7 cách giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer

Bệnh Alzheimer không phải hệ quả tất yếu của lão hóa, nhưng hiện chưa có phương pháp điều trị dứt điểm. Bệnh gây suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung và thay đổi hành vi do tổn thương tế bào thần kinh. Tiền sử gia đình, đái tháo đường, tăng huyết áp, cholesterol cao và chấn thương đầu có thể liên quan đến nguy cơ mắc bệnh.

Dù chưa thể xác định chính xác nguyên nhân gây Alzheimer ở từng người nhưng việc kiểm soát những yếu tố nguy cơ có thể góp phần bảo vệ sức khỏe não bộ. Dưới đây là những biện pháp hiệu quả hỗ trợ giảm nguy cơ mắc căn bệnh nguy hiểm này.

1. Chú ý đến những thực phẩm được cung cấp cho não bộ

Hạn chế lượng đường nạp vào cơ thể là cách hiệu quả bảo vệ sức khỏe não bộ, bởi việc tiêu thụ nhiều tinh bột đơn giản sẽ làm tăng đột biến lượng đường trong máu, dẫn đến tình trạng viêm nhiễm. Lựa chọn các loại thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp và ít gây viêm sẽ giúp kiểm soát bệnh Alzheimer, giữ cho phản ứng insulin ở mức ổn định và giảm thiểu tình trạng viêm nhiễm, vốn là tác nhân dẫn đến bệnh tật.

Kiểm soát tốt vòng eo và duy trì cân nặng hợp lý hỗ trợ ngăn ngừa nguy cơ bệnh Alzheimer. Ảnh AI

2. Kiểm soát tốt vòng eo

Một nghiên cứu gần đây do Tiến sĩ, Bác sĩ David Merrill tại Đại học California, Los Angeles (UCLA) thực hiện cho thấy việc duy trì cân nặng hợp lý giúp ngăn ngừa bệnh Alzheimer. Để làm được điều này, hãy dành thời gian tập luyện và luôn vận động khi có thể. Theo một nghiên cứu từ Trung tâm Y tế UCLA và Đại học Pittsburgh, Mỹ, tập thể dục giúp giảm tới 50% nguy cơ mắc bệnh Alzheimer. Các bằng chứng khoa học tốt nhất cho thấy nên tập thể dục ít nhất 450 phút mỗi tuần để cải thiện và kiểm soát vòng eo.

3. Mở rộng các mối quan hệ

Nhiều nghiên cứu tại Mỹ cho thấy, những người duy trì hoạt động thể chất, hoạt động trí não hoặc tham gia nhiều vào các hoạt động xã hội có nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ thấp hơn. Đặc biệt những người kết hợp được tất cả các hoạt động này có khả năng được bảo vệ tốt nhất. Vì vậy, hãy duy trì kết nối với mọi người xung quanh với các hoạt động như tham gia tình nguyện, kết bạn mới và góp mặt trong các hoạt động cộng đồng để tăng cường chức năng cho não, hỗ trợ giảm nguy cơ bệnh Alzheimer.

4. Không ngừng học những điều mới

Đọc sách, chơi trò chơi trí tuệ, tham gia các buổi thuyết giảng hoặc học một kỹ năng mới là những cách giúp duy trì hoạt động của não bộ. Việc thường xuyên tiếp nhận kiến thức và thử thách bản thân có thể góp phần duy trì khả năng tư duy, ghi nhớ khi tuổi tác tăng lên. Tuy nhiên, chưa thể khẳng định những hoạt động này trực tiếp làm sản sinh tế bào não mới ở người.

5. Không ăn vào buổi tối muộn

Giấc ngủ có vai trò quan trọng đối với quá trình đào thải các chất chuyển hóa khỏi não, trong đó có beta-amyloid – protein có thể tích tụ thành mảng amyloid ở người mắc bệnh Alzheimer. Một số nghiên cứu cho thấy thời điểm ăn uống và nhịp sinh học có liên quan đến sức khỏe chuyển hóa, nhưng chưa đủ bằng chứng để khẳng định nhịn ăn 12 giờ giữa bữa tối và bữa sáng giúp làm sạch beta-amyloid hoặc phòng ngừa Alzheimer.

Hạn chế ăn vặt vào đêm khuya có thể giúp kiểm soát tổng lượng năng lượng nạp vào, nhất là khi thường xuyên ăn bánh kẹo hoặc thực phẩm giàu năng lượng. Tuy nhiên, không nên coi nhịn ăn 12 giờ là biện pháp đã được chứng minh có tác dụng kích hoạt quá trình tự thực bào trong não để ngăn ngừa thoái hóa thần kinh. Người mắc đái tháo đường, người cao tuổi hoặc người đang dùng thuốc cần thận trọng khi thay đổi thời gian ăn uống.

6. Ngủ đủ giấc hỗ trợ ngăn ngừa bệnh Alzheimer

Ngủ ngon từ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm rất tốt cho não bộ vì giấc ngủ kém chất lượng có thể kích hoạt các quá trình bệnh lý làm đẩy nhanh tiến triển của bệnh Alzheimer. Bên cạnh đó, giấc ngủ cũng là thời điểm hệ thống glymphatic lưu thông dịch não tủy qua các mô não, loại bỏ chất thải vào hệ tuần hoàn để gan đào thải chúng ra ngoài. Nghiên cứu của TS Jeffrey Iliff và các cộng sự tại Đại học Rochester, Mỹ, cho thấy quá trình loại bỏ chất thải độc hại trong khi ngủ giúp bảo vệ não bộ khỏi sự tích tụ quá mức các protein beta-amyloid gây hại.

7. Tránh xa những thói quen xấu

Hút thuốc gây ảnh hưởng tiêu cực đến các mạch máu não, và người hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer cao gấp đôi so với người không hút thuốc. Uống quá nhiều rượu bia cũng có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe, bao gồm hội chứng Korsakoff, một dạng sa sút trí tuệ do rượu với các triệu chứng tương tự như bệnh Alzheimer.

Còn nếu có thói quen ăn mặn (dùng nhiều muối) có thể dẫn đến tăng huyết áp, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer. Chính vì vậy, để giúp bảo vệ não bộ, cần bỏ thuốc lá, hạn chế uống rượu, bia và học cách giảm muối trong chế biến thức ăn.

Lê Mỹ Giang