8 nhóm giải pháp chiến lược đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn

Bộ Chính trị xác định tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo đột phá chiến lược và khơi thông các nguồn lực cho phát triển du lịch. Ảnh: Hoàng Hà

Từ đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế đến phát triển hạ tầng, sản phẩm, nguồn nhân lực, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị, Nghị quyết đặt ra một chương trình hành động toàn diện cho giai đoạn phát triển mới của Du lịch Việt Nam.

Đổi mới tư duy, xác lập vị thế mới của du lịch

Giải pháp đầu tiên là đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong phát triển du lịch.

Các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên và nhân dân cần nhận thức đầy đủ hơn về vị trí, vai trò của du lịch như một ngành kinh tế tổng hợp, một động lực quan trọng trong chuyển đổi và xây dựng mô hình tăng trưởng mới của đất nước.

Phát triển du lịch được đặt trong tổng thể khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững; qua đó thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tạo thêm việc làm.

Nghị quyết cũng yêu cầu chuyển mạnh tư duy phát triển từ mở rộng về quy mô, dựa nhiều vào số lượng và khai thác tài nguyên đơn thuần sang phát triển theo chiều sâu, lấy chất lượng, hiệu quả, tính bền vững và giá trị gia tăng cao làm trọng tâm. Sản phẩm du lịch cần giàu sáng tạo, có trải nghiệm đặc sắc và sức cạnh tranh cao hơn.

Cùng với đổi mới tư duy phát triển là đổi mới phương thức quản trị, hướng tới quản trị một hệ sinh thái kinh tế dịch vụ tổng hợp, có sự kết nối và đồng bộ trong toàn bộ chuỗi giá trị.

Hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực

Nhóm giải pháp thứ hai tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo đột phá chiến lược và khơi thông các nguồn lực cho phát triển du lịch.

Nghị quyết đặt yêu cầu xây dựng các cơ chế, chính sách mới đối với những mô hình du lịch và kinh doanh mới như kinh tế chia sẻ, kinh doanh trên nền tảng số, kinh tế đêm, kinh tế ven sông, ven biển, các tổ hợp du lịch - giải trí - văn hóa - thể thao.

Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, du lịch thông minh, du lịch xanh và các mô hình kinh doanh số cũng được xác định là những lĩnh vực cần có chính sách thúc đẩy mạnh mẽ hơn.

Về thị trường quốc tế, Nghị quyết yêu cầu tiếp tục nghiên cứu các chính sách thuận lợi hơn về nhập cảnh, xuất cảnh; mở rộng miễn thị thực song phương và áp dụng chính sách thị thực linh hoạt đối với các thị trường trọng điểm, trên cơ sở bảo đảm quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia.

Nguồn lực đầu tư cho du lịch cũng cần được tăng cường, trong đó có việc bổ sung nguồn lực ngân sách nhà nước phù hợp với yêu cầu phát triển, đồng thời phát huy hiệu quả Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch.

Hạ tầng phải đi trước một bước

Phát triển hạ tầng đồng bộ và hình thành các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao là nhóm giải pháp thứ ba.

Trọng tâm là xây dựng hệ thống hạ tầng kết nối đa phương tiện từ các cửa ngõ quốc tế tới các vùng động lực, trung tâm du lịch và khu du lịch quốc gia. Hệ thống cao tốc, đường ven biển và các hành lang du lịch liên vùng tiếp tục được ưu tiên nâng cấp.

Đối với du lịch biển, Nghị quyết định hướng phát triển hạ tầng dịch vụ có khả năng tiếp nhận tàu du lịch cỡ lớn, hướng tới đưa Việt Nam trở thành điểm đến quan trọng trên hành trình du lịch tàu biển khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Các trung tâm du lịch nghỉ dưỡng biển, đảo chất lượng cao, có khả năng cạnh tranh quốc tế sẽ được phát triển mạnh. Việt Nam cũng hướng tới hình thành các trung tâm và thị trường mua sắm hàng hiệu có ưu đãi về giá, hoạt động chuyên nghiệp theo chuẩn quốc tế.

Nghị quyết tập trung phát triển thị trường và sản phẩm du lịch chất lượng cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch

Phát triển sản phẩm chất lượng cao, hướng tới dòng khách có khả năng chi tiêu lớn

Với nhóm giải pháp thứ tư, Nghị quyết tập trung phát triển thị trường và sản phẩm du lịch chất lượng cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch.

