An toàn thực phẩm học đường ở Đông Anh: Tăng cường kiểm soát, hướng tới sự yên tâm của phụ huynh

Những nỗ lực này đang từng bước tạo dựng niềm tin cho phụ huynh học sinh, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện việc kiểm soát đồng bộ hơn trong toàn bộ quá trình cung ứng thực phẩm và các bếp ăn bán trú.

Duy trì kiểm tra thường xuyên và đột xuất các bếp ăn

Trên địa bàn xã Đông Anh hiện có 33 trường tổ chức ăn bán trú với hơn 18.000 học sinh; trong đó 30 trường có bếp ăn trực tiếp, 3 trường sử dụng suất ăn từ bên ngoài. 100% cơ sở thực hiện kiểm thực 3 bước, lưu mẫu thức ăn theo quy định; chưa ghi nhận vi phạm hay sự cố mất an toàn thực phẩm.

Từ đầu năm 2026, địa phương đã xác định an toàn thực phẩm là nội dung cần siết chặt. Trong tháng 4, xã đã kiểm tra 15 trường học, phát hiện 1 vi phạm tại cơ sở mầm non và yêu cầu khắc phục; đồng thời mở rộng rà soát tới các cơ sở kinh doanh, chợ dân sinh và khu vực nguy cơ cao.

Các đoàn kiểm tra liên ngành được duy trì thường xuyên, kết hợp kiểm tra định kỳ và đột xuất, lấy mẫu giám định và hậu kiểm sau xử lý. Phạm vi kiểm soát không chỉ trong trường học mà mở rộng tới nhà cung cấp và khâu vận chuyển.

Giao nhận rau củ tại trường THCS An Dương Vương. Ảnh:MK

Theo ông Lưu Hữu Hiền, Phó Trưởng Phòng Văn hóa – xã hội xã Đông Anh, các đơn vị cung cấp thực phẩm phải qua thẩm định trước khi được lựa chọn. Tại các trường, quy trình kiểm soát được triển khai theo hướng nhiều lớp, tập trung siết ở các khâu dễ phát sinh rủi ro. Thực phẩm khi nhập vào đều được kiểm tra định lượng, chất lượng, nguồn gốc, hóa đơn; một số nơi áp dụng truy xuất mã QR ngay tại cổng. Khâu sơ chế, chế biến tuân thủ nguyên tắc bếp một chiều; thức ăn sau chế biến được lưu mẫu 24 giờ phục vụ đối soát.

Bà Dương Thị Lan Phương, Hiệu trưởng Trường Tiểu học An Dương Vương, cho biết nhà trường duy trì kiểm soát an toàn thực phẩm theo 3 khâu chính: tiếp nhận, chế biến và lưu mẫu, trong đó khâu tiếp nhận có sự tham gia của Ban Giám hiệu, nhân viên y tế và đại diện phụ huynh.

“Tuy nhiên, điểm cần kiểm soát chặt nhất lại không nằm trong bếp mà ở quá trình vận chuyển và giao nhận thực phẩm. Đây là giai đoạn dễ phát sinh rủi ro nếu điều kiện bảo quản không đảm bảo hoặc khâu kiểm tra đầu vào chưa kỹ”, bà Phương cho hay.

Khâu giao nhận thực phẩm sống tại trường Tiểu học An Dương Vương. Ảnh:MK

Ở bậc mầm non, áp lực kiểm soát lớn hơn, bà Đỗ Thị Hậu, Hiệu trưởng Trường Mầm non Phúc Lộc, cho biết nhà trường vừa phải đảm bảo khẩu phần dinh dưỡng theo độ tuổi, vừa kiểm soát chặt chất lượng thực phẩm đầu vào.

“Khó khăn lớn nhất vẫn là nguồn cung. Thực phẩm từ nơi sản xuất đến trường phải qua nhiều khâu trung gian, nên nếu không giám sát xuyên suốt thì rất khó kiểm soát triệt để rủi ro”, bà Hậu chia sẻ.

Nỗ lực gỡ điểm nghẽn từ thực tế

Chị Cao Thị Hường, phụ huynh học sinh Trường Tiểu học Việt Hùng cho biết, các phụ huynh đã tham gia giám sát bếp ăn bán trú trong nhiều năm, từ kiểm tra thực phẩm đầu vào, ghi nhận bằng hình ảnh, video đến đi thực tế tại nơi cung cấp. “Về cơ bản, thực phẩm tươi, có nguồn gốc rõ ràng. Nhà trường cũng minh bạch, sẵn sàng cho phụ huynh kiểm tra giấy tờ, sổ sách. Nhưng để nói yên tâm hoàn toàn thì vẫn chưa”, bà Hường chia sẻ.

Nhân viên nhà bếp trường Mầm non Phúc Lộc chia đồ ăn theo định lượng cho từng lớp. Ảnh:MK

Theo bà, điều khiến phụ huynh còn băn khoăn nằm ở những khâu ngoài tầm kiểm soát như vận chuyển, hay nguồn gốc ban đầu của thực phẩm. Một vấn đề khác là tính minh bạch thông tin. Dù nhiều trường đã công khai thực đơn, nguồn gốc thực phẩm hằng ngày, nhưng việc công khai sâu hơn như kết quả kiểm tra, kết quả giám định mẫu hay lịch sử vi phạm của nhà cung cấp vẫn chưa đồng đều giữa các đơn vị, chưa thực sự dễ tiếp cận với phụ huynh.

Từ thực tế này, địa phương đề xuất các giải pháp mang tính hệ thống nhằm khắc phục “điểm nghẽn” trong kiểm soát chuỗi cung ứng thực phẩm. Trọng tâm là xây dựng Trung tâm dữ liệu an toàn thực phẩm dùng chung, cho phép các sở, ngành như Công Thương, Nông nghiệp cập nhật thông tin về nhà cung cấp theo thời gian thực. Dữ liệu bao gồm hồ sơ pháp lý, năng lực cung ứng, lịch sử vi phạm và chứng nhận nguồn gốc, giúp cơ quan quản lý, nhà trường và phụ huynh có thể tra cứu, đối chiếu minh bạch.

Học sinh trường Tiểu học Việt Hùng chuẩn bị ăn bán trú. Ảnh:MK

Song song với đó, địa phương đề xuất thiết lập các cụm liên kết liên xã trong kiểm soát nguồn thực phẩm. Với các trường hợp thực phẩm được sản xuất tại một địa bàn nhưng cung cấp cho trường học ở địa bàn khác, chính quyền nơi sản xuất sẽ chịu trách nhiệm giám sát từ gốc và định kỳ chia sẻ kết quả kiểm tra qua nền tảng số. Cách làm này hướng tới khắc phục tình trạng kiểm soát rời rạc, đồng thời tăng khả năng theo dõi xuyên suốt toàn bộ chuỗi cung ứng.

Mai Khôi - Hồng Hạnh