60 trường đạt Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025

Chiều 27/1, diễn ra Họp báo công bố Lễ trao giải Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2025 - Trường học không rác thải nhựa. Sự kiện do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức nhằm giới thiệu chính thức giải thưởng, chia sẻ định hướng, kỳ vọng và các tác động xã hội - giáo dục mà chương trình hướng tới trong giai đoạn mới.

Số lượng hồ sơ tăng gấp 3,5 lần so với năm 2024

Phát biểu tại buổi họp báo, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, Giải thưởng Trường học Sinh thái ASEAN (ASEAN Eco-Schools Award) là hoạt động nằm trong khuôn khổ Tổ chức các Quan chức cấp cao ASEAN về môi trường (ASOEN).

Họp báo công bố Lễ trao Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025 diễn ra vào chiều 27/1, tại Hà Nội. Ảnh: Tùng Đinh

Theo phân công của Ban Thư ký ASEAN, mỗi quốc gia thành viên tổ chức triển khai ở cấp quốc gia; các trường đạt giải sẽ được vinh danh tại các sự kiện bên lề Hội nghị ASOEN hoặc Hội nghị Bộ trưởng Môi trường ASEAN.

Tiếp nối thành công của mùa giải trước, Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2025 được Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức với chủ đề “Trường học không rác thải nhựa”, thể hiện sự hưởng ứng kịp thời và cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong nỗ lực giải quyết thách thức môi trường toàn cầu.

Theo ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, nhựa hiện là một trong những nguồn gây ô nhiễm nghiêm trọng nhất, đặc biệt là rác thải nhựa đại dương và vi nhựa, tác động trực tiếp đến hệ sinh thái và sức khỏe con người. Báo cáo của Liên hợp quốc cho thấy, mỗi năm thế giới sản xuất khoảng 300 triệu tấn nhựa, trong đó một tỷ lệ lớn không được xử lý đúng cách. Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia có lượng rác thải nhựa cao tại Đông Nam Á.

Việc lựa chọn chủ đề năm 2025 càng có ý nghĩa khi Ngày Môi trường thế giới (5/6/2025) do Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) phát động mang thông điệp “Chống ô nhiễm nhựa”, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế, bao gồm các quốc gia ASEAN, đang tích cực đàm phán Thỏa thuận khung toàn cầu về ô nhiễm nhựa.

Bên cạnh đó, giảm thiểu rác thải nhựa là chủ trương lớn đã được Việt Nam cụ thể hóa trong nhiều văn bản quan trọng như Chỉ thị số 33/CT-TTg và Quyết định số 1316/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, ở cấp độ khu vực ASEAN, các mô hình Trường học sinh thái mới chỉ lồng ghép nội dung giảm nhựa một cách phân tán, chưa có hệ thống tiêu chí và đánh giá thống nhất. Đây được xem là cơ hội để Việt Nam tiên phong xây dựng mô hình mẫu, đóng góp sáng kiến mang tính khu vực.

Giải thưởng năm 2025 được triển khai tại ba cấp học (tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông), với cơ cấu gồm các giải nhất, nhì, ba, khuyến khích và đặc biệt là giải Sáng tạo, hạng mục lần đầu tiên được đưa vào nhằm khuyến khích các ý tưởng, mô hình giảm thiểu rác thải nhựa thiết thực trong trường học.

Kết quả, giải thưởng đã thu hút 294 hồ sơ dự thi từ 34 tỉnh, thành phố, tăng gấp 3,5 lần so với năm 2024, cho thấy sự lan tỏa mạnh mẽ của phong trào. Các hồ sơ đến từ nhiều vùng miền, bao gồm cả khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và các địa phương vừa chịu ảnh hưởng của thiên tai.

Hội đồng xét chọn đã đề xuất 60 trường đạt giải, phân bố tại 20 tỉnh, thành phố, bao phủ đầy đủ các vùng sinh thái và điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau. Một số địa phương như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ có nhiều trường đạt giải ở các cấp học, phản ánh việc triển khai mô hình Trường học sinh thái một cách bài bản, đồng bộ, không mang tính phong trào.

Lan tỏa giáo dục môi trường và cam kết phát triển bền vững

Đánh giá về vai trò của đơn vị tổ chức, ông Nguyễn Ngọc Thạch, Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường cho biết, năm 2025 là dấu mốc quan trọng khi báo lần đầu đảm nhận tổ chức các sự kiện quy mô về giáo dục môi trường. Thực tiễn triển khai cho thấy, giáo dục môi trường có sức lan tỏa sâu rộng, góp phần hình thành tư duy, thái độ và lối sống xanh cho thế hệ trẻ ngay từ học đường.

“Chúng tôi nhìn nhận giáo dục môi trường là lĩnh vực giàu tiềm năng, có sức lan tỏa sâu rộng, đặc biệt trong việc hình thành tư duy và lối sống xanh ngay từ học đường. Thông qua các hoạt động này, giá trị của mô hình trường học xanh đã được truyền tải một cách sinh động, thực chất và gần gũi tới cộng đồng giáo dục”, ông Nguyễn Ngọc Thạch chia sẻ.

Đáng chú ý, trong giai đoạn 2025 - 2028, Việt Nam được đề cử đảm nhiệm vai trò Chủ trì Nhóm công tác ASEAN về giáo dục môi trường. Trên cương vị này, Báo Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với các quốc gia ASEAN triển khai các sáng kiến đã được Hội nghị Bộ trưởng ASEAN thông qua, góp phần thúc đẩy giáo dục vì môi trường và phát triển bền vững trong khu vực.

Từ phía nhà đồng hành, Quỹ Vì tương lai xanh đánh giá giải thưởng là sáng kiến giàu ý nghĩa, đặt giáo dục môi trường và thế hệ trẻ vào vị trí trung tâm của phát triển bền vững. Theo Quỹ, lựa chọn chủ đề “Trường học không rác thải nhựa” là cách tiếp cận đúng đắn, lâu dài, tạo nền tảng thay đổi nhận thức và hành vi của cộng đồng, bắt đầu từ trường học.

“Kết quả năm 2025 cho thấy, phong trào Trường học sinh thái tại Việt Nam tiếp tục phát triển cả về chất lượng, số lượng, tính sáng tạo và tính lan tỏa, đồng thời phản ánh sự cam kết mạnh mẽ của các nhà trường, giáo viên và học sinh trong việc xây dựng môi trường học tập xanh, sạch, bền vững. Đây là cơ sở để tiếp tục nâng cao hiệu quả và mở rộng giải thưởng trong các năm tiếp theo”, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn chia sẻ.

Với quy mô dự kiến 800 người, lễ trao giải sẽ diễn ra vào sáng thứ Bảy, ngày 31/1/2026 tại Rạp hát Kim Đồng, Cung Thiếu nhi Hà Nội cơ sở 2, đường Phạm Hùng, phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Nguyễn Hạnh