Xung đột tại Trung Đông ngày 23-3: Iran cảnh báo phá hủy hạ tầng khu vực, phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz

Giá xăng dầu tăng mạnh, nguy cơ kéo dài đến mùa hè

Chuyên gia dầu mỏ Patrick de Haan, Giám đốc phân tích của GasBuddy, nhận định giá xăng trung bình tại Mỹ có thể chạm mốc 4 USD/gallon trong thời gian rất ngắn và chưa dừng đà tăng.

Giá xăng toàn quốc đã lên mức trung bình 3,91 USD/gallon, tăng 93 cent kể từ cuối tháng 2, thời điểm xung đột Mỹ-Israel với Iran bùng phát. Xu hướng tăng được dự báo sẽ kéo dài trong nhiều tháng, thậm chí đến mùa hè.

Các biện pháp nới lỏng trừng phạt dầu mỏ đối với Nga và Iran có thể chỉ giúp làm chậm đà tăng giá, nhưng về dài hạn, giá dầu vẫn có khả năng tăng cao hơn đáng kể. Ngay cả khi chiến sự kết thúc, giá xăng cũng sẽ giảm rất chậm do thị trường cần thời gian tái cân bằng nguồn cung.

Trước đó, giá dầu thế giới ghi nhận sự tăng mạnh ngay đầu tuần sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra tối hậu thư 48 giờ yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz.

Dầu thô WTI của Mỹ tăng 1,8%, vượt mốc 100 USD/thùng, trong khi dầu Brent tăng lên hơn 113 USD/thùng trước khi điều chỉnh nhẹ. So với cuối tháng 2, giá dầu đã tăng vọt từ khoảng 67-72 USD/thùng.

Diễn biến này phản ánh lo ngại của thị trường trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Giá dầu tăng mạnh sau tối hậu thư của Tổng thống Donald Trump. Ảnh: Bloomberg

Israel tăng cường tấn công hạ tầng tại Lebanon

Quân đội Israel đã tiến hành không kích phá hủy một cây cầu quan trọng bắc qua sông Litani, cắt đứt kết nối giữa miền Nam Lebanon với phần còn lại của đất nước.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel tuyên bố sẽ tiếp tục phá hủy các cây cầu và nhà ở dọc khu vực biên giới phía Nam. Các cuộc tấn công đã khiến nhiều khu dân cư bị cô lập, làm gián đoạn tuyến cung ứng lương thực và y tế.

Tổng thống Lebanon lên án đây là hành động leo thang nguy hiểm và vi phạm chủ quyền quốc gia.

Mỹ nhận định giá lương thực chưa chịu tác động lớn

Bộ trưởng Nông nghiệp Mỹ cho biết giá lương thực trong nước khó tăng mạnh trong ngắn hạn dù chi phí phân bón có xu hướng tăng do ảnh hưởng từ eo biển Hormuz.

Phần lớn nông dân Mỹ đã đặt hàng phân bón từ trước, giúp giảm thiểu tác động tức thời. Tuy nhiên, các tổ chức quốc tế cảnh báo chuỗi cung ứng toàn cầu có thể chịu gián đoạn nghiêm trọng, tương tự giai đoạn đại dịch Covid-19 và xung đột Nga-Ukraine.

Iran đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz và tấn công hạ tầng khu vực

Iran tuyên bố sẽ đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz nếu Mỹ tấn công các cơ sở năng lượng của nước này.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo tuyến hàng hải chiến lược này sẽ không được mở lại cho đến khi các nhà máy điện bị phá hủy được khôi phục. Đồng thời, Iran đe dọa tấn công toàn bộ hạ tầng năng lượng, thông tin liên lạc của Israel và các doanh nghiệp có vốn Mỹ trong khu vực Trung Đông nếu Mỹ tiến hành không kích các nhà máy điện của nước này theo tối hậu thư 48 giờ của Tổng thống Donald Trump liên quan đến việc mở lại eo biển Hormuz.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định các cơ sở hạ tầng trong khu vực sẽ trở thành “mục tiêu hợp pháp” nếu Iran bị tấn công. Bộ chỉ huy tác chiến Khatam al-Anbiya tuyên bố sẽ đánh vào mọi cơ sở năng lượng, công nghệ thông tin và khử mặn của Mỹ và Israel trong khu vực.

Hiện nay, eo biển Hormuz, tuyến vận tải vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, đã bị hạn chế nghiêm trọng, khiến giá năng lượng thế giới tăng mạnh. Hoạt động qua lại tại eo biển này đã gần như tê liệt, chỉ còn khoảng 5% lưu lượng trước xung đột.

Tổ chức Y tế Thế giới WHO cảnh báo cuộc xung đột đang ở “giai đoạn nguy hiểm”, đặc biệt khi các mục tiêu như cơ sở hạt nhân và hạ tầng dân sinh bị tấn công, có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho dân thường và môi trường.

Các chuyên gia nhận định tối hậu thư 48 giờ của Mỹ đang tạo ra “quả bom hẹn giờ” đối với thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu, làm dấy lên nguy cơ khủng hoảng dầu mỏ nghiêm trọng nhất kể từ thập niên 1970 nếu căng thẳng không hạ nhiệt.

Các tàu thương mại di chuyển trên vùng Vịnh, gần eo biển Hormuz ở phía bắc Ras al Khaimah, UAE, ngày 22-3. Ảnh: Getty Images

Anh triệu tập họp khẩn về tác động kinh tế

Thủ tướng Anh Keir Starmer triệu tập cuộc họp khẩn với các quan chức tài chính và ngân hàng trung ương để đánh giá tác động của cuộc xung đột.

Chính phủ Anh đặc biệt lo ngại do phụ thuộc lớn vào khí đốt nhập khẩu, lạm phát cao và áp lực tài chính công. Nội dung cuộc họp tập trung vào an ninh năng lượng, chuỗi cung ứng và tác động đến đời sống người dân.

Nguy cơ khủng hoảng nước và năng lượng tại Vùng Vịnh

Các chuyên gia cảnh báo việc tấn công vào hạ tầng điện của Iran có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho toàn khu vực Vùng Vịnh.

Nhiều quốc gia như Bahrain, Qatar hay UAE phụ thuộc lớn vào các nhà máy khử mặn chạy bằng điện để cung cấp nước sinh hoạt. Việc gián đoạn nguồn điện có thể dẫn đến khủng hoảng nước diện rộng.

Iran tiếp tục cảnh báo sẽ “phá hủy” các cơ sở hạ tầng quan trọng trong khu vực nếu bị tấn công.

Thiệt hại do bom tại thành phố Arad, Israel. Ảnh: Getty Images

Bạo lực leo thang tại Bờ Tây

Tại Bờ Tây, các nhóm người định cư Israel đã tiến hành hàng loạt cuộc tấn công nhằm vào cộng đồng người Palestine, đốt phá nhà cửa và phương tiện, khiến nhiều người bị thương.

Các vụ việc xảy ra tại nhiều địa điểm, trong đó có các khu vực gần Jenin và Nablus. Nhân chứng cho biết các cuộc tấn công diễn ra có tổ chức và kéo dài nhiều giờ mà không bị ngăn chặn kịp thời.

Bạo lực gia tăng trong bối cảnh khu vực đang căng thẳng, trùng với dịp lễ Eid al-Fitr của người Hồi giáo.