Yếu tứ chi sau lao động dưới trời nắng: Dấu hiệu cảnh báo hạ kali máu không nên chủ quan

(Ảnh minh họa: Đ.T)

Bệnh nhân P.V.G (33 tuổi, Phú Thọ), hiện đang làm công nhân. Trước khi vào viện một ngày, anh G. lao động nặng nhọc ngoài trời nắng nóng suốt cả ngày dài. Đến chiều muộn, anh bắt đầu thấy rát họng, ngạt mũi, chảy nước mũi kèm sốt và đau mỏi người. Nghĩ mình chỉ bị cảm cúm thông thường do thay đổi thời tiết, anh tự uống một viên thuốc hạ sốt tại nhà.

Tuy nhiên, đến sáng hôm sau, tình trạng không những không thuyên giảm mà chuyển biến xấu rất nhanh. Anh G. đột ngột bị yếu mỏi cả tay lẫn chân, đặc biệt là hai chân yếu lả đi, đứng không vững và không thể tự đi lại bình thường. Quá lo lắng, gia đình lập tức đưa anh đến Phòng khám đa khoa Medlatec Tây Hồ để thăm khám.

Tại phòng khám, bệnh nhân được tiếp nhận trong tình trạng tỉnh táo nhưng mệt mỏi nhiều, cơ lực cả tay và chân đều giảm còn 4/5, phản xạ gân xương giảm. Nhận định đây là một ca bệnh có biểu hiện thần kinh cơ tiến triển nhanh, các bác sĩ lập tức chỉ định thực hiện các cận lâm sàng cấp cứu.

Kết quả cận lâm sàng ghi nhận nhiều bất thường nguy hiểm. Điện tâm đồ cho thấy các dấu hiệu rối loạn điện giải làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim. Xét nghiệm sinh hóa phát hiện kali máu giảm sâu còn 2,24mmol/L (bình thường 3,5–5,0 mmol/L), kèm tăng men CK, gợi ý tổn thương cơ. Xét nghiệm máu cũng cho thấy bạch cầu tăng, phù hợp với tình trạng viêm.

Chẩn đoán xác định, anh G. mắc tình trạng hạ kali máu mức độ nặng và được cấp cứu khẩn cấp.

Các bác sĩ tiến hành đặt monitor theo dõi sát nhịp tim, thiết lập đường truyền tĩnh mạch và lấy mẫu xét nghiệm máu cấp tốc. Khi có kết quả cận lâm sàng, anh G. nhanh chóng được bù kali qua cả đường tĩnh mạch lẫn đường uống. Tình trạng tạm thời ổn định, người bệnh được chuyển tuyến an toàn sang Bệnh viện đa khoa Medlatec để tiếp tục điều trị chuyên sâu.

Tại Khoa Nội của bệnh viện, bác sĩ tiếp tục duy trì phác đồ bổ sung kali cho bệnh nhân và theo dõi sát. Chỉ sau 24 giờ điều trị tích cực, kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số kali máu đã hồi phục về mức an toàn là 3,9mmol/L. Bệnh nhân hết mệt mỏi, hoàn toàn hết yếu chi, cơ lực tứ chi hồi phục hoàn toàn về mức tối đa 5/5. Các thăm dò khác như siêu âm, X-quang tim phổi và xét nghiệm nước tiểu đều cho kết quả bình thường. Bệnh nhân được xuất viện trong niềm vui mừng của gia đình và y, bác sĩ.

Theo các bác sĩ, kali là một chất điện giải đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc duy trì hoạt động bình thường của các khối cơ, đặc biệt là cơ tim và hệ thống dẫn truyền điện học của tim.

Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Thị Thùy Linh - Chuyên khoa Nội Tim mạch chia sẻ, vào mùa hè nắng nóng, lao động nặng nhọc ngoài trời khiến cơ thể mất nước và điện giải qua mồ hôi, đồng thời tình trạng gắng sức còn kích thích cơ thể tiết nhiều catecholamine - hormone này thúc đẩy kali di chuyển từ máu vào trong tế bào, khiến nồng độ kali trong máu tụt giảm nhanh dù tổng lượng kali trong cơ thể chưa hẳn đã thiếu hụt nhiều.

"Nếu đi kèm tình trạng nhiễm trùng cấp như viêm mũi họng, sốt, ăn uống kém, mức độ hạ kali máu sẽ càng nghiêm trọng hơn. Rất nhiều người nhầm lẫn triệu chứng yếu mỏi cơ do hạ kali với sự mệt mỏi thông thường của cảm sốt nên chủ quan tự điều trị tại nhà, dẫn đến những hậu quả đáng tiếc", bác sĩ Linh nói.

Để phòng ngừa và phát hiện sớm tình trạng hạ kali máu, người dân cần lưu ý khi làm việc nặng nhọc hoặc di chuyển dưới trời nắng, không chỉ uống nước lọc mà cần bổ sung các loại nước bù điện giải (như oresol), nước trái cây (nước dừa, nước cam) vốn rất giàu kali.

Khi có các triệu chứng sốt, mệt mỏi, rát họng, không tự mua thuốc điều trị tại nhà mà không có sự chỉ định của bác sĩ.

Nếu xuất hiện các triệu chứng như yếu mỏi cơ đột ngột, chuột rút liên tục, chướng bụng, hồi hộp đánh trống ngực, khó thở, nuốt khó, đau ngực, ngất... cần đến ngay các cơ sở y tế uy tín để được xét nghiệm điện giải đồ và xử trí kịp thời.

THIÊN LAM