115 năm từ Bến Nhà Rồng: Khơi nguồn khát vọng phát triển trong kỷ nguyên mới

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo và hội nhập toàn diện với thế giới, Tọa đàm “Từ Bến Nhà Rồng: hành trình kiến tạo tương lai” mang ý nghĩa chính trị, lịch sử và thời đại sâu sắc.

Tọa đàm không chỉ để nhìn lại một dấu mốc và ôn lại ý nghĩa của hành trình bắt đầu cách đây 115 năm, mà còn để khẳng định công lao to lớn và tầm vóc quốc tế của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đồng thời, tạo không gian trao đổi giữa các nhà nghiên cứu, chuyên gia, nhà ngoại giao, đại biểu Quốc hội, đại diện các tổ chức hữu nghị, hội viên, thanh niên, sinh viên nhằm làm sâu sắc hơn những bài học về tư duy độc lập, tinh thần học hỏi và hội nhập quốc tế; đối ngoại nhân dân và đoàn kết quốc tế; khát vọng phát triển đất nước trong thời đại mới.

Chủ tịch Hội Hữu nghị và hợp tác Việt Nam - Pháp Nguyễn Thúy Anh phát biểu khai mạc Tọa đàm. Ảnh: Xuân Quý

Sự tiếp nối của khát vọng dấn thân vì Tổ quốc, tinh thần học hỏi không ngừng

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, Chủ tịch Hội Hữu nghị và hợp tác Việt Nam - Pháp Nguyễn Thúy Anh chia sẻ, ngày 5/6/1911, từ Bến Nhà Rồng, người thanh niên Nguyễn Tất Thành đã lên tàu Amiral Latouche-Tréville bắt đầu hành trình với khát vọng, như chính Người từng chia sẻ: "Tôi muốn đi ra ngoài xem nước Pháp và các nước khác làm như thế nào, rồi trở về giúp đồng bào chúng ta". Đó là một lựa chọn dấn thân đặc biệt trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, đất nước thuộc địa nửa phong kiến, nhiều phong trào đấu tranh yêu nước nhưng chưa tìm được con đường phù hợp để hiện thực hóa khát vọng độc lập dân tộc.

Nước Pháp là một dấu mốc quan trọng - là nơi Người lần đầu đặt chân tới châu Âu và sau này còn nhiều lần trở lại. Tại đây, Người không chỉ tìm hiểu sâu sắc những tư tưởng lớn của thời đại, quan sát trực tiếp đời sống chính trị, kinh tế, xã hội của một nước thực dân phương Tây, mà còn xây dựng những mối liên hệ đầu tiên với bạn bè, đồng chí quốc tế, qua đó từng bước định hình một tư duy đối ngoại mang đậm bản sắc Hồ Chí Minh.

Trong suốt hành trình ba thập kỷ, bôn ba qua bốn châu, ba bể, Người đã lao động, học hỏi, nghiên cứu, khảo nghiệm thực tiễn và tiếp cận nhiều mô hình phát triển khác nhau của thế giới, hình thành một tư duy độc lập, tự chủ và gắn kết giữa dân tộc với thời đại. Đặc biệt, với thực tiễn của một dân tộc thuộc địa, Người đã từng bước đưa vấn đề giải phóng thuộc địa, giải phóng dân tộc ra các diễn đàn chính trị, xã hội tại Pháp và quốc tế, khẳng định tiếng nói và khát vọng chính đáng của các dân tộc bị áp bức, trong đó có Việt Nam. Từ đó, Người tìm thấy con đường giải phóng dân tộc đúng đắn - con đường dẫn đến những thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX và sự phát triển của đất nước ngày nay.

Chủ tịch Hội Hữu nghị và hợp tác Việt Nam - Pháp Nguyễn Thúy Anh khẳng định, hơn một thế kỷ đã trôi qua, hành trình ấy vẫn gợi mở nhiều giá trị lâu dài: lòng yêu nước chân chính không tách rời tinh thần học hỏi từ thế giới; sức mạnh dân tộc không tách rời sức mạnh thời đại; khát vọng đổi mới không mâu thuẫn với sự kiên định mục tiêu phụng sự Tổ quốc và Nhân dân; bản lĩnh tự chủ không trái với tinh thần đoàn kết, hợp tác quốc tế. Đó cũng chính là những giá trị mà Hội Hữu nghị và Hợp tác Việt Nam - Pháp đang nỗ lực vun đắp thông qua các hoạt động đối ngoại nhân dân, giao lưu văn hóa và hợp tác hữu nghị giữa nhân dân hai nước Việt Nam và Pháp.

