2 vụ nâng, hạ điểm thi: Học sinh mất niềm tin, giáo viên mất uy tín

Hàng loạt học sinh bị nâng điểm, hạ điểm học sinh gây xôn xao dư luận.

Những ngày qua, dư luận xôn xao trước vụ việc cô T.T.K.N., giáo viên tiếng Anh của Trường Tiểu học Nguyễn Văn Cừ, phường Quy Nhơn Nam, Gia Lai bị phản ánh sửa bài kiểm tra khiến hàng loạt học sinh bị hạ điểm. Qua xác minh ban đầu, nhà trường xác định giáo viên này đã sửa "đúng thành sai" ở nhiều bài kiểm tra của học sinh lớp 3C và 4B, bằng cách thêm nét chữ, thêm từ vào bài làm.

Trường Tiểu học Nguyễn Văn Cừ đã tạm đình chỉ giảng dạy đối với cô T.T.K.N.. Đồng thời, Phòng Văn hóa - Xã hội phường Quy Nhơn Nam yêu cầu nhà trường kiểm điểm, xử lý theo quy định.

Còn tại Thanh Hóa, dư luận cũng bức xúc trước vụ việc hàng trăm học sinh Trường THPT Tô Hiến Thành bị nâng, hạ điểm. Việc điều chỉnh điểm không chỉ xảy ra ở một lớp hay một môn học mà lan rộng ở nhiều lớp, nhiều môn. Lý giải về sự việc này, nhà trường cho rằng sai sót xuất phát từ "vô ý, nhầm lẫn, trục trặc mạng"..., song vụ việc vẫn làm dấy lên lo ngại về tính minh bạch, công bằng trong đánh giá học sinh.

Trao đổi về 2 vụ việc trên, TS Nguyễn Tùng Lâm, Phó Chủ tịch Hội Khoa học tâm lý giáo dục Việt Nam khẳng định: "Về mặt chuyên môn và quy định, giáo viên không có quyền tự ý nâng hoặc hạ điểm của học sinh".

Trong quá trình chấm bài cho học sinh, việc điều chỉnh kết quả bài làm không được thực hiện, giáo viên phải tuân thủ theo đúng quy chế để bảo đảm sự công bằng cho tất cả học sinh. Hơn nữa, quá trình nhập điểm thi cho học sinh, giáo viên càng không được phép nhập sai điểm với bất kỳ lý do chủ quan hay khách quan.

"Không thể vì cảm tính hay "chiếu cố" mà tự ý thay đổi điểm số, như vậy sẽ làm mất đi chuẩn mực đánh giá trong nhà trường", TS Nguyễn Tùng Lâm nhấn mạnh.

Theo chuyên gia, ở lứa tuổi học sinh, các em luôn coi thầy cô là thước đo của sự chuẩn mực và công bằng. Khi điểm số bị can thiệp tùy tiện, điều đầu tiên bị tổn hại chính là niềm tin của học sinh đối với giáo viên và nhà trường.

Hình ảnh bài làm của học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Văn Cừ (Gia Lai) bị cô giáo chỉnh sửa. Ảnh: PHCC.

Chuyên gia tâm lý Nguyễn Tùng Lâm nhận định: "Điều các em học sinh bị lấy đi không chỉ là điểm số, mà là cảm giác an toàn và niềm tin rằng thế giới vận hành theo lẽ phải, rằng sự nỗ lực và cố gắng của các em sẽ được ghi nhận và đền đáp.

Với trẻ em, tổn thương lớn nhất không nằm ở việc bị điểm kém, mà là cảm giác bị phản bội khi người mà các em tin tưởng nhất là thầy cô lại làm sai lệch sự công bằng. Sự tổn thương này có thể để lại hệ quả lâu dài đối với thái độ học tập và niềm tin của trẻ vào các giá trị đúng, sai trong xã hội", chuyên gia bày tỏ.

Trên thực tế, việc chấm điểm, nhập điểm hằng ngày là nhiệm vụ của từng giáo viên, người khác không thể can thiệp. Nhưng chính vì vậy, giáo viên càng phải làm việc công tâm, chặt chẽ, không được chủ quan hay tùy tiện. TS Lâm khuyến nghị, để hạn chế những vụ việc không đáng có như trên, nhà trường có thể đổi mới phương pháp đánh giá, áp dụng biện pháp chấm bài, nhập điểm chéo.

Ngoài ra, theo TS Lâm, nếu muốn khích lệ học sinh yếu, giáo viên có thể áp dụng các biện pháp sư phạm khác như giao thêm bài tập phù hợp, thiết kế bài kiểm tra dễ hơn để các em có cơ hội đạt điểm cao hơn, qua đó tạo động lực học tập.

TS Nguyễn Tùng Lâm, Phó Chủ tịch Hội Khoa học tâm lý giáo dục Việt Nam. Ảnh: Hà Phương

Dưới góc độ quản lý nhà trường, TS Tùng Lâm thừa nhận: "Áp lực thành tích có thể khiến một bộ phận giáo viên đánh đổi chuẩn mực nghề nghiệp, can thiệp vào điểm số của học sinh, từ đó làm sai lệch giá trị công bằng trong giáo dục và gây tổn thương niềm tin của các em".

Tuy nhiên, ông khẳng định, không được sửa bài làm của học sinh hay tự ý cộng điểm, bởi đó là hành vi sai quy chế. Việc sửa bài, thay đổi điểm số không chỉ vi phạm quy định chuyên môn mà còn là vi phạm đạo đức nhà giáo, bởi nó thể hiện sự thiếu trung thực trong đánh giá.

"Đáng lo ngại hơn, những vụ việc như vậy không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý học sinh mà còn làm tổn thương những giáo viên làm đúng. Khi xảy ra sai phạm, phụ huynh dễ nảy sinh tâm lý nghi ngờ chung, từ đó ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của cả tập thể nhà giáo", chuyên gia bày tỏ.

Hà Phương