công bằng, trong đó kỹ năng, độ chính xác và khả năng tập trung được đặt lên hàng đầu, thay vì sức mạnh thể chất. Nhờ vậy, Lawn Bowls góp phần xóa nhòa rào cản thể lực, mở ra một không gian thi đấu bình đẳng cho mọi VĐV.

Dù giàu tính chiến thuật và giàu giá trị nhân văn, nhưng Lawn Bowls hiện vẫn chỉ dừng ở vai trò môn thể thao trình diễn tại ASEAN Para Games. Nguyên nhân chủ yếu là do phong trào Lawn Bowls người khuyết tật tại khu vực Đông Nam Á chưa thực sự đồng đều. Hiện mới chỉ có chưa đến 50% số nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) xây dựng được hệ thống đào tạo VĐV bài bản. Bên cạnh đó, môn thể thao này đòi hỏi sân bãi và trang thiết bị chuyên biệt, đặc biệt là mặt sân đạt chuẩn, khiến việc phổ cập gặp nhiều khó khăn hơn so với các môn truyền thống như điền kinh hay bơi lội. Ở một số quốc gia, Lawn Bowls vẫn bị xem là môn thể thao dành cho người lớn tuổi, dù trên thực tế có hệ thống thi đấu quốc tế rất cạnh tranh và chuyên nghiệp. Ngoài ra, việc đào tạo trọng tài và thống nhất hệ thống phân hạng trong khu vực cũng là thách thức không nhỏ.

Tuy vậy, việc đưa Lawn Bowls vào chương trình thi đấu trình diễn được xem là bước đệm quan trọng, mở đường cho khả năng trở thành môn tranh huy chương chính thức trong tương lai. Trên bình diện quốc tế, Lawn Bowls người khuyết tật phát triển mạnh tại các quốc gia thuộc Khối Thịnh vượng chung như Anh, Australia và New Zealand, với nhiều giải đấu lớn, tiêu biểu là World Bowls Para Series. Trong khu vực ASEAN, Malaysia hiện là quốc gia dẫn đầu, sở hữu lực lượng VĐV đạt trình độ quốc tế và hệ thống huấn luyện bài bản, trong khi Thái Lan đang từng bước mở rộng phong trào từ cơ sở.

Thanh Phương (TTXVN)