An ninh năng lượng - 'bệ đỡ' cho tăng trưởng

Chủ động mở rộng nguồn cung

Trong bối cảnh hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số và trở thành cực tăng trưởng của khu vực miền Trung, TP. Đà Nẵng đang đối mặt với yêu cầu ngày càng lớn về bảo đảm nguồn cung năng lượng. Trước áp lực đó, thành phố đã và đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, từ phát triển hạ tầng, tăng cường dự trữ đến thúc đẩy năng lượng tái tạo, từng bước chuyển từ thế bị động sang chủ động bảo đảm an ninh năng lượng…

Từ đầu năm 2026 đến nay, nhiều dự án hạ tầng điện quy mô lớn trên địa bàn đã được đẩy nhanh tiến độ, trong đó có các công trình truyền tải trọng điểm như đường dây 500kV Thạnh Mỹ - Quảng Trạch - Dốc Sỏi. Đồng thời, các dự án nâng công suất trạm biến áp 500kV, 220kV Thạnh Mỹ, trạm biến áp Tam Hiệp và các tuyến đường dây đấu nối cũng đang được đẩy nhanh, góp phần nâng cao năng lực truyền tải, bảo đảm cấp điện ổn định.

Ở lĩnh vực xăng dầu, khí đốt, thành phố đang từng bước hoàn thiện hệ thống dự trữ và phân phối. Việc bổ sung kho nhiên liệu bay đầu nguồn tại phường Hải Vân và kho nhiên liệu bay tại Sân bay Chu Lai không chỉ phục vụ trực tiếp cho hai cảng hàng không Đà Nẵng và Chu Lai mà còn góp phần bảo đảm nguồn cung cho các sân bay lân cận như Phú Bài, Pleiku. Bên cạnh đó, các dự án kho xăng dầu như Tiên Sa, cụm kho Tam Hiệp hay khu dịch vụ cung ứng xăng dầu kết hợp tránh trú bão tại âu thuyền Thọ Quang đang được xúc tiến triển khai. Đây là những hạng mục có ý nghĩa quan trọng trong việc gia tăng năng lực dự trữ, giảm áp lực cung ứng trong những thời điểm thị trường biến động.

Đà Nẵng đang thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà, đặt mục tiêu đến năm 2030 tổng công suất đạt khoảng 293,92 MW.

Song song với phát triển hạ tầng truyền thống, Đà Nẵng cũng tích cực khai thác tiềm năng năng lượng tái tạo. Với số giờ nắng trung bình khoảng 177 giờ/tháng và cường độ bức xạ 4,89 kWh/m²/ngày, thành phố được đánh giá có nhiều lợi thế để phát triển điện mặt trời. Đến nay, toàn địa bàn đã có khoảng 3.980 hệ thống điện mặt trời áp mái với tổng công suất hơn 230MWp, góp phần đa dạng hóa nguồn cung và tăng tính linh hoạt của hệ thống điện.

Cùng với đó, thành phố đã ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia về quản lý nhu cầu điện và tăng cường tiết kiệm điện giai đoạn 2026 - 2030, hướng tới sử dụng năng lượng hiệu quả, giảm áp lực lên hệ thống cung ứng trong những giai đoạn cao điểm.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, song thực tế cho thấy hệ thống năng lượng của Đà Nẵng vẫn còn những hạn chế nhất định. Tính đến đến cuối năm 2025, toàn thành phố mới có 10 kho xăng dầu với tổng sức chứa khoảng 197.850 m³. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ năng lượng tăng nhanh theo tốc độ phát triển kinh tế. Năm 2025, tổng lượng tiêu thụ xăng dầu đạt gần 1,5 triệu m³, tăng hơn 10% so với năm trước; nhiên liệu bay tăng trên 20%; khí đốt LPG tăng hơn 10%. Dự báo đến năm 2030, nhu cầu xăng dầu có thể đạt 2,3 đến 2,5 triệu m³, trong khi nhiên liệu bay lên tới khoảng 590.000 m³.

