5 quan điểm về đổi mới mô hình tăng trưởng

Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị trình bày Chuyên đề tại Hội nghị. Ảnh: Phạm Thắng

Đây là nhấn mạnh của đồng chí Nguyễn Thanh Nghị - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương - tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba BCHTrung ương Đảng khóa XIV, diễn ra vào sáng nay, 29/7, tại Hà Nội.

5 quan điểm chỉ đạo

Theo đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Nghị quyết về Đổi mới mô hình phát triển Việt Nam được xây dựng trên cơ sở bám sát chủ trương, quan điểm chỉ đạo của Đảng từ Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) đến các văn kiện Đại hội Đảng từ Đại hội VI (năm 1986) đến Đại hội XIV (năm 2026); các nghị quyết, kết luận của BCH Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư có liên quan trên các lĩnh vực về kinh tế, xã hội, văn hóa - con người, môi trường, quốc phòng - an ninh, đối ngoại - hội nhập quốc tế, quản trị quốc gia; các kết luận, phát biểu chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Nghị quyết cũng kế thừa những thành tựu lý luận và thực tiễn qua 40 năm đổi mới, tổng kết thực tiễn mô hình phát triển đất qua các giai đoạn gắn với các chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế; phân tích, dự báo bối cảnh trong nước, quốc tế để đề xuất mô hình phát triển đất nước phù hợp với điều kiện Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Tại Hội nghị, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh 5 quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết.

Quan điểm thứ nhất khẳng định đổi mới mô hình phát triển là nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa lịch sử để xây dựng thành công mô hình chủ nghĩa xã hội Việt Nam; thể hiện các nguyên tắc nền tảng trong đổi mới mô hình phát triển, đó là thực hiện nhất quán “bốn kiên định”; bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối, trực tiếp của Đảng; phát huy vai trò kiến tạo phát triển của Nhà nước; khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội.

Quan điểm thứ 2 thể hiện nội hàm của đổi mới mô hình phát triển, đó là đổi mới phương thức tổ chức, quản trị và vận hành quốc gia để tạo năng lực phát triển mới; chuyển đổi sang Mô hình phát triển Việt Nam tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập - mô hình lấy con người là trung tâm, mục tiêu, động lực và chủ thể phát triển; nâng cao sức mạnh tổng hợp, tiềm lực quốc gia, chất lượng đời sống và hạnh phúc của Nhân dân làm trục xuyên suốt; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực chính; lấy phát triển để ổn định, ổn định để phát triển và lấy nâng cao năng suất lao động, hiệu quả huy động, phân bổ nguồn lực quốc gia là những nguyên tắc trung tâm.

Quang cảnh Hội nghị tại Nhà Quốc hội. Ảnh: Phạm Thắng

Quan điểm thứ 3 thể hiện cơ chế vận hành và vị trí của các mô hình thành phần. Mô hình phát triển vận hành đồng bộ theo cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản trị, Nhân dân làm chủ"; dựa trên nền quản trị quốc gia hiện đại và mối quan hệ hài hòa, hiệu quả giữa Nhà nước, thị trường và xã hội; tổ chức phát triển trong không gian tích hợp, đa tầng, liên thông, tạo liên kết và lan tỏa. Xác định phát triển kinh tế, xã hội gắn với bảo vệ môi trường là trung tâm; xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện là then chốt; phát triển văn hóa và con người là nền tảng, nguồn lực và động lực nội sinh, sức mạnh mềm quốc gia; tăng cường quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên.

Quan điểm thứ 4 thể hiện định hướng khai thác, phát huy mọi nguồn lực cho đổi mới mô hình phát triển, hướng đến phát triển đất nước giàu mạnh, dân chủ, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc; xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển; nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, sức chống chịu, khả năng thích ứng, tự phục hồi và quản trị rủi ro; không ngừng bồi đắp năng lực quốc gia, bảo đảm đất nước phát triển nhanh, bền vững và trường tồn.

Quan điểm thứ 5 thể hiện phương thức triển khai thực hiện. Đổi mới mô hình phát triển phải được thực hiện đồng bộ, toàn diện và phù hợp với từng giai đoạn; bảo đảm gắn kết hữu cơ các trụ cột phát triển thành một thể thống nhất. Lấy đổi mới thể chế và quản trị quốc gia là khâu đột phá; chuyển từ tư duy quản lý, kiểm soát sang kiến tạo, dẫn dắt phát triển; quản trị theo mục tiêu, không gian phát triển, phối hợp liên thông, dựa trên dữ liệu, phản ứng chính sách và đo lường bằng kết quả, tác động phát triển; lấy hiệu quả điều phối, chất lượng phục vụ nhân dân, doanh nghiệp và năng lực giải quyết vấn đề làm thước đo.

