Yamal và quy tắc ở đội tuyển Tây Ban Nha

Trong bóng đá, những con số tưởng như vô tri lại gắn liền với sự vĩ đại. Cách đây gần 100 năm, khi người Anh phát minh ra số áo trên lưng cầu thủ, nó chỉ đơn giản là đánh số thứ tự cầu thủ dựa theo vị trí họ thi đấu. Thủ môn số 1. Hậu vệ biên phải số 2, trung vệ số 3, tiền vệ biên phải số 7, tiền vệ tấn công số 10... Nhưng sau đó, chính người Anh đã “chơi đòn” đảo số lung tung để tránh đối thủ phát hiện chiến thuật. Càng về sau này, số áo lại mang tính định danh cầu thủ hơn là chiến thuật. Số 7 của Cristiano Ronaldo, số 14 của Cruyff, số 10 có Pele, Maradona, Messi, Baggio, Zidane... Thế hệ “GenZ” bây giờ có những số 10 mới như Musiala, Mbappe và không thể thiếu Yamal.

Yamal (bên phải) trong trận Tây Ban Nha hòa Cape Verde 0-0.Ảnh: AP

Thực tế tại Barcelona, Yamal đã được trao chiếc áo số 10 huyền thoại. Về mặt kỹ thuật, không cần phải bàn. Về tác động, ảnh hưởng của Yamal tại Barcelona và cả đội tuyển Tây Ban Nha, có lẽ cũng không thể nghi ngờ. Hai năm trước, khi Tây Ban Nha vô địch Euro 2024, Yamal dù chưa đầy 17 tuổi vẫn là mắt xích quan trọng. Nhưng đến kỳ World Cup 2026 này, dù mặc số 10 ở Barcelona, nhưng Yamal vẫn phải đeo áo số 19 cũ. Tại sao? Đây là một quy tắc bất thành văn chỉ có ở Tây Ban Nha.

Tại các giải Euro hay World Cup. Số áo được quy định từ 1 đến 26, không ngắt quãng, không có chế độ “treo số áo tri ân”. Vì thế, các số áo to kiểu như 30, 42... tuyệt đối không có. Ở các đội tuyển quốc gia (ĐTQG) khác, số áo được thỏa thuận bởi các cầu thủ. Thông thường, những cầu thủ được đánh giá quan trọng (theo định ước ngầm) sẽ được khoác số áo quen thuộc. Ví dụ Kimmich được ưu tiên mặc số 6. Neuer số 1, dù số áo này thuộc về Baumann suốt giai đoạn vòng loại... Nhưng Tây Ban Nha có quy tắc ứng xử riêng biệt, độc nhất.

Riêng về chiếc áo số 10, đó là số áo thường có trọng lượng, uy tín và biểu tượng đặc biệt, vượt ra khỏi kỹ năng đơn thuần trên sân cỏ. Ở đội tuyển Tây Ban Nha, Olmo có 50 lần khoác áo ĐTQG, nhiều gấp đôi Yamal và anh này mặc số 10 từ lâu rồi, trước khi Yamal đá bóng chuyên nghiệp. Vậy nên số 10 được trao cho Olmo thay vì Yamal. Tờ Athletic còn nói vui rằng, kể cả có cho phép, Yamal cũng chưa chắc đã dám mặc số 10.

Trước quy tắc này, Yamal thể hiện sự bình tĩnh. Anh hiểu rõ luật lệ và biết rằng có một nghi thức thực sự nhằm giúp thiết lập sự cân bằng, gắn kết và bảo đảm yếu tố tinh thần tập thể. Nó quan trọng hơn tất thảy sự lựa chọn những con số. ĐTQG không phải Barcelona. Và điều quan trọng nữa, không phải khía cạnh động lực thể thao, tính chuyên môn, mà còn là yếu tố thương mại.

Chiếc áo số 10 mang lại giá trị thương mại khổng lồ. Một siêu sao mới, còn trẻ và đầy tiềm năng như Yamal khi mặc nó sẽ mang lại nguồn thu bất tận trong nhiều năm tiếp theo. Vì thế, số 10 ở Nou Camp là sự vĩ đại và hy vọng. Nó tạo ra cú hích lớn về tiếp thị, thị trường khi được khoác lên người Yamal thay vì Ansu Fati trước đó. Còn ở ĐTQG, doanh thu áo đấu cũng có, nhưng là ngắn hạn, chủ yếu ở các giải như Euro, World Cup và ưu tiên của ĐTQG không phải chỉ là lợi nhuận thuần túy. Bởi Yamal có mặc số 19 thì áo vẫn bán được. Điều đội tuyển Tây Ban Nha cần là có di sản truyền lại, một quy tắc thứ bậc cần được tôn trọng hơn kỹ năng chơi bóng và tầm ảnh hưởng.

Đó cũng là lý do tại sao Yamal được các đồng đội tại ĐTQG yêu mến, vì ngôi sao trẻ này biết vị trí của mình. Hiện tại, Yamal không cần số 10 để khẳng định tầm ảnh hưởng. Nó sẽ đến với Yamal sau 2 năm, 4 năm... nữa. Vẫn chưa muộn!

LÊ THÀNH TRUNG