Y tế cơ sở phải là nơi đưa những tiến bộ y học đến gần với người dân sớm nhất

Thông tin trên được TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh tại hội nghị Khoa học Kỹ thuật lần thứ I năm 2026, với chủ đề “Vai trò của y tế cơ sở trong phòng bệnh và quản lý sức khỏe cộng đồng”, do Trạm Y tế phường Linh Xuân tổ chức ngày 28/8.

TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh phát biểu tại Hội nghị.

Đây là lần đầu tiên một trạm y tế phường tại TP Hồ Chí Minh tổ chức hội nghị khoa học kỹ thuật, với sự tham dự của các giáo sư, chuyên gia, nhà khoa học đến từ các trường đại học y dược, bệnh viện và các đơn vị chuyên môn.

Phó Giám đốc Sở Y tế đánh giá việc một trạm y tế tuyến phường chủ động tổ chức diễn đàn khoa học, quy tụ các giáo sư, chuyên gia đầu ngành từ các trường đại học y dược, bệnh viện và đơn vị chuyên môn là tín hiệu đáng khích lệ. Điều này thể hiện tinh thần cầu thị, không ngừng học hỏi và quyết tâm nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ y tế cơ sở.

Theo TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, trong một thời gian dài, khi nói đến khoa học kỹ thuật trong y tế, người ta thường nghĩ đến những bệnh viện lớn, trung tâm chuyên sâu, kỹ thuật cao hay những đề tài quy mô lớn. Tuy nhiên, khoa học y tế không chỉ bắt đầu từ phòng thí nghiệm hay bệnh viện tuyến cuối mà phải bắt đầu từ những vấn đề sức khỏe thực sự của người dân.

"Y tế cơ sở không phải là nơi chỉ thực hiện những kỹ thuật đơn giản; y tế cơ sở phải là nơi đưa những tiến bộ của y học đến gần người dân nhất và sớm nhất", ông Nguyễn Văn Vĩnh Châu nhấn mạnh.

Hiện TP Hồ Chí Minh đang đối mặt với sự chuyển dịch mạnh mẽ của mô hình bệnh tật sang các bệnh mạn tính không lây, đi kèm xu hướng già hóa dân số. Thực tế này đặt ra yêu cầu đối với y tế cơ sở -tuyến gần dân nhất - phải chuyển mạnh từ tư duy “chữa bệnh” sang “quản lý sức khỏe”, từ phản ứng sang chủ động phòng ngừa; từ tập trung vào người bệnh đơn lẻ sang quan tâm đến cá nhân, gia đình và toàn thể cộng đồng.

Để nghiên cứu khoa học có thể ứng dụng thực chất tại cơ sở, TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận vào 3 định hướng. Trước hết là chuyển giao và ứng dụng phù hợp với nguồn lực; nghiên cứu tại y tế cơ sở không cần bắt đầu bằng những đề tài vĩ mô mà nên bắt đầu từ những vấn đề thiết thực của địa bàn, theo phương châm “vấn đề thật, số liệu thật, giải pháp thật và cuối cùng tạo ra thay đổi thật cho sức khỏe người dân”.

Thứ hai là nâng cao độ bao phủ phòng bệnh, trong đó nghiên cứu các giải pháp nâng tỷ lệ tiêm chủng cho những nhóm nguy cơ cao, đặc biệt là người cao tuổi và người có bệnh nền. Thứ ba là xây dựng hệ sinh thái hợp tác giữa trạm y tế, bệnh viện, trường đại học và viện nghiên cứu. Theo đó, tuyến cơ sở cung cấp những bài toán thực tiễn từ cộng đồng; các bệnh viện, trường và viện hỗ trợ về phương pháp, chuyên môn và công nghệ; kết quả nghiên cứu sau đó được đưa trở lại phục vụ người dân.

Ở góc độ thực tiễn của tuyến cơ sở, BS.CKII Trần Thanh Sang, Giám đốc Trạm Y tế phường Linh Xuân cho biết, nếu bệnh viện là nơi điều trị những trường hợp nặng, những ca bệnh khó thì y tế cơ sở là nơi gần dân nhất, hiểu dân nhất và đồng hành với người dân trong suốt quá trình chăm sóc sức khỏe.

Theo BS.CKII Trần Thanh Sang, y tế cơ sở không chỉ là nơi khám, chữa bệnh ban đầu mà còn giữ vai trò quan trọng trong phòng bệnh, phát hiện sớm và quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, chăm sóc sức khỏe tâm thần, tư vấn và giáo dục sức khỏe. Do đó, nâng cao chất lượng y tế cơ sở không chỉ dựa vào cơ sở vật chất hay trang thiết bị mà trước hết phải bắt đầu từ con người, tri thức, tinh thần học hỏi và năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ y tế.

“Một kiến thức mới được cập nhật hôm nay có thể trở thành một giải pháp tốt hơn cho người bệnh ngày mai. Mỗi kinh nghiệm được chia sẻ hôm nay có thể giúp một đồng nghiệp xử trí tốt hơn một tình huống cụ thể trong thực tế”, bác sĩ Sang chia sẻ.

TS.BS. Nguyễn Văn Vĩnh Châu kỳ vọng, hội nghị sẽ là điểm khởi đầu cho văn hóa nghiên cứu khoa học tại Trạm Y tế; đồng thời đề nghị Trạm Y tế phường Linh Xuân tiếp tục duy trì hoạt động sinh hoạt khoa học thường niên, góp phần xây dựng văn hóa học tập suốt đời cho cán bộ y tế.

Theo Phó giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, nếu mỗi trạm y tế có một sáng kiến cải tiến thực chất, sức mạnh của toàn bộ hệ thống y tế cơ sở thành phố sẽ được nâng lên.

Tin, ảnh: Đan Phương/Báo Tin tức và Dân tộc