Đến năm 2030, hoàn thành tạo lập các nền tảng cho mô hình phát triển mới

Theo Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị, Nghị quyết đã đề ra mục tiêu cho các giai đoạn đến năm 2030, 2035, 2045 và định hướng tầm nhìn đến năm 2130 - 100 năm phát triển tiếp theo của đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng, 2030-2130.

Theo đó, đến năm 2030, hoàn thành tạo lập các nền tảng cho mô hình phát triển mới trên các lĩnh vực, phù hợp với trình độ phát triển của nước thu nhập trung bình cao, có công nghiệp hiện đại. Tạo được đột phá về xây dựng, hoàn thiện thể chế và thực hiện quản trị quốc gia hiện đại; về nghiên cứu phát triển, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, dữ liệu và các doanh nghiệp dẫn dắt; thực hiện thắng lợi các mục tiêu Đại hội XIV của Đảng đã đề ra.

Đến năm 2035, hoàn thành cơ bản quá trình chuyển sang Mô hình phát triển Việt Nam tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập; hình thành đồng bộ các mô hình thành phần.

Các đại biểu dự Hội nghị tại điểm cầu Trụ sở Kiểm toán nhà nước. Ảnh: M. Thúy

Đến năm 2045, vận hành đồng bộ, hài hòa, hiệu quả Mô hình phát triển Việt Nam tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập. Theo đó, Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, vững bước đi lên xã hội chủ nghĩa. Kinh tế phát triển chủ yếu dựa trên tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, xanh, tuần hoàn, tự chủ chiến lược và hội nhập sâu rộng; làm chủ được các công nghệ chiến lược quan trọng; xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển; văn hóa và con người trở thành sức mạnh nội sinh, sức mạnh mềm và nền tảng phát triển quốc gia; môi trường sinh thái bền vững; quốc phòng, an ninh hiện đại, tự cường; đối ngoại, hội nhập quốc tế chủ động, hiệu quả, góp phần nâng cao vị thế, uy tín quốc gia và đóng góp tích cực vào hòa bình, phát triển bền vững, văn minh chung của nhân loại.

Định hướng tầm nhìn đến năm 2130, Việt Nam trở thành quốc gia xã hội chủ nghĩa phát triển trình độ cao, văn minh, hiện đại, bản sắc, có năng lực sáng tạo và sức sống trường tồn; là một trong những nền kinh tế xanh, sáng tạo, trung tâm sản xuất thông minh hàng đầu Châu Á; có vị thế quan trọng trong trật tự toàn cầu về tri thức, công nghệ, kinh tế, quốc phòng, an ninh; xã hội văn minh, thịnh vượng, công bằng, bao trùm, hạnh phúc; văn hóa bản sắc, con người phát triển toàn diện; đủ năng lực thích ứng với mọi thay đổi và có đóng góp xứng đáng cho nhân loại.

Để thực hiện thành công mục tiêu, tầm nhìn đó, Nghị quyết đề ra 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu.

Trong đó, nhóm nhiệm vụ, giải pháp về thể chế, quản trị quốc gia và hoàn thiện hệ thống chính trị gồm 7 nhiệm vụ, giải pháp cụ thể; nhóm nhiệm vụ, giải pháp về kinh tế gồm 12 nhiệm vụ, giải pháp; nhóm nhiệm vụ, giải pháp về xã hội có 4 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm; nhóm nhiệm vụ, giải pháp về văn hóa, con người gồm 4 nhiệm vụ, giải pháp; nhóm nhiệm vụ, giải pháp về môi trường sinh thái có 5 nhiệm vụ, giải pháp; nhóm nhiệm vụ, giải pháp về quốc phòng, an ninh gồm 5 nhiệm vụ, giải pháp; nhóm nhiệm vụ, giải pháp về đối ngoại và hội nhập quốc tế gồm 5 nhiệm vụ, giải pháp.

Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, các nhiệm vụ, giải pháp đã được cụ thể hóa thành Danh mục 51 nhiệm vụ, giải pháp quan trọng và 40 chỉ tiêu chủ yếu kèm theo Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết. Trong đó, xác định rõ lộ trình, sản phẩm đầu ra, phân công trách nhiệm cho từng cơ quan, tổ chức chủ trì theo dõi, thực hiện./.

PHÚ THÀNH