Ấn Độ và giấc mơ 'nền kinh tế yoga'

Biểu diễn tập Yoga tại Amritsar, Ấn Độ. Ảnh minh họa: THX/TTXVN

Nếu như ở phương Tây, yoga thường gắn liền với những chi phí dịch vụ đắt đỏ tại các studio sang trọng, thì tại Ấn Độ, bộ môn có lịch sử hàng thế kỷ này lại hiện diện một cách giản dị ở công viên, trường học và các không gian cộng đồng. Khả năng tiếp cận dễ dàng, không tốn kém chính là lý do khiến yoga trở nên đại chúng tại Ấn Độ.

Thế nhưng, sức hút của yoga không dừng lại ở biên giới quốc gia. Kể từ khi Liên hợp quốc thông qua nghị quyết hơn 10 năm trước nhằm chọn ngày 21/6 là Ngày Quốc tế Yoga, bộ môn này đã trở thành một hiện tượng toàn cầu với các sự kiện tập thể quy mô lớn.

Chính làn sóng phổ biến toàn cầu này đã khai sinh ra một ngành giải trí, thời trang và sức khỏe, bao gồm trang phục thể thao, ứng dụng chăm sóc sức khỏe trực tuyến và các chương trình tập luyện dành cho doanh nghiệp. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi thậm chí đã gọi tên hiện tượng này bằng một thuật ngữ kinh tế học đầy triển vọng: "Nền kinh tế yoga mới" – một hệ sinh thái toàn diện bao gồm du lịch, các kỳ nghỉ dưỡng, trang phục, thiết bị, mạng lưới huấn luyện viên và các chương trình chăm sóc sức khỏe doanh nghiệp.

Dù tiềm năng được đánh giá rất cao, song việc xây dựng một mô hình kinh doanh bài bản xung quanh yoga tại chính quê hương của nó lại là một bài toán không hề đơn giản cho các công ty khởi nghiệp. Giới phân tích giải thích rằng phần lớn người thực hành yoga tại Ấn Độ vẫn coi bộ môn này là một lối sống, một thói quen thường nhật hơn là một hoạt động tiêu dùng cần phải chi tiền.

Chính tư duy được duy trì qua nhiều thế hệ – rằng yoga là thứ không đòi hỏi bất kỳ thiết bị hay dịch vụ chuyên dụng nào – đã tạo nên một khoảng cách lớn giữa giá trị văn hóa và giá trị thương mại của bộ môn này tại Ấn Độ. Khoảng cách này phản ánh rất rõ qua các con số thống kê của ngành. Trong khi thị trường yoga toàn cầu hiện đã được định giá lên tới hàng chục tỷ USD và dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm tới, thì quy mô thị trường nội địa tại Ấn Độ lại rất khiêm tốn khi chỉ dao động trong khoảng từ 5-7 tỷ USD.

Nghịch lý này đặt ra một câu hỏi hóc búa cho các doanh nghiệp Ấn Độ: Làm thế nào để biến một truyền thống văn hóa phi vật thể vốn có tính mở và miễn phí tại Ấn Độ thành những thương hiệu có thể cạnh tranh trên trường quốc tế?

Không chấp nhận đứng ngoài cuộc chơi, nhiều doanh nghiệp và công ty khởi nghiệp Ấn Độ đã và đang tìm những lối đi riêng để xây dựng các thương hiệu được công nhận toàn cầu từ bộ môn truyền thống này.

Điểm chạm đầu tiên và dễ dàng nhất trong chuỗi hành vi tiêu dùng của người tập yoga chính là trang phục thoải mái. Bà Ritu Tiwari, một người dân sống tại Mumbai, cho biết người tập tuy không cần quá nhiều không gian hay dụng cụ để thực hành, nhưng một bộ trang phục phù hợp, có độ co giãn tốt theo từng động tác là rất cần thiết để giúp quá trình tập luyện đạt hiệu quả cao.

Nhu cầu thiết thực này đã mở đường cho các thương hiệu nội địa như Yamayoga – một nhãn hiệu đồ tập của Ấn Độ. Họ chọn cách định vị thương hiệu gắn liền với các giá trị cốt lõi của chính yoga là tính bền vững và sự kết nối với thiên nhiên. Theo bà Santoshi Shetty, Giám đốc sáng tạo của công ty, toàn bộ ý tưởng của thương hiệu đều bắt nguồn từ mong muốn được kết nối với thiên nhiên và xuất phát từ góc nhìn của chính một người thực hành yoga.

Bên cạnh đó, sự bùng nổ của ngành thương mại số tại Ấn Độ cũng trở thành "bệ phóng" giúp các thương hiệu chăm sóc sức khỏe quy mô nhỏ bỏ qua các kênh trung gian để tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng. Đặc biệt, loại hình du lịch yoga đang đóng vai trò như một thỏi nam châm thu hút dòng khách quốc tế. Hằng năm, một lượng lớn du khách từ khắp nơi trên thế giới đổ về Ấn Độ để tham gia các khóa đào tạo giáo viên, các chương trình nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe.

Đối với các công ty như Yamayoga, tệp du khách này đã trở thành những khách hàng trung thành dài hạn. Ông Sushant Sukhija, nhà sáng lập Yamayoga, chia sẻ rằng rất nhiều người đến Ấn Độ để đào tạo giáo viên đã trở thành khách hàng của hãng. Khi trở về nước, họ vẫn chủ động tìm kiếm và tiếp tục muốn mua sản phẩm. Điều này mang lại hiệu quả quảng bá thương hiệu rất tốt và giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng toàn cầu.

Để phá vỡ giới hạn của thị trường nội địa, các chuyên gia kinh tế nhận định rằng sự tăng trưởng trong tương lai của các doanh nghiệp Ấn Độ trong lĩnh vực yoga sẽ phụ thuộc lớn vào cách họ kết nối bộ môn này với các dịch vụ công nghệ và phong cách sống rộng lớn hơn.

Bà Arpita Mukherjee, Giáo sư tại Hội đồng Nghiên cứu Quan hệ Kinh tế Quốc tế Ấn Độ, đánh giá rằng các doanh nghiệp cần phải thực sự rõ ràng trong việc kết hợp phong cách sống và các hiệu quả của yoga thành một đề xuất kinh doanh tổng thể. Sau đó, họ buộc phải tiến xa hơn vào các mảng dịch vụ hiện đại khác.

Theo xu hướng đó, một hệ sinh thái dịch vụ hiện đại hoàn toàn có thể được thiết lập bao gồm: các thiết bị đeo theo dõi thể chất, các ứng dụng chuyên sâu về chăm sóc sức khỏe, dịch vụ cung cấp dinh dưỡng lành mạnh và các trải nghiệm du lịch được thiết kế chuyên biệt xung quanh bộ môn yoga.

Ấn Độ đã xuất khẩu thành công yoga như một hoạt động văn hóa. Giờ đây, thách thức kinh tế thực sự đối với các công ty khởi nghiệp nước này không còn là việc lan tỏa yoga, mà là làm thế nào để xây dựng được những thương hiệu có thể vươn xa và bền bỉ như chính bản thân bộ môn này.

Khánh Ly/Bnews/Vnanet.vn