8 tháng nằm liệt sau sinh, người mẹ Lào tìm lại đôi chân nhờ ca vi phẫu tại Bệnh viện Bạch Mai

8 tháng liệt giường sau sinh, gia đình bán đàn bò sang Việt Nam tìm hy vọng

Bi kịch của chị N. (39 tuổi, quốc tịch Lào) bắt đầu ngay sau lần sinh con thứ năm. Ban đầu, chị chỉ thấy hai chân yếu dần. Tuy nhiên, chỉ trong thời gian ngắn, tình trạng tiến triển thành liệt hoàn toàn hai chi dưới, mất cảm giác từ ngực trở xuống và không thể tự chủ đại, tiểu tiện. Mọi sinh hoạt đều phải phụ thuộc hoàn toàn vào người thân.

Gia đình lần lượt đưa chị điều trị tại nhiều cơ sở y tế ở Lào, từ tuyến huyện đến Bệnh viện Hà Nội - Viêng Chăn nhưng các bác sĩ vẫn chưa xác định được nguyên nhân.

"Giờ tôi đã tự đi lại được. Gia đình ở quê nhà khi biết tin đều bật khóc. Tôi xin cảm ơn các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai và những người đã giúp đỡ gia đình tôi", chị N. nói qua phiên dịch. Ảnh:BVCC

Cho rằng đây là biến chứng sau sinh hoặc theo quan niệm dân gian là "trúng gió, trúng độc", gia đình tiếp tục tìm đến nhiều phương pháp cúng bái trong tuyệt vọng.

Suốt 8 tháng nằm liệt giường, tài sản trong nhà lần lượt được bán đi để chữa bệnh nhưng tình trạng của chị vẫn không cải thiện.

Khi gần như không còn hy vọng, một người Việt Nam đang làm việc tại Lào đã khuyên gia đình đưa chị sang Việt Nam điều trị. Hai vợ chồng quyết định bán nốt 7 con bò cuối cùng, gom được khoảng 50 triệu đồng để sang Bệnh viện Bạch Mai.

Khối u gần 4cm chèn ép tủy cổ suốt nhiều tháng

Ngay khi tiếp nhận người bệnh, các bác sĩ Khoa Chấn thương Chỉnh hình và Cột sống đã chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI) cột sống cổ.

Kết quả cho thấy chị N. mang khối u bao dây thần kinh (Schwannoma) dài gần 4cm, rộng khoảng 1,5cm nằm trong ống sống cổ từ đốt sống C5 đến C7.

Khối u phát triển âm thầm nhưng đã chèn ép nghiêm trọng tủy sống, gây phù tủy kéo dài và xuất hiện vùng hoại tử ở trung tâm.

Theo TS.BS Nguyễn Văn Trung, Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình và Cột sống, đây là trường hợp rất hiếm khi khối u vùng tủy cổ chỉ bộc lộ rõ sau sinh.

Ông cho biết có ba cơ chế khiến bệnh bùng phát trong thai kỳ và sau sinh gồm: thể tích tuần hoàn và áp lực tĩnh mạch tăng làm tủy sống phù nề; áp lực rặn trong chuyển dạ làm tăng áp lực trong ống sống; đồng thời sự thay đổi nội tiết có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của khối u.

"Bệnh viện từng điều trị nhiều trường hợp u trong ống sống, nhưng đây là lần đầu gặp khối u Schwannoma lớn ở tủy cổ với thời gian chèn ép kéo dài tới 8 tháng sau sinh. Nguy cơ để lại tổn thương thần kinh vĩnh viễn là rất cao"- TS.BS Nguyễn Văn Trung cho biết.

Các bác sĩ cũng tiến hành chẩn đoán phân biệt với biến chứng sau gây tê tủy sống trong sinh đẻ trước khi đưa ra quyết định phẫu thuật.

"Điều hạnh phúc nhất với chúng tôi không chỉ là hoàn thành một ca mổ khó, mà là nhìn thấy người bệnh lấy lại khả năng tự chăm sóc bản thân và trở về với gia đình", BSCKII Nguyễn Đức Hoàng chia sẻ. Ảnh: BVCC

Ca vi phẫu giành lại cơ hội đi lại

Sau hội chẩn, ê kíp quyết định thực hiện phẫu thuật giải ép tủy cổ bằng đường mổ phía sau. BSCKII Nguyễn Đức Hoàng, Phó Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình và Cột sống là phẫu thuật viên chính.

