Áp giá điện theo giờ: Rất khó đợi hết lúc cao điểm mới nấu cơm, tắm giặt

Chiều 20/10, sau khi nghe tờ trình và thẩm tra, đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về Luật Điện lực (sửa đổi).

Góp ý về giá điện, đại biểu Tạ Thị Yên (Điện Biên) đánh giá đề xuất của Chính phủ tạo cơ sở để áp dụng giá bán lẻ điện theo thời gian sử dụng đối với khách hàng sinh hoạt khi đáp ứng các điều kiện nhất định.

Đại biểu đồng tình với mục tiêu khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm, giảm phụ tải vào giờ cao điểm nhưng khi mở rộng sang hộ gia đình cần hết sức thận trọng.

"Giờ cao điểm buổi tối cũng chính là giờ sinh hoạt bình thường của phần lớn các gia đình. Người lớn đi làm về, trẻ em đi học về, nấu cơm, tắm giặt, học tập, sử dụng điều hòa và các thiết bị thiết yếu. Một nhà máy có thể bố trí lại ca sản xuất, nhưng một gia đình thì rất khó chuyển bữa tối sang 11h đêm hoặc bảo trẻ nhỏ đợi hết giờ cao điểm mới học, mới tắm.

Nếu thiết kế không kỹ thì một chính sách nhằm khuyến khích thay đổi hành vi sử dụng điện lại có thể làm tăng chi phí đối với những người không có khả năng thay đổi hành vi đó", nữ đại biểu phân tích.

Đại biểu Tạ Thị Yên. Ảnh: Media QH

Đại biểu đề nghị quy định theo hướng chưa áp dụng đại trà ngay đối với tất cả hộ gia đình. Việc áp dụng phải căn cứ vào nhóm khách hàng, mức độ tiêu thụ, khả năng dịch chuyển phụ tải, điều kiện công tơ và hạ tầng kỹ thuật; đồng thời phải có lộ trình và đánh giá đầy đủ tác động trước khi mở rộng.

Bà Yên nhấn mạnh tiết kiệm điện là trách nhiệm của người sử dụng, nhưng cơ chế giá cũng phải tính đến những nhu cầu sinh hoạt thiết yếu mà người dân khó có thể dịch chuyển được.

Đại biểu Trần Vũ Khiêm (Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy Quảng Trị) chia sẻ cử tri hiện nay rất quan tâm, lo lắng về áp lực tăng giá điện, đặc biệt là tác động của biểu giá theo thời gian sử dụng trong ngày (giờ cao điểm, thấp điểm) đối với sinh hoạt và sản xuất nhỏ.

Ông đồng tình cao với ý kiến của đại biểu Tạ Thị Yên và nhìn nhận việc áp dụng cơ cấu biểu giá điện theo thời gian trong ngày cho khách hàng sinh hoạt chỉ nên thực hiện thí điểm. Ông cho rằng, cần đánh giá tác động kỹ lưỡng đối với các hộ gia đình thu nhập thấp, đồng thời phải đi kèm với giải pháp hỗ trợ chuyển đổi thiết bị tiết kiệm điện.

Đại biểu Trần Vũ Khiêm

Đối với những thời điểm giá bán điện chưa kịp điều chỉnh để đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, an sinh xã hội, Nhà nước cần có cơ chế bù đắp chi phí hợp lý. Các khoản chi phí này phải được minh bạch hóa qua kiểm toán, công khai trước Quốc hội và nhân dân, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng "lỗ chồng lỗ" rồi dồn gánh nặng lên vai người tiêu dùng qua những đợt tăng giá đột ngột.

Đồng thời, chính sách hỗ trợ tiền điện trực tiếp cho hộ nghèo, hộ chính sách và đồng bào vùng sâu, vùng xa phải được triển khai một cách thực chất bằng nguồn ngân sách, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau.

Đại biểu Nguyễn Xuân Nghiêm (TP Đà Nẵng) cho rằng, cải cách giá điện phải đi đôi với bảo đảm khả năng chi trả của người dân.

Đồng tình với chủ trương minh bạch hóa giá điện, từng bước hoàn thiện cơ chế giá theo nguyên tắc thị trường, tuy nhiên ông Nghiêm cho rằng quá trình cải cách, nhất là việc điều chỉnh cơ cấu giá và lộ trình xóa bỏ bù chéo nếu được thực hiện, cần gắn với chính sách an sinh xã hội, nhất là đối với hộ nghèo, hộ chính sách.

Theo ông, vấn đề cần quan tâm không chỉ là giá điện được xác định theo cơ chế nào, mà còn là sau khi cơ chế giá thay đổi, người dân có đủ khả năng chi trả cho nhu cầu điện thiết yếu hay không. Nếu chính sách hỗ trợ chưa đầy đủ hoặc triển khai không kịp thời, gánh nặng chi phí có thể dồn lên những hộ vốn đã khó khăn.

Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ nguyên tắc, đối tượng và trách nhiệm thực hiện chính sách hỗ trợ tiền điện; bảo đảm nguồn lực, công khai, minh bạch và có cơ chế giám sát. Lộ trình cải cách giá điện cần được tính toán đồng bộ với lộ trình hỗ trợ, tránh khoảng trống chính sách ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.

Trần Thường