Ấn Độ - EU thông báo nâng tầm quan hệ song phương với một loạt thỏa thuận

Các thỏa thuận này được công bố trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Ấn Độ - Liên minh châu Âu (EU) lần thứ 16 khai mạc sáng cùng ngày tại thủ đô New Delhi. Sự kiện do Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đồng chủ trì. Hội nghị diễn ra trong bối cảnh quan hệ hai bên duy trì đà phát triển tích cực những năm gần đây, với tần suất tiếp xúc cấp cao ngày càng dày đặc và sự mở rộng hợp tác trên hầu hết các lĩnh vực then chốt.

Các nhà lãnh đạo Ấn Độ và EU chụp ảnh chung sau khi kết thúc hội đàm trưa 27/1. Ảnh: ANI

Tuyên bố chung được công bố sau hội nghị nhấn mạnh quyết tâm của New Delhi và Brussels đưa quan hệ Đối tác chiến lược Ấn Độ – EU lên “một tầm cao mới”, dựa trên các giá trị và nguyên tắc chung như dân chủ, nhân quyền, pháp quyền và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, với Liên Hợp Quốc giữ vai trò trung tâm. Các nhà lãnh đạo đánh giá cao tiến triển đạt được trong khuôn khổ “Lộ trình 2025”, đồng thời tái khẳng định cam kết tăng cường hợp tác thực chất, mang lại lợi ích cụ thể cho người dân và doanh nghiệp hai bên.

Thành công nổi bật nhất của Hội nghị Thượng đỉnh lần này là việc hai bên thông báo kết thúc thành công đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) Ấn Độ – EU, được mô tả là “mang tính bước ngoặt” và “lịch sử”. Theo tuyên bố chung, FTA được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mạnh mẽ cho thương mại và đầu tư song phương, thúc đẩy thịnh vượng chung, củng cố các chuỗi cung ứng linh hoạt và đa dạng, đồng thời hỗ trợ tăng trưởng bền vững, bao trùm.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới đối mặt với nhiều bất ổn, chủ nghĩa bảo hộ gia tăng và chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục bị gián đoạn, việc Ấn Độ và EU đạt được FTA mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi song phương. Thỏa thuận này không chỉ mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho hàng hóa, dịch vụ và dòng vốn đầu tư hai chiều, mà còn thể hiện sự hội tụ lợi ích chiến lược giữa một nền kinh tế đang trỗi dậy nhanh chóng ở châu Á và một trong những khối kinh tế lớn nhất thế giới.

Bên cạnh FTA, hai bên cũng ký kết Hiệp định Bảo hộ đầu tư, nhằm thiết lập các tiêu chuẩn bảo vệ cao, minh bạch và có thể dự đoán được cho các nhà đầu tư, qua đó khuyến khích dòng vốn dài hạn vào các lĩnh vực tăng trưởng cao và công nghệ tương lai. Việc ký Hiệp định về chỉ dẫn địa lý cũng giúp bảo vệ hiệu quả các sản phẩm mang tính biểu tượng, tạo thêm dư địa mở rộng thương mại cho cả hai phía.

Ấn Độ và EU cũng tăng cường hợp tác trong lĩnh vực tài chính – kinh tế vĩ mô thông qua Bản ghi nhớ về hợp tác giám sát giữa Cơ quan Thị trường Chứng khoán châu Âu và Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ, đồng thời thiết lập Đối thoại quản lý có cấu trúc về dịch vụ tài chính. EU và Ấn Độ cũng nhất trí làm sâu sắc hợp tác hải quan, thúc đẩy Đối thoại kinh tế vĩ mô song phương, và tăng cường vai trò của sáng kiến Global Gateway của “Team Europe”, với Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) là đối tác then chốt tại Ấn Độ.

Hợp tác công nghệ cao và chuyển đổi xanh, năng lượng và khí hậu cũng đã được Ấn Độ và EU bàn thảo và thống nhất; trong đó cam kết triển khai Bản ghi nhớ về chất bán dẫn, tăng cường khả năng phục hồi chuỗi cung ứng, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu – phát triển trong thiết kế chip, công nghệ bán dẫn bền vững và sản xuất tiên tiến, tái kích hoạt Nhóm công tác chung về An ninh năng lượng giúp phối hợp tốt hơn trong đa dạng hóa nguồn cung, bảo đảm năng lượng giá cả phải chăng và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Thượng đỉnh Ấn Độ – EU lần thứ 16 cũng ghi dấu mốc quan trọng trong hợp tác an ninh khi hai bên ký kết Thỏa thuận Đối tác An ninh và Quốc phòng (SDP) – khuôn khổ an ninh – quốc phòng toàn diện đầu tiên giữa Ấn Độ và EU. Theo đó, thỏa thuận này sẽ mở rộng hợp tác trong nhiều lĩnh vực then chốt, bao gồm an ninh hàng hải, công nghiệp và công nghệ quốc phòng, an ninh mạng, không gian, chống khủng bố và đối phó các mối đe dọa hỗn hợp.

Hai bên cũng khởi động đàm phán về Thỏa thuận An ninh Thông tin, tạo cơ sở pháp lý cho việc trao đổi thông tin mật và hợp tác sâu rộng hơn trong lĩnh vực quốc phòng. Các cơ chế hiện có sẽ được nâng cấp thành Đối thoại An ninh và Quốc phòng Ấn Độ – EU thường niên, thể chế hóa tham vấn cấp cao và tăng tính liên tục trong phối hợp chính sách.

Lãnh đạo Ấn Độ và EU gặp gỡ báo chí và chứng kiến lễ ký một loạt thỏa thuận song phương quan trọng. Ảnh: ANI

Một điểm quan trọng khác là việc thành lập Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng Ấn Độ – EU do doanh nghiệp dẫn dắt được kỳ vọng sẽ mở ra không gian hợp tác mới trong sản xuất quốc phòng, đổi mới và chuyển giao công nghệ. EU cũng để ngỏ khả năng Ấn Độ tham gia một số sáng kiến quốc phòng của khối, phù hợp với khuôn khổ pháp lý của mỗi bên.

Trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực và toàn cầu biến động nhanh chóng, Ấn Độ và EU tái khẳng định cam kết đối với một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do, rộng mở, hòa bình và thịnh vượng, dựa trên luật pháp quốc tế và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình. Hai bên nhất trí tăng cường tham vấn về khu vực này, thúc đẩy các dự án chung tại nước thứ ba, đồng thời phối hợp trong các nỗ lực giải quyết những vấn đề toàn cầu, trong đó có xung đột Ukraine.

Việc Ấn Độ trở thành quốc gia châu Á thứ ba, sau Nhật Bản và Hàn Quốc, ký Thỏa thuận Đối tác An ninh và Quốc phòng với EU được xem là minh chứng rõ nét cho sự hội tụ chiến lược ngày càng sâu sắc giữa hai bên, cũng như vai trò ngày càng quan trọng của Ấn Độ trong cấu trúc an ninh khu vực và toàn cầu.

Hội nghị Thượng đỉnh Ấn Độ – EU lần thứ 16 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quan hệ song phương, với hai đột phá về kinh tế – thương mại thông qua FTA và nâng tầm hợp tác an ninh – quốc phòng thông qua SDP. Bước tiến lớn này không chỉ củng cố quan hệ Ấn Độ – EU, mà còn góp phần định hình các chuẩn mực hợp tác mới dựa trên luật lệ, minh bạch và lợi ích chung

Phan Tùng/VOV-New Delhi