Theo đánh giá của các chuyên gia, trong bối cảnh hai cảng hàng không Đà Nẵng và Chu Lai được định hướng phát triển mạnh, nhu cầu nhiên liệu bay sẽ tiếp tục tăng nhanh trong giai đoạn 2026 - 2035. Bởi vậy, việc sớm đầu tư các kho nhiên liệu bay đầu nguồn với quy mô từ 35.000 đến 40.000 m³, cùng hệ thống cầu cảng phù hợp là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định.

Nhu cầu sử dụng năng lượng phục vụ cho sản xuất, kinh doanh của Đà Nẵng được dự báo sẽ tăng cao trong thời gian tới.

Hướng tới chủ động an ninh năng lượng

Ở góc độ năng lượng tái tạo, TS. Lê Thị Thoa, Trưởng nhóm Kỹ thuật của Chương trình hỗ trợ năng lượng thuộc Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) cho biết, việc hoàn thiện các quy định pháp lý về phát triển điện năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, sẽ tạo động lực lớn cho thị trường trong thời gian tới. Theo TS. Lê Thị Thoa, khu vực miền Trung, trong đó có Đà Nẵng, có điều kiện thuận lợi để phát triển các mô hình điện mặt trời quy mô nhỏ như điện mặt trời ban công, xu hướng đang phát triển mạnh tại nhiều quốc gia trên thế giới...

Trên thực tế, theo nhiều chuyên gia TP. Đà Nẵng có tiềm năng lớn trong phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió và điện mặt trời nổi. Thành phố có thể tận dụng diện tích mặt nước tại các hồ thủy điện để phát triển điện mặt trời nổi, vừa không chiếm đất, vừa không ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Đồng thời, với lợi thế đường bờ biển dài, việc phát triển các dự án điện gió là hoàn toàn khả thi…

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thị trường năng lượng thế giới còn nhiều biến động, việc xây dựng hệ thống dự trữ năng lượng đủ lớn được xem là giải pháp quan trọng.

Ở lĩnh vực xăng dầu, đại diện Công ty CP Tư vấn xây dựng Petrolimex cho rằng, cần có cơ chế ưu đãi mạnh mẽ hơn để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng dự trữ và phân phối năng lượng, đặc biệt tại các khu vực miền núi. Bởi, chi phí vận chuyển cao, rủi ro thiên tai lớn trong khi sản lượng tiêu thụ thấp khiến nhiều doanh nghiệp e ngại đầu tư. Vì vậy, thành phố cần xem xét miễn, giảm thuế hoặc hỗ trợ tài chính để bảo đảm cung ứng năng lượng cho các địa bàn khó khăn. Đặc biệt, cần chuyển từ cơ chế khuyến khích sang bắt buộc trong việc thực hiện các chỉ tiêu tiết kiệm năng lượng, đi kèm với cơ chế thưởng - phạt rõ ràng. Đồng thời, việc áp dụng công nghệ cao trong sản xuất, nhất là trong các ngành công nghiệp, sẽ góp phần giảm tiêu hao năng lượng và bảo vệ môi trường.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thị trường năng lượng thế giới còn nhiều biến động, việc xây dựng hệ thống dự trữ năng lượng đủ lớn được xem là giải pháp quan trọng để ứng phó với các tình huống gián đoạn nguồn cung. Cùng với đó, việc đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió, sinh khối… sẽ giúp giảm phụ thuộc vào nguồn năng lượng truyền thống, hướng tới một nền năng lượng xanh và bền vững.

Với những giải pháp đồng bộ, từ hoàn thiện hạ tầng, gia tăng dự trữ đến đa dạng hóa nguồn cung và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, TP. Đà Nẵng đang từng bước khẳng định vai trò chủ động trong bảo đảm an ninh năng lượng. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để thành phố duy trì đà tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong những năm tới.

Nghi Lộc