Theo bác sĩ Hoàng, khó khăn lớn nhất không phải kích thước khối u mà là tình trạng tủy sống đã bị chèn ép liên tục suốt nhiều tháng

"Tủy cổ phù nề và rất nhạy cảm. Chỉ một rung động hoặc thao tác thiếu chính xác dưới kính hiển vi cũng có thể gây tổn thương thần kinh không thể hồi phục"- bác sĩ chia sẻ.

Toàn bộ ca mổ được thực hiện dưới kính vi phẫu. Ê-kíp mở giải ép ống sống, bóc tách khối u từng phần trong không gian rất hẹp, đồng thời bảo tồn tối đa các mạch máu nuôi tủy và các rễ thần kinh.

Sau khi lấy trọn khối u, các bác sĩ khâu phục hồi màng tủy nhằm hạn chế nguy cơ rò dịch não tủy.

Từ người nằm liệt đến tự đứng, tự đi chỉ sau ít ngày

Mặc dù xác định quá trình hồi phục sẽ kéo dài do tủy sống bị chèn ép suốt 8 tháng, song diễn biến sau mổ vượt ngoài mong đợi.

Chỉ sau 48 giờ, chị N. đã có thể nhấc và cử động hai chân. Cơ lực cải thiện nhanh từ gần như bằng 0 lên mức 3-4.

Một tuần sau, người bệnh được rút sonde tiểu và phục hồi hoàn toàn khả năng tự chủ đại, tiểu tiện. Hiện chị đã có thể tự đứng và tập đi với sự hỗ trợ của các kỹ thuật viên phục hồi chức năng.

"Điều hạnh phúc nhất với chúng tôi không chỉ là hoàn thành một ca mổ khó, mà là nhìn thấy người bệnh lấy lại khả năng tự chăm sóc bản thân và trở về với gia đình"- BSCKII Nguyễn Đức Hoàng chia sẻ.

Trong suốt thời gian điều trị, hoàn cảnh đặc biệt khó khăn của gia đình chị cũng nhận được sự hỗ trợ của nhiều người Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Lào để có thêm kinh phí chữa bệnh.

Sau phẫu thuật, các bác sĩ tiếp tục xây dựng chương trình phục hồi chức năng, dinh dưỡng và tập vận động nhằm giúp người bệnh sớm trở lại cuộc sống bình thường.

BSCKII. Nguyễn Đức Hoàng chia sẻ niềm vui với người bệnh sau 8 tháng liệt. Ảnh: BVCC

Đừng chủ quan với các dấu hiệu bất thường sau sinh

Qua người phiên dịch, chị N. xúc động cho biết trước đây chị từng nghĩ mình sẽ không bao giờ có thể đứng dậy.

"Giờ tôi đã tự đi lại được. Gia đình ở quê nhà khi biết tin đều bật khóc. Tôi xin cảm ơn các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai và những người đã giúp đỡ gia đình tôi", chị N. nói.

Đánh giá về ca bệnh, PGS.TS.BS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho rằng đây là minh chứng cho năng lực điều trị các bệnh lý thần kinh - cột sống phức tạp cũng như sự phối hợp hiệu quả giữa nhiều chuyên khoa.

Theo ông, việc tiếp nhận và điều trị thành công người bệnh quốc tịch Lào tiếp tục khẳng định uy tín chuyên môn của Bệnh viện Bạch Mai trong khu vực, đồng thời thể hiện hiệu quả của hợp tác quốc tế trong lĩnh vực y tế.

Từ trường hợp này, BSCKII Nguyễn Đức Hoàng khuyến cáo, không phải mọi biểu hiện đau cổ, tê bì tay chân hay yếu chi sau sinh đều là thay đổi sinh lý thông thường.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau cổ kéo dài, tê bì tăng dần, đi lại mất thăng bằng hoặc rối loạn đại, tiểu tiện, người bệnh cần đến các cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh - cột sống để được thăm khám và điều trị sớm, tránh để tổn thương tủy sống trở nên không thể hồi phục.

Thái Bình - Diệu Hiền