Một yêu cầu quan trọng là nâng cao năng lực nghiên cứu thị trường, phân tích và dự báo xu hướng tiêu dùng, từ đó xây dựng sản phẩm, dịch vụ phù hợp với từng thị trường trọng điểm và thị trường tiềm năng.

Du lịch Việt Nam hướng mạnh hơn tới phân khúc khách có mức chi tiêu cao, thời gian lưu trú dài ngày.

Nhiều dòng sản phẩm có tiềm năng cũng được xác định là trọng tâm phát triển, trong đó có du lịch y tế và chăm sóc sức khỏe chất lượng cao, phát huy thế mạnh của y dược cổ truyền, nha khoa, spa và thẩm mỹ.

Mục tiêu là hình thành các trung tâm du lịch y tế, nghỉ dưỡng và phục hồi sức khỏe đạt chuẩn quốc tế.

Ẩm thực cũng được đặt trong chiến lược phát triển sản phẩm. Việt Nam hướng tới xây dựng các sản phẩm du lịch gắn với nền ẩm thực đa dạng của các vùng, miền; hình thành hệ thống nhà hàng Việt Nam đạt chuẩn trong nước và quốc tế, từng bước nâng tầm thương hiệu ẩm thực Việt trên bản đồ thế giới.

Đổi mới quảng bá, nâng tầm thương hiệu quốc gia

Nhóm giải pháp thứ năm tập trung tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác quảng bá, xúc tiến du lịch, gắn thương hiệu du lịch với hình ảnh quốc gia.

Nghị quyết yêu cầu xây dựng Chương trình xúc tiến du lịch quốc gia với thông điệp thống nhất, cách làm chuyên nghiệp và khả năng tiếp cận tốt hơn các thị trường mục tiêu.

Một nội dung mới là xây dựng Chương trình và mạng lưới Đại sứ du lịch số tại các thị trường trọng điểm. Cùng với đó là xây dựng hệ thống dữ liệu nội dung gốc về du lịch Việt Nam bằng nhiều ngôn ngữ, tạo nguồn tư liệu chính thống, đồng bộ phục vụ hoạt động truyền thông và quảng bá.

Các bộ, ngành, địa phương cần tăng cường phối hợp. Vai trò của các cơ quan đại diện Việt Nam, các trung tâm văn hóa Việt Nam ở nước ngoài và các đại sứ du lịch cũng được phát huy mạnh hơn trong hoạt động xúc tiến, quảng bá.

Doanh nghiệp dẫn dắt, nhân lực phải theo kịp yêu cầu mới

Nhóm giải pháp thứ sáu hướng vào phát triển nguồn nhân lực, doanh nghiệp và cộng đồng du lịch.

Nghị quyết đặt mục tiêu xây dựng các tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh, năng lực quản trị hiện đại và khả năng cạnh tranh quốc tế, giữ vai trò dẫn dắt thị trường.

Song hành với đó là xây dựng đội ngũ nhân lực đáp ứng cả yêu cầu về số lượng và chất lượng; hoàn thiện, đầu tư đồng bộ và quy hoạch mạng lưới cơ sở đào tạo nghề du lịch theo hướng hiện đại, phù hợp nhu cầu thực tế của thị trường.

Mối liên kết giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp du lịch cần được tăng cường. Đào tạo phải gắn chặt hơn với giáo trình và tiêu chuẩn nghề nghiệp quốc tế.

Nghị quyết cũng yêu cầu có chính sách đãi ngộ đột phá để thu hút chuyên gia và nhân sự chất lượng cao đến làm việc tại các trung tâm, địa bàn trọng điểm về du lịch.

Chuyển đổi số để xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nhóm giải pháp thứ bảy.

Mục tiêu là hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh, đồng bộ và thống nhất, kết nối dữ liệu, nền tảng, dịch vụ cùng các chủ thể tham gia chuỗi giá trị du lịch.

Nghị quyết yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia, kết nối và chia sẻ thông tin giữa cơ quan quản lý nhà nước từ Trung ương đến địa phương với doanh nghiệp. Hệ thống này từng bước được tích hợp vào nền tảng dữ liệu quốc gia dùng chung, phục vụ tốt hơn yêu cầu phối hợp liên ngành.

Nền tảng số du lịch quốc gia sẽ được phát triển theo hướng tích hợp nhiều dịch vụ và tiện ích. Tại các khu, điểm du lịch, các mô hình số hóa được khuyến khích nhằm tối ưu hóa vận hành và nâng cao trải nghiệm của du khách.

