Ẩm thực bản địa - nguồn lực mới cho du lịch Lâm Đồng

Nghệ nhân Pang Ting Jợt, (bên trái) ở tổ dân phố Bon Dơng, phường Lang Biang - Đà Lạt nấu rượu cần vừa duy trì nghề truyền thống, vừa đáp ứng nhu cầu trải nghiệm văn hóa bản địa của du khách

Chắt chiu hương vị từ nghề truyền thống

Một buổi chiều ở tổ dân phố Bon Dơng, phường Lang Biang - Đà Lạt, không gian gia đình nghệ nhân Pang Ting Jợt trở nên rộn ràng hơn khi những chiếc ché rượu cần lần lượt được chuẩn bị để phục vụ khách.

Hơn chục năm gắn bó với nghề nấu rượu cần truyền thống, đôi bàn tay của người phụ nữ K’ho đã thuần thục từng công đoạn. Từ chọn nguyên liệu, làm men, ủ rượu đến theo dõi quá trình lên men, mỗi bước đều đòi hỏi sự kiên nhẫn và kinh nghiệm được truyền lại qua nhiều thế hệ.

Những chiếc ché sau thời gian ủ đạt độ thơm, vị dịu và hương đặc trưng được gia đình bà đưa vào phục vụ du khách. Mỗi tháng, gia đình bà sản xuất khoảng 100 - 200 ché rượu cần, vừa giữ nghề truyền thống, vừa đáp ứng nhu cầu tìm hiểu, trải nghiệm văn hóa bản địa của du khách.

Đặc sắc các món ăn truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số ở Lâm Đồng

Với nghệ nhân Pang Ting Jợt, rượu cần không đơn thuần là một thức uống. Trong mỗi ché rượu có câu chuyện về đời sống cộng đồng, phong tục tiếp khách, lễ hội và những sinh hoạt văn hóa được người K’ho gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Vì vậy, gia đình bà không chỉ nấu rượu để bán mà còn tổ chức các buổi giao lưu văn hóa dành cho du khách. Tại đây, khách được thưởng thức rượu cần, dùng những món ăn truyền thống do gia đình chế biến, xem biểu diễn văn hóa, văn nghệ và tìm hiểu thêm về đời sống của đồng bào địa phương.

Đoàn nghệ nhân M'nông, xã Đức An chuẩn bị các món ăn truyền thống của dân tộc để giới thiệu tới bạn bè, du khách gần xa

Trong không gian ấy, một bữa ăn không còn đơn thuần là bữa ăn. Một ché rượu cần cũng không chỉ là thức uống. Mỗi món ăn, mỗi câu chuyện được kể bên ché rượu giúp du khách hiểu hơn về con người và vùng đất mà họ đang đặt chân đến.

Anh Nguyễn Quốc Việt, du khách đến từ TP Hồ Chí Minh, cho biết điều khiến anh thích thú là được trực tiếp thưởng thức rượu cần, các món ăn dân tộc và tìm hiểu văn hóa bản địa.

“Tôi thích cảm giác được trải nghiệm văn hóa ngay trong đời sống của người dân. Qua món ăn và rượu cần, mình hiểu thêm về phong tục, cách sinh hoạt và văn hóa của đồng bào”, anh Việt chia sẻ.

Từ món ăn đến sản phẩm du lịch

Sau sắp xếp, tỉnh Lâm Đồng có diện tích tự nhiên hơn 24.233 km², gồm 124 xã, phường và đặc khu, với quy mô dân số hơn 3,8 triệu người. Trong đó, hơn 683.000 người là đồng bào dân tộc thiểu số, chiếm 17,6% dân số toàn tỉnh.

Toàn tỉnh có 49/54 dân tộc cùng sinh sống, trong đó có các dân tộc gốc Tây Nguyên như K’ho, Mạ, Churu, M’nông, Chăm, Raglai, S’tiêng... cùng các dân tộc thiểu số từ nhiều địa phương khác đến sinh sống.

Quán cơm đồng bào tại Phường 1 Bảo Lộc phục vụ các món ăn truyền thống của dân tộc

Sự đa dạng về cộng đồng dân tộc tạo nên một kho tàng ẩm thực phong phú. Mỗi vùng đất có món ăn, cách chế biến và phong tục ẩm thực riêng, gắn với điều kiện tự nhiên, sản vật và đời sống của cộng đồng.

Đằng sau mỗi món ăn không chỉ là hương vị của núi rừng mà còn có cách ứng xử với sản vật tự nhiên, kinh nghiệm chế biến và những câu chuyện văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Du khách thích thú thưởng thức các món ăn truyền thống của các dân tộc trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng

Tại nhiều điểm du lịch cộng đồng, những mâm cơm truyền thống đang được kết nối với các hoạt động trải nghiệm khác như giao lưu cồng chiêng, văn nghệ, tham quan nhà dài, tìm hiểu nghề truyền thống và thưởng thức rượu cần. Từ một món ăn, câu chuyện về văn hóa được mở rộng thành một hành trình khám phá đời sống cộng đồng.

Sau khi trải nghiệm ẩm thực tại điểm du lịch trên địa bàn, chị Trần Thị Hằng, du khác đến từ Tây Ninh cho biết điều hấp dẫn nhất là được thưởng thức các món ăn dân tộc trong chính không gian văn hóa của người bản địa.

“Mình không chỉ ăn một món ăn mà còn được nghe kể về văn hóa, xem biểu diễn và hiểu thêm cách người dân sinh sống. Đó là trải nghiệm rất khác so với việc chỉ đến một nhà hàng”, chị Hằng chia sẻ.

Theo những người làm du lịch cộng đồng, chính sự khác biệt và tính bản địa đang tạo nên sức hút của ẩm thực dân tộc. Khi được tổ chức bài bản, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và gắn với câu chuyện văn hóa, mỗi món ăn có thể trở thành một sản phẩm du lịch, góp phần tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân.

Từ ché rượu cần, cơm lam, gà nướng, cá suối đến những món rau rừng giản dị, ẩm thực đang trở thành “cánh cửa” để du khách khám phá sâu hơn đời sống văn hóa Lâm Đồng. Khi những giá trị ấy được trao cơ hội phát huy, văn hóa không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành nguồn lực phát triển kinh tế, nâng cao sinh kế và lan tỏa hình ảnh vùng đất, con người Lâm Đồng.

Linh Thư