84 công nghệ cao ưu tiên đầu tư: Việt Nam đặt trọng tâm vào AI, bán dẫn và robot

Phó Thủ tướng và các đại biểu tham quan các gian hàng, trưng bày tại SEMIExpo Việt Nam 2025. Ảnh: VGP

Trong làn sóng cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng quyết liệt, Việt Nam đang từng bước xác định những lĩnh vực chiến lược để tập trung nguồn lực phát triển. Mới đây, Bộ Khoa học và Công nghệ đã đề xuất danh mục 84 công nghệ cao ưu tiên đầu tư phát triển, nhằm cập nhật xu hướng công nghệ mới của thế giới và tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo.

Danh mục này được xây dựng để thay thế và bổ sung các danh mục trước đây, đồng thời định hướng cho hoạt động nghiên cứu, đầu tư và phát triển công nghệ trong giai đoạn tới. Đáng chú ý, nhiều công nghệ mang tính nền tảng của kỷ nguyên số như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, robot và dữ liệu lớn được xác định là các lĩnh vực ưu tiên hàng đầu.

AI: Động lực của nền kinh tế số

Trong số các lĩnh vực được đề xuất, trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là một trong những trụ cột quan trọng. Danh mục công nghệ ưu tiên bao gồm nhiều hướng nghiên cứu như mô hình ngôn ngữ lớn, trợ lý ảo, hệ thống phân tích dữ liệu thông minh và các ứng dụng AI trong sản xuất, y tế, giao thông hay dịch vụ công.

AI đang trở thành nền tảng của quá trình chuyển đổi số và tự động hóa trên phạm vi toàn cầu. Đối với Việt Nam, việc ưu tiên đầu tư cho AI không chỉ nhằm nâng cao năng lực công nghệ mà còn giúp doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị số.

Các chuyên gia cho rằng trong tương lai gần, AI sẽ hiện diện trong hầu hết lĩnh vực của đời sống, từ quản trị đô thị thông minh, thương mại điện tử cho đến sản xuất công nghiệp. Vì vậy, việc sớm đầu tư vào các công nghệ AI cốt lõi được xem là bước đi cần thiết để Việt Nam không bị tụt lại phía sau trong cuộc cách mạng công nghệ.

Bán dẫn: Mắt xích quan trọng của chuỗi cung ứng toàn cầu

Bên cạnh AI, công nghệ bán dẫn cũng được đặt ở vị trí ưu tiên trong danh mục 84 công nghệ cao. Các lĩnh vực được đề xuất đầu tư gồm thiết kế vi mạch, chế tạo chip, đóng gói và kiểm thử vi mạch điện tử tích hợp.

Trong những năm gần đây, ngành bán dẫn đã trở thành một trong những lĩnh vực chiến lược của nhiều quốc gia. Chip bán dẫn là thành phần cốt lõi của hầu hết thiết bị điện tử hiện đại, từ điện thoại thông minh, máy tính cho đến xe điện và hệ thống trí tuệ nhân tạo.

Việt Nam được đánh giá có nhiều tiềm năng để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn nhờ lực lượng kỹ sư công nghệ thông tin đông đảo và môi trường đầu tư ngày càng hấp dẫn. Việc đưa bán dẫn vào danh mục công nghệ ưu tiên cho thấy quyết tâm xây dựng năng lực thiết kế và sản xuất chip trong nước, từng bước tham gia vào ngành công nghiệp có giá trị gia tăng rất cao này.

Robot và tự động hóa cho nhà máy tương lai

Một lĩnh vực khác cũng được chú trọng là robot và công nghệ tự động hóa. Danh mục đề xuất bao gồm robot công nghiệp, robot di động tự hành, hệ thống sản xuất linh hoạt và các giải pháp tự động hóa thông minh cho nhà máy.

Sự phát triển của robot đang làm thay đổi sâu sắc mô hình sản xuất truyền thống. Trong các nhà máy hiện đại, robot có thể đảm nhiệm những công việc lặp lại với độ chính xác cao, hoạt động liên tục và giảm thiểu rủi ro cho con người.

Đối với Việt Nam, việc đầu tư vào robot và tự động hóa không chỉ nhằm nâng cao năng suất lao động mà còn giúp ngành công nghiệp chuyển dịch sang mô hình nhà máy thông minh - một xu hướng đang diễn ra mạnh mẽ trên thế giới.

Định hình chiến lược công nghệ quốc gia

Ngoài ba lĩnh vực nổi bật nói trên, danh mục 84 công nghệ cao còn bao gồm nhiều nhóm công nghệ quan trọng khác như dữ liệu lớn, điện toán đám mây, blockchain, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng sạch hay công nghệ vệ tinh.

Đi kèm với đó là đề xuất phát triển 125 sản phẩm công nghệ cao, từ chip AI, robot phẫu thuật, pin lithium thế hệ mới đến vệ tinh viễn thám. Những sản phẩm này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư mạnh hơn vào nghiên cứu và phát triển.

Theo các chuyên gia, việc xác định rõ những công nghệ ưu tiên sẽ giúp Việt Nam tập trung nguồn lực hiệu quả, tránh đầu tư dàn trải và tạo ra những bước đột phá trong các lĩnh vực then chốt.

Trong thời đại trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và tự động hóa đang định hình lại nền kinh tế thế giới, danh mục 84 công nghệ cao được xem là một bước đi quan trọng để Việt Nam hoạch định chiến lược phát triển khoa học - công nghệ trong thập kỷ tới. Nếu được triển khai hiệu quả, đây có thể trở thành nền tảng giúp đất nước nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Nguồn: Tổng hợp

Đỗ Tho