Hội Hữu nghị và hợp tác Việt Nam – Pháp tổ chức Tọa đàm "Từ Bến Nhà Rồng: Hành trình kiến tạo tương lai" không chỉ để nhìn lại một dấu mốc và ôn lại ý nghĩa của hành trình bắt đầu cách đây 115 năm, mà còn để khẳng định công lao to lớn và tầm vóc quốc tế của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

“Chúng tôi tin rằng, mỗi đại biểu đến với Tọa đàm hôm nay, dù ở độ tuổi, lĩnh vực hay vị trí công tác nào, đều có thể tìm thấy từ hành trình của Chủ tịch Hồ Chí Minh những gợi mở hữu ích cho công việc, trách nhiệm và sự đóng góp của mình đối với cộng đồng, đất nước và quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc”, Chủ tịch Hội Hữu nghị và hợp tác Việt Nam - Pháp bày tỏ kỳ vọng.

Các đại biểu tham dự Tọa đàm. Ảnh: Xuân Quý

Nhấn mạnh tinh thần Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng khẳng định: "Thế giới còn đổi thay, nhưng tư tưởng Hồ Chí Minh sống mãi”, Chủ tịch Hội Hữu nghị và hợp tác Việt Nam - Pháp Nguyễn Thúy Anh gửi gắm một thông điệp: "Từ Bến Nhà Rồng năm 1911 đến hành trình kiến tạo tương lai hôm nay là sự tiếp nối của khát vọng dấn thân vì Tổ quốc, tinh thần học hỏi không ngừng và khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng trong thời đại mới".

34 năm quyết định đối với vận mệnh dân tộc

TS Chu Đức Tính, Nguyên Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh nhắc lại sự kiện chiều ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã long trọng tuyên bố trước nửa triệu nhân dân Việt Nam và phái bộ đồng minh về sự ra đời của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa - nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á. Ông khẳng định, đây là kết quả của quá trình 34 năm, kể từ ngày Nguyễn Tất Thành rời Sài Gòn ra đi tìm đường cứu nước, là 34 năm đấu tranh gian khổ, là mốc son chói lọi, đánh dấu thành công của hành trình tìm đường cứu nước và lập nước của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh.

“34 năm từ 1911 đến 1945 là một thời gian không dài trong cuộc đời 79 mùa Xuân của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhưng là 34 năm quyết định đối với vận mệnh dân tộc ta”, ông nói.

TS Chu Đức Tính, Nguyên Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh. Ảnh: Xuân Quý

Theo TS Chu Đức Tính, 34 năm ấy, tuy Người không tự nhận, nhưng lịch sử đã trao cho Người các danh hiệu vinh quang: người yêu nước, người cộng sản, lãnh tụ rồi Chủ tịch nước. 34 năm ấy, lớn lên, đi học, rồi trở thành người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành, quyết định sang phương Tây tìm đường cứu nước, không chịu lặp lại con đường không thành công của các bậc tiền bối. Rồi nhờ hòa mình vào cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản, tiếp thu được ánh sáng của cách mạng tháng Mười, Người đã trở thành người cộng sản Nguyễn Ái Quốc.

Từ đây, Người đã tích cực truyền bá Chủ nghĩa Mác - Lênin về Việt Nam, tạo tiền đề cho sự ra đời của các tổ chức cộng sản và khi lịch sử yêu cầu, bằng uy tín của mình Người đã thống nhất ba tổ chức cộng sản, thành lập Đảng cộng sản Việt Nam, trở thành lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.

Nhưng mục đích của Người không dừng lại ở đó. Người tiếp tục cùng Trung ương Đảng lãnh đạo nhân dân ta trải qua 3 thời kì cách mạng 1930- 1931, 1936 – 1939 và 1939 – 1945. Nhờ quá trình liên tục củng cố cơ sở Đảng và xây dựng lực lượng quần chúng, tháng 8 năm 1945, khi thời cơ tới, Người cùng Trung ương Đảng lãnh đạo toàn dân Tổng khởi nghĩakhởi giành chính quyền, thành lập chính quyền dân chủ nhân dân.

Với sự ra đời của nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, sứ mệnh tìm đường cứu nước và lập nước của Người đã thành công, Người trở thành Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ đây, dân tộc ta bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập, tự do.

“Nhân kỷ niệm 115 năm ngày Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước, trong không khí cả nước vui tươi, phấn khởi mừng Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ XIV thành công, mỗi người Việt Nam càng nhớ đến Bác Hồ, càng trân trọng cơ đồ Bác đã đem lại cho dân tộc, càng có niềm tin để hướng về khát vọng đất nước dân giàu, nước mạnh, dân chủ, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc như Đại hội XIV đã vạch ra”, TS Chu Đức Tính bày tỏ.