Internet vạn vật, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới cũng được ứng dụng trong quản lý năng lượng, sử dụng điện và nước tiết kiệm, thông minh tại các cơ sở lưu trú.

Quản trị hiện đại để xây dựng những điểm đến xanh, thông minh và an toàn

Nhóm giải pháp thứ tám là đổi mới phương thức quản trị du lịch, nâng cao chất lượng điểm đến theo hướng xanh, thông minh, an toàn và bền vững.

Nghị quyết yêu cầu nâng cao năng lực quản trị hiện đại thông qua cơ chế điều phối và liên kết đa ngành.

Hệ thống điều hành du lịch thông minh quốc gia và các trung tâm điều hành du lịch thông minh sẽ từng bước được xây dựng, kết hợp ứng dụng công nghệ phân tích dữ liệu trong dự báo, hoạch định chính sách, xúc tiến quảng bá và phát triển sản phẩm.

Thương mại điện tử trong du lịch được thúc đẩy, cùng với việc mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt và thanh toán xuyên biên giới.

Công tác bảo đảm an ninh, an toàn, cứu hộ cứu nạn, phòng chống thiên tai, dịch bệnh cũng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các ngành và địa phương, nhất là tại khu vực biên giới, hải đảo, vùng di sản và những nơi diễn ra sự kiện đông người.

Mục tiêu cuối cùng là nâng cao khả năng chống chịu và thích ứng của ngành Du lịch trước những biến động lớn của khu vực và thế giới.

Rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện

Để các mục tiêu và giải pháp không dừng ở định hướng, Nghị quyết 26-NQ/TW đã phân công cụ thể trách nhiệm cho các cơ quan, tổ chức và địa phương.

Các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên và nhân dân có trách nhiệm quán triệt đầy đủ vị trí, vai trò của du lịch; đổi mới tư duy, tạo chuyển biến về nhận thức và hành động, đưa phát triển du lịch trở thành một nội dung quan trọng trong quá trình xây dựng mô hình tăng trưởng mới.

Đảng ủy Chính phủ được giao chỉ đạo Chính phủ xây dựng và ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết; đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức triển khai, kiểm tra, giám sát và bảo đảm các nguồn lực cần thiết.

Đảng ủy Chính phủ cũng có trách nhiệm chỉ đạo kiện toàn, nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo Nhà nước về Du lịch theo hướng liên ngành, liên vùng, bảo đảm khả năng điều phối trong tổ chức thực hiện.

Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì, phối hợp với Đảng ủy Bộ VHTTDL, các cơ quan liên quan và Ban Bí thư Trung ương tổ chức tuyên truyền, giáo dục, phổ biến sâu rộng nội dung Nghị quyết trong toàn xã hội.

Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương có trách nhiệm tổ chức tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và nhân dân tích cực tham gia thực hiện Nghị quyết; đồng thời phát huy vai trò giám sát, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, doanh nghiệp và các chủ thể tham gia phát triển du lịch.

Các Tỉnh ủy, Thành ủy và các Ban, Bộ, Ngành ở Trung ương căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao để xây dựng chương trình, kế hoạch triển khai Nghị quyết, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu phát triển của từng địa phương, lĩnh vực.

Trong đó, các địa phương giữ vai trò trực tiếp trong việc cụ thể hóa định hướng thành quy hoạch, dự án, sản phẩm và môi trường phát triển du lịch; còn các bộ, ngành có trách nhiệm hoàn thiện chính sách, phối hợp tháo gỡ những điểm nghẽn liên ngành và tạo điều kiện cho các nguồn lực cùng tham gia.

Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Nội chính Trung ương, Văn phòng Trung ương Đảng và các cơ quan liên quan có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, giám sát và đánh giá việc thực hiện Nghị quyết; định kỳ báo cáo Bộ Chính trị.

Việc phân công cụ thể cho từng cơ quan cho thấy Nghị quyết 26-NQ/TW không chỉ đặt ra mục tiêu phát triển cho riêng ngành Du lịch. Đây là chương trình hành động đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp giữa Trung ương và địa phương, giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Với 8 nhóm giải pháp chiến lược cùng cơ chế tổ chức thực hiện rõ trách nhiệm, Nghị quyết tạo nền tảng cho một giai đoạn phát triển mới của Du lịch Việt Nam: không chỉ tăng trưởng về quy mô mà hướng tới chất lượng cao hơn, hiệu quả hơn, xanh hơn, thông minh hơn và có sức cạnh tranh quốc tế mạnh mẽ hơn.

NGUYỄN ANH