AI giải bài toán chăm sóc người cao tuổi

Hội nghị Khoa học Quốc tế “Chăm sóc toàn diện người bệnh cao tuổi” do Bệnh viện (BV) Hữu Nghị tổ chức trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, cùng với yêu cầu đổi mới mạnh mẽ từ Nghị quyết 72-NQ/TW và các nhiệm vụ trọng tâm của ngành Y tế.

Bên lề hội nghị, VietTimes đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Nguyễn Thế Anh, Giám đốc BV Hữu Nghị, nơi phần lớn người bệnh cao tuổi là cán bộ trung, cao cấp của Đảng, về những chuyển dịch mang tính căn bản trong cách tiếp cận chăm sóc người cao tuổi.

PGS.TS Nguyễn Thế Anh trao đổi về các giải pháp chăm sóc toàn diện người cao tuổi

Chuyển từ điều trị sang quản lý toàn diện quá trình lão hóa

-Trong bối cảnh người cao tuổi thường mắc đa bệnh lý, phải sử dụng nhiều loại thuốc cùng lúc, thậm chí đối mặt với nguy cơ tương tác thuốc và suy giảm chức năng, Hội nghị lần này đặt ra những thay đổi nào trong cách tiếp cận chăm sóc?

- Điểm cốt lõi là phải thay đổi cách tiếp cận. Trước đây, chúng ta chủ yếu điều trị từng bệnh, nhưng với người cao tuổi, cách làm này không còn phù hợp vì họ thường mắc nhiều bệnh, diễn biến phức tạp, nếu điều trị riêng lẻ sẽ dễ dẫn đến chồng chéo thuốc và giảm hiệu quả.

Vì vậy, BV chuyển sang mô hình quản lý toàn diện quá trình lão hóa. Nghĩa là không chỉ kiểm soát bệnh mà còn duy trì chức năng sống, giúp người bệnh giữ được khả năng sinh hoạt độc lập càng lâu càng tốt.

Giải pháp cụ thể là xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa cho từng bệnh nhân, kiểm soát chặt chẽ tương tác thuốc, đồng thời kết hợp điều trị với dinh dưỡng, phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe tâm thần. Đây là hướng đi bắt buộc nếu muốn nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi.

-Phần lớn thời gian người cao tuổi sống tại nhà, trong khi việc tuân thủ điều trị lại là “điểm nghẽn” lớn, dễ dẫn đến tái nhập viện. Vậy BV đang tổ chức mô hình chăm sóc liên tục ra sao để lấp khoảng trống sau xuất viện?

-Chúng tôi xác định không thể chỉ chăm sóc người bệnh trong thời gian nằm viện. Với người cao tuổi, phần lớn thời gian họ sống tại nhà, nên hiệu quả điều trị phụ thuộc rất lớn vào giai đoạn sau xuất viện.

Do đó, BV đang xây dựng mô hình chăm sóc liên tục, kết nối ba mắt xích: BV – gia đình – cộng đồng. Sau điều trị nội trú, bệnh nhân được theo dõi dài hạn thông qua hệ thống quản lý bệnh mạn tính.

Một giải pháp rất quan trọng là kiểm soát tuân thủ điều trị. Thực tế cho thấy nhiều bệnh nhân quên thuốc hoặc dùng sai liều khi ở nhà. Vì thế, chúng tôi đang triển khai các biện pháp nhắc thuốc, theo dõi từ xa và phối hợp với y tế cơ sở để đảm bảo người bệnh được giám sát liên tục.

Đồng thời, BV tăng cường liên kết với các cơ sở y tế tuyến dưới và các trung tâm chăm sóc người cao tuổi, nhằm tạo thành mạng lưới quản lý bệnh mạn tính đồng bộ, giảm tái nhập viện và biến chứng.

Chăm sóc bệnh nhân cao tuổi ở BV Hữu Nghị

Ứng dụng AI và công nghệ số trong chăm sóc người cao tuổi

-Trong bối cảnh nhân lực y tế chưa theo kịp tốc độ già hóa dân số, nhiều ý kiến cho rằng công nghệ, đặc biệt là AI và dữ liệu lớn, sẽ đóng vai trò “bù đắp”. BV đang ứng dụng các công nghệ này ra sao trong quản lý và chăm sóc người cao tuổi?

-Công nghệ là trụ cột trong chiến lược ứng phó với già hóa dân số. BV đang từng bước triển khai các giải pháp theo dõi từ xa, cho phép giám sát sức khỏe người bệnh ngay tại nhà thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào khám trực tiếp.

Trọng tâm là ứng dụng AI trong phân tích dữ liệu y khoa, từ hình ảnh, xét nghiệm đến các chỉ số theo dõi liên tục, giúp dự báo sớm nguy cơ và hỗ trợ bác sĩ ra quyết định điều trị chính xác hơn.

Công nghệ cũng được sử dụng để kiểm soát tuân thủ điều trị, nhắc thuốc, cảnh báo bất thường và kết nối người bệnh với hệ thống y tế. Nhờ đó, các bệnh mạn tính được quản lý chặt chẽ hơn, giảm biến chứng và nhập viện.

Song song đó, BV đưa vào ứng dụng các thiết bị phục hồi chức năng hiện đại, robot hỗ trợ và giải pháp số hóa hồ sơ bệnh án, hướng tới xây dựng hệ thống chăm sóc thông minh, liên tục và cá thể hóa cho từng bệnh nhân.

-Với những nền tảng công nghệ này, hợp tác quốc tế sẽ đóng vai trò thế nào trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc người cao tuổi tại BV thời gian tới?

-Chúng tôi tập trung vào hai lĩnh vực. Thứ nhất là y học tái tạo, sử dụng tế bào gốc và vật liệu sinh học để phục hồi các cơ quan bị tổn thương do lão hóa. Đây là hướng đi có tiềm năng lớn trong điều trị bệnh mạn tính.

Thứ hai là AI, giúp cá thể hóa điều trị và tối ưu quy trình chăm sóc. Khi kết hợp AI với dữ liệu lớn, chúng ta có thể xây dựng các mô hình dự báo chính xác hơn, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị.

Tất cả các giải pháp này đều hướng tới một mục tiêu chung: không chỉ kéo dài tuổi thọ mà phải kéo dài thời gian sống khỏe mạnh cho người cao tuổi.

-Xin cảm ơn ông!

Thanh Hằng