Xung đột Trung Đông ảnh hưởng hoạt động bay đến Việt Nam

Hành khách xếp hàng chờ làm thủ tục tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất.

Ngày 9/3, Cục Hàng không Việt Nam có văn bản báo cáo Bộ Xây dựng về phương án bảo đảm an toàn vận tải hành khách, hàng hóa và duy trì chuỗi cung ứng trong bối cảnh xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến hoạt động khai thác hàng không quốc tế.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, hiện có ba hãng hàng không Trung Đông đang khai thác thường lệ các đường bay đến Việt Nam gồm Qatar Airways, Emirates và Etihad Airways. Các hãng này kết nối từ các trung tâm trung chuyển lớn tại Doha (Qatar), Dubai và Abu Dhabi (UAE) tới Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, với tần suất trung bình khoảng 12 chuyến/ngày (tương đương 84 chuyến/tuần).

Đây là những đầu mối trung chuyển quan trọng trong mạng bay quốc tế của các hãng hàng không Trung Đông, đặc biệt đối với các hành trình kết nối giữa Việt Nam với châu Âu, Bắc Mỹ và châu Phi.

Thống kê cho thấy, trước khi xảy ra xung đột, trong năm 2025, các hãng hàng không Trung Đông đã khai thác hơn 7.000 chuyến bay đến và đi từ Việt Nam, vận chuyển gần 1,4 triệu lượt hành khách và hơn 151.000 tấn hàng hóa, góp phần quan trọng duy trì kết nối hàng không quốc tế và thúc đẩy giao thương giữa Việt Nam với nhiều khu vực trên thế giới.

Tuy nhiên, trong giai đoạn từ ngày 28/2 đến ngày 6/3/2026, Cục Hàng không Việt Nam ghi nhận 70 chuyến bay của các hãng Qatar Airways, Emirates và Etihad Airways (gồm 53 chuyến chở khách và 17 chuyến chở hàng) đến và đi từ Việt Nam bị hủy hoặc phải điều chỉnh lịch khai thác. Ước tính khoảng 15.500 hành khách ảnh hưởng.

Hiện nay, Việt Nam chưa có nhiều đường bay thẳng đến các khu vực châu Âu, Bắc Mỹ và châu Phi, trong khi các sân bay tại Trung Đông đóng vai trò điểm trung chuyển quan trọng. Việc một số quốc gia trong khu vực đóng cửa hoặc hạn chế không phận do xung đột đã làm gián đoạn chuỗi kết nối hàng không quốc tế, ảnh hưởng đến kế hoạch đi lại của hành khách cũng như hoạt động vận chuyển hàng hóa. Đồng thời, các hãng hàng không phải điều chỉnh đường bay, kéo dài thời gian khai thác và phát sinh thêm chi phí.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, tình hình không phận (FIR) tại khu vực Trung Đông vẫn diễn biến khó lường. Tuy nhiên, việc một số quốc gia chuyển từ trạng thái hạn chế nghiêm ngặt sang đóng cửa một phần không phận được xem là tín hiệu tích cực, cho phép các hãng hàng không từng bước khôi phục hoạt động khai thác các chuyến bay đến và đi từ khu vực này, qua đó giảm thiểu tác động gián đoạn đối với vận tải hàng không quốc tế.

Trong thời gian trước mắt, Cục Hàng không Việt Nam tiếp tục phối hợp các hãng Qatar Airways, Emirates và Etihad Airways cập nhật kịp thời diễn biến đóng, mở không phận của các quốc gia trong khu vực vùng Vịnh như Iran, Iraq, Israel, Qatar, Kuwait, Bahrain, Syria, UAE và Jordan. Đồng thời theo dõi tình hình phục vụ hành khách, việc thực hiện trách nhiệm của người vận chuyển; phối hợp các cảng hàng không và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hàng không tại Việt Nam bố trí vị trí đỗ tàu bay qua đêm, xác nhận slot, cấp phép các chuyến bay giải tỏa hành khách và xây dựng phương án ứng phó với khả năng giá nhiên liệu hàng không tăng đột biến.

Cơ quan quản lý cũng khuyến cáo hành khách cân nhắc lựa chọn các hành trình thông qua những điểm trung chuyển khác thuộc khu vực Đông Bắc Á như Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và Hồng Kông (Trung Quốc); khu vực Đông Nam Á như Singapore, Thái Lan, Malaysia; hoặc qua Thổ Nhĩ Kỳ và Bắc Phi (Ethiopia) để giảm thiểu ảnh hưởng do gián đoạn tại Trung Đông.

Thống kê cho thấy, từ ngày 5/3 đến ngày 7/3/2026, các hãng hàng không Trung Đông khai thác đường bay đến Việt Nam đã phải hủy 34 chuyến bay chở khách, ảnh hưởng đến hơn 7.100 hành khách.

Riêng hãng Qatar Airways trong giai đoạn từ ngày 5/3 đến ngày 9/3/2026 đã hủy tổng cộng 31 chuyến bay (gồm 22 chuyến chở khách và 9 chuyến chở hàng), ảnh hưởng trực tiếp tới khoảng 4.800 hành khách, chủ yếu trên các đường bay Thành phố Hồ Chí Minh-Doha và Hà Nội-Doha.

Trong cùng thời gian, Etihad Airways hủy 6 chuyến bay chở khách giữa Việt Nam và Abu Dhabi, làm 1.468 hành khách bị ảnh hưởng. Các chuyến bay chở hàng của hãng vẫn được khai thác bình thường.

Hãng Emirates cũng hủy 6 chuyến bay trên đường bay Dubai-Thành phố Hồ Chí Minh và chiều ngược lại, ảnh hưởng gần 1.000 hành khách. Tuy nhiên, hãng vẫn duy trì khai thác 14 chuyến bay khác giữa Dubai và các sân bay Việt Nam (Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đà Nẵng), vận chuyển hơn 3.500 hành khách trong cùng giai đoạn.

Ngoài ra, Cục Hàng không Việt Nam đã cấp phép cho một chuyến bay thuê chuyến chặng Thành phố Hồ Chí Minh-Milan vào ngày 7/3/2026 nhằm đưa hành khách châu Âu đang kẹt tại Việt Nam do các hãng hàng không Trung Đông hủy chuyến.

Trước nguy cơ xung đột có thể kéo dài và tiếp tục tác động đến mạng bay quốc tế, Cục Hàng không Việt Nam cho biết sẽ phối hợp các hãng hàng không Việt Nam nghiên cứu bổ sung tải cung ứng trên các đường bay đi và đến châu Âu, Trung Á nhằm bảo đảm nhu cầu vận chuyển hành khách và hàng hóa.

Đồng thời, cơ quan này khuyến khích các hãng hàng không nước ngoài đang khai thác các đường bay đi và đến châu Âu, Bắc Mỹ và châu Phi tăng tần suất khai thác, góp phần hỗ trợ hành khách bị ảnh hưởng bởi tình hình xung đột tại Trung Đông. Cùng với đó, tạo điều kiện thuận lợi cho các hãng hàng không khai thác các chuyến bay chở hàng, đặc biệt đối với các mặt hàng xuất nhập khẩu quan trọng, nhằm bảo đảm chuỗi cung ứng không gián đoạn.

Kim Cương