'Bóng ma' EC-2 Nhật Bản 'làm mù' mọi hệ thống radar phòng không hiện đại nhất

Máy bay Kawasaki EC-2 SOJ được phát hiện tại Căn cứ Không quân Gifu. (Nguồn ảnh: Mel Amahashi)

Máy bay tác chiến điện tử EC-2 (Stand-Off Jammer – SOJ) là phiên bản chuyên dụng được phát triển từ nền tảng vận tải chiến thuật Kawasaki C-2, một trong những máy bay vận tải hiện đại nhất của Lực lượng Phòng vệ Trên không Nhật Bản (JASDF).

Với chiều dài thân 43,9 mét, sải cánh 44,4 mét và chiều cao 14,2 mét, EC-2 kế thừa động cơ đôi General Electric CF6-80C2 turbofan, cho phép đạt tốc độ tối đa Mach 0,82 (khoảng 1.000 km/h) và tầm bay lên đến khoảng 7.600 km khi mang tải trọng phù hợp.

Nền tảng C-2 vốn có khả năng chở tải trọng tối đa 36 tấn và hoạt động linh hoạt trên đường băng bán chuẩn bị, mang lại lợi thế về sức mạnh điện, không gian lắp đặt thiết bị và thời gian bay dài cho vai trò tác chiến điện tử phức tạp.

EC-2 được thiết kế dành riêng cho nhiệm vụ stand-off jamming – nhiễu điện tử từ khoảng cách xa, nằm ngoài tầm bắn của các hệ thống phòng không và tên lửa đối phương.

Máy bay sử dụng các anten và hệ thống phát sóng công suất cao để phát hiện, phân tích và can thiệp vào phổ tần số của đối phương, tập trung vào việc làm nhiễu radar phòng không, hệ thống liên lạc dữ liệu (data links), mạng chỉ huy kiểm soát, cảm biến điện tử và hướng dẫn tên lửa.

Tạo ra "hành lang an toàn" điện từ, giúp các tiêm kích, máy bay ném bom hoặc lực lượng tấn công xâm nhập mà không bị phát hiện hoặc khóa mục tiêu sớm.

Khả năng này đặc biệt quan trọng trong các chiến dịch chống không quân (counter-air) hoặc triệt tiêu phòng không đối phương (suppression of enemy air defenses – SEAD), nơi EC-2 hoạt động như "lá chắn vô hình" từ xa.

Về mặt cấu trúc, EC-2 có những thay đổi rõ rệt so với C-2 nguyên bản. Phần mũi máy bay được trang bị radome hình cầu lớn (bulbous nose radome) tương tự EC-1 cũ, dùng để chứa anten thu phát tín hiệu.

Máy bay Kawasaki EC-2 SOJ được chụp ảnh trên đường băng tại Căn cứ Không quân Gifu. (Nguồn ảnh: Nhóm Phát triển và Thử nghiệm Hàng không JASDF)

Thân máy bay có thêm hai khối lồi lớn ở phía trên (dorsal bulges) và hai khối lồi bên hông giữa cánh và đuôi ngang, chứa mảng anten đa hướng để bao phủ 360 độ, hỗ trợ thu thập tình báo tín hiệu (SIGINT), đo lường sóng vô tuyến và phát jamming mạnh mẽ.

Hệ thống điện tử chính kế thừa và nâng cấp từ EC-1, bao gồm thiết bị đối phó điện tử J/ALQ-5 (phiên bản nâng cấp J/ALQ-5 Kai), hệ thống tình báo điện tử Toshiba, cùng các công nghệ đo sóng vô tuyến tiên tiến do Nhật Bản tự phát triển.

Chương trình phát triển được chia thành hai giai đoạn: giai đoạn 1 (2020-2026) tập trung xây dựng khả năng nhiễu data links và tích hợp hệ thống; giai đoạn 2 (2023-2032) hoàn thiện độ tin cậy và triển khai đầy đủ.

JASDF dự kiến biên chế bốn chiếc EC-2 để thay thế hoàn toàn chiếc EC-1 duy nhất (dựa trên C-1, đưa vào sử dụng từ năm 1986 và đang hoạt động tại căn cứ Iruma).

Sự gia tăng số lượng từ 1 lên 4 chiếc đại diện cho bước nhảy vọt về năng lực kiểm soát phổ điện từ trong các hoạt động liên hợp không - hải - lục quân.

Máy bay được phát triển chủ yếu bằng công nghệ nội địa để đảm bảo tính độc lập hoạt động và bảo mật thông tin nhạy cảm. Ảnh chính thức đầu tiên được JASDF công bố ngày 12/3/2026 qua tài khoản của Bộ Chỉ huy Phát triển và Thử nghiệm Hàng không, cho thấy EC-2 (dựa trên khung C-2 số hiệu 18-1203) đang thử nghiệm tại căn cứ Gifu.

Mặc dù chi tiết cụ thể về công suất phát jamming, dải tần số hoạt động hay tầm nhiễu hiệu quả chưa được tiết lộ công khai (do tính nhạy cảm quân sự), EC-2 rõ ràng đại diện cho nỗ lực chiến lược của Nhật Bản nhằm tăng cường khả năng tác chiến điện tử hiện đại, đối phó với các mối đe dọa ngày càng phức tạp từ radar tiên tiến và mạng lưới chỉ huy tích hợp của đối phương.

Khi đi vào biên chế, nó sẽ góp phần nâng cao đáng kể khả năng sinh tồn và hiệu quả của lực lượng không quân Nhật Bản trong môi trường tranh chấp điện từ.

Đào Cảnh