Các đại biểu tham dự Tọa đàm. Ảnh: Xuân Quý

Thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về ngoại giao nhân dân trong bối cảnh mới

Chia sẻ tại Tọa đàm, Đại sứ Nguyễn Phương Nga, Nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Nguyên Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam cho rằng, Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương về một nhà ngoại giao nhân dân. Cuộc đời hoạt động cách mạng của Người là minh chứng sống động của sự kết hợp giữa tư tưởng và hành động. Người đã khởi đầu hoạt động đối ngoại của mình chính bằng các hoạt động đối ngoại nhân dân trong hành trình đi tìm đường cứu nước và toàn bộ tư tưởng cũng như hoạt động đối ngoại của Người mang tính nhân dân sâu sắc.

Nhấn mạnh những nội dung nổi bật trong tư tưởng Hồ Chí Minh về đối ngoại nhân dân, Đại sứ Nguyễn Phương Nga chia sẻ, kế thừa tư tưởng “lấy dân làm gốc" của ông cha ta, Hồ Chí Minh là người Việt Nam đầu tiên đã đưa ra và phát triển, hiện thực hóa tư duy về sức mạnh của nhân dân và đoàn kết quốc tế. Bên cạnh đó, đối ngoại nhân dân Hồ Chí Minh thấm đậm tình yêu thương con người, tính nhân văn sâu sắc. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đánh giá cao vai trò của nhân dân và các tổ chức quần chúng như một lực lượng quan trọng của công tác đối ngoại. Phong cách ngoại giao của Người mang đậm tính nhân dân.

Đại sứ Nguyễn Phương Nga, Nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Nguyên Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam. Ảnh: Xuân Quý

Đại sứ Nguyễn Phương Nga khẳng định, Đảng và Nhà nước ta đã vận dụng rất thành công tư tưởng Hồ Chí Minh về đối ngoại nhân dân trong suốt quá trình đấu tranh vì độc lập dân tộc, hòa bình và thống nhất đất nước cũng như trong công cuộc khắc phục hậu quả chiến tranh, tái thiết, đất nước, đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước và hội nhập quốc tế.

Trong bối cảnh mới hiện nay, tư tưởng Hồ Chí Minh về đối ngoại Nhân dân vẫn phát huy giá trị, tiếp tục soi đường cho công tác đối ngoại của chúng ta.

Theo đó, đất nước ta bước sang giai đoạn phát triển mới giữa lúc tình hình quốc tế và khu vực diễn biến phức tạp chưa từng có, đặt mọi quốc gia trước những cơ hội và thách thức đan xen. Trong bối cảnh đó, Đại hội Đảng lần thứ XIII và Đại hội Đảng lần thứ XIV tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của đối ngoại nhân dân là một trong ba trụ cột của nền ngoại giao Việt Nam toàn diện, hiện đại. Cùng với đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân phải đảm nhiệm thành công nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên" và sứ mệnh tiên phong trong việc tạo dựng và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, huy động nguồn lực bên ngoài phục vụ xây dựng và phát triển đất nước và nâng cao vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam.

Nhắc lại Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Thực lực là cái chiêng mà ngoại giao là cái tiếng. Chiêng có to tiếng mới lớn”, Đại sứ Nguyễn Phương Nga cho rằng, đối ngoại nhân dân cần tăng cường đoàn kết hợp tác với bên ngoài để tăng cường, nhân nguồn sức mạnh trong nước, kết hợp chặt chẽ với xây dựng thực lực, sức mạnh của đất nước, phát huy tính chính nghĩa của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta để thu hút sự ủng hộ của quốc tế.

Bên cạnh đó, cần tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các trụ cột đối ngoại, chú trọng xây dựng lực lượng, phát huy vai trò, thế mạnh của đối ngoại nhân dân, nhất là trong những vấn đề, địa bàn mà đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước chưa có điều kiện thuận lợi, tạo nên sức mạnh tổng hợp của đối ngoại, góp phần phát triển và làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giữa Việt Nam với các đối tác, nhất là các nước láng giềng, đối tác chiến lược, toàn diện, bạn bè truyền thống.

Từ đó, thúc đẩy và bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc, tăng cường tình hữu nghị với nhân dân các nước, nâng cao hình ảnh Việt Nam trên thế giới, tạo thế trận lòng dân, xây dựng nền tảng xã hội thuận lợi, góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, đồng thời hợp tác chặt chẽ với các lực lượng hòa bình, tiến bộ để tiếp tục đóng góp tích cực vào hòa bình, phát triển bền vững và tiến bộ xã hội trên thế giới.

Nguyễn Liên; Ảnh: Xuân Quý