Giá mua điện mặt trời mái nhà còn quá rẻ

Tại hội thảo "Bảo đảm năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số của TPHCM" do Báo Người Lao Động phối hợp với Tổng Công ty Điện lực TPHCM tổ chức, các chuyên gia cho rằng điện mặt trời mái nhà vẫn còn dư địa lớn nhưng đang đối mặt nhiều rào cản về cơ chế và chính sách.

Ông Hà Huy Cường, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Nam Á, cho biết ngân hàng đang đẩy mạnh tín dụng phục vụ chuyển đổi xanh, từ đầu tư thiết bị tiết kiệm điện đến hệ thống năng lượng tái tạo, trong đó có điện mặt trời mái nhà.

Hiện Nam A Bank triển khai gói vay ưu đãi cho cá nhân và doanh nghiệp với lãi suất từ 7%/năm, thời hạn linh hoạt, kèm các điều kiện về hồ sơ pháp lý, tài chính và tài sản bảo đảm.

Theo ông Cường, tiềm năng phát triển điện mặt trời mái nhà tại TPHCM rất lớn khi khoảng 55% điện năng hiện phục vụ sản xuất công nghiệp. Điều này mở ra cơ hội tận dụng diện tích mái nhà xưởng để tự chủ năng lượng và giảm chi phí vận hành. Tuy nhiên, với các đơn vị có nhu cầu điện thấp như kho bãi, cần có cơ chế phù hợp để mua bán phần điện dư, tránh tình trạng thị trường chững lại như sau năm 2021.

Bên cạnh đó, việc đầu tư còn thiếu đồng bộ về tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn cháy nổ, kiểm định thiết bị và xử lý pin sau sử dụng, đòi hỏi sớm có hướng dẫn cụ thể. "Nam A Bank cam kết lấy định hướng ngân hàng xanh làm trụ cột và sẵn sàng đồng hành cùng ngành điện TP HCM trong lộ trình chuyển đổi này" - ông Cường nhấn mạnh.

Ông Hà Huy Cường, Phó Tổng Giám đốc Nam A Bank, chia sẻ về gói vay điện năng lượng mặt trời

Ở góc độ thị trường, ông Phan Thanh Lâm, Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng tái tạo TP HCM, chỉ ra điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ hay chi phí, vốn đã giảm mạnh, mà ở cơ chế giá. Giá mua điện dư quá thấp khiến nhà đầu tư thiếu động lực tài chính.

Theo ông Lâm, sau giai đoạn bùng nổ nhờ cơ chế giá FIT giai đoạn 2019-2020, thị trường điện mặt trời mái nhà đã chững lại. Nguyên nhân đến từ thủ tục hành chính còn phức tạp, đặc biệt với các dự án có bán điện lên lưới, cùng với việc thiếu các chính sách khuyến khích rõ ràng như ưu đãi thuế, tín dụng xanh hay cơ chế giá điện linh hoạt theo thời gian.

Ông Phan Thanh Lâm, Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng tái tạo TPHCM, nêu những điểm ngẽn trong quá trình thúc đẩy điện mặt trời mái nhà

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Thanh Toàn, đại diện nhóm nhà đầu tư năng lượng tái tạo tại TPHCM, cho biết điện mặt trời mái nhà chủ yếu phát vào ban ngày, trong khi nhiều hộ và doanh nghiệp không sử dụng hết. Phần điện dư bán lại với giá thấp, hiện chỉ khoảng hơn 800 đồng/kWh và giới hạn tối đa 20% công suất, chưa đủ bù chi phí đầu tư.

Dù đề xuất nâng tỉ lệ bán điện dư lên 50% được xem là tín hiệu tích cực, các chuyên gia cho rằng cần điều chỉnh giá mua theo hướng tiệm cận chi phí đầu tư để tạo động lực, qua đó thúc đẩy thị trường phát triển bền vững.

Tin: Lê Tỉnh, ảnh: Quang Liêm