Xung đột ở Trung Đông: Hé lộ về 'hạm đội muỗi' của Iran

Tại vùng biển hẹp của eo biển Hormuz, sức mạnh quân sự không phải lúc nào cũng được đo bằng kích thước của các tàu chiến. Mặc dù hải quân chính quy của Iran chịu tổn thất nặng nề, nước này vẫn là mối đe dọa đối với các tàu của đối phương tại eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường hàng hải chiến lược nhất trên thế giới.

Cốt lõi của khả năng đe dọa này chính là Lực lượng đặc nhiệm hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC). Lực lượng đặc nhiệm này sở hữu hạm đội gồm những con tàu nhỏ có khả năng tiến hành các cuộc tấn công nhanh chóng, linh hoạt và biến mất sau mỗi cuộc tấn công trước khi bị phản công. Chính vì thế, hạm đội này còn có biệt danh là “hạm đội muỗi”.

Tờ The New York Times, trong một bài báo gần đây, đã tiết lộ sự tồn tại "hạm đội muỗi" của Iran. Theo đó, hạm đội này thuộc IRGC và hoạt động độc lập với hải quân chính quy của Iran. Hạm đội này bao gồm hàng trăm, thậm chí hàng nghìn tàu nhỏ, thường được giấu kín trong các căn cứ ven biển hoặc hang động đào sâu vào bờ biển. Chúng có thể triển khai trong vài phút, một số chiếc có thể đạt tốc độ 180 km/giờ và được trang bị súng máy, bệ phóng tên lửa, tên lửa hoặc máy bay không người lái, do đó mang lại lợi thế trong các khu vực biển hẹp, nơi các tàu lớn hơn khó di chuyển.

Một chiếc xuồng máy trang bị súng máy thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran di chuyển trên eo biển Hormuz, năm 2021. Ảnh: ẢNH: US Navy/The New York Times

Đô đốc Gary Roughead, cựu Tham mưu trưởng Hải quân Mỹ, mô tả "hạm đội muỗi" là một "lực lượng gây rối", khó lường. Chiến lược của họ dựa trên học thuyết "chiến tranh du kích trên biển”, ưu tiên các cuộc tấn công nhanh chóng, phối hợp và khó lường hơn là đối đầu trực diện.

Chuyên gia Said Golkar, một chuyên gia về Lực lượng Vệ binh Cách mạng tại Đại học Tennessee (Mỹ) chỉ ra rằng, hải quân thuộc IRGC áp dụng phương pháp bất đối xứng dựa trên chiến thuật quấy rối và làm suy yếu đối phương. Học thuyết này được rút ra từ những bài học của Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất, trong đó Iran nhận thức được khó khăn khi trực tiếp đối đầu với sức mạnh hải quân Mỹ, dẫn đến việc nước này phát triển các chiến lược thay thế có chi phí thấp nhưng hiệu quả cao.

Tờ The New York Times chỉ ra rằng, IRCC đã thiết lập các căn cứ bí mật và kiên cố, đặc biệt là ở các khu vực ven biển hẻo lánh, làm phức tạp bất kỳ nỗ lực tấn công từ trên không nào. “Hạm đội này ẩn náu trong 10 căn cứ kiên cố nằm rải rác dọc bờ biển Iran và trên các hòn đảo nằm rải rác ở eo biển Hormuz. Trên một số hòn đảo, vách đá được đục thẳng tạo thành hang động sâu cho các tàu chờ đợi, neo đậu, sẵn sàng được triển khai trong vòng vài phút”, tờ The New York Times dẫn lời các chuyên gia quân sự Mỹ cho biết.

Nhà phân tích Farzin Nadimi, chuyên gia tại Viện Washington, ước tính thành viên của “hạm đội muỗi” có khoảng 50.000 người.

Bất chấp những áp lực quân sự mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra kể từ đầu xung đột ở Iran hôm 28-2, tờ The New York Times nhấn mạnh mối đe dọa vẫn còn tồn tại. Các tàu nhỏ và máy bay không người lái, thường được phóng từ các bệ phóng bí mật, vẫn có thể làm gián đoạn hoạt động vận chuyển thương mại và quân sự trong khu vực. Các tàu thương mại dường như dễ bị tổn thương nhất, trong khi lực lượng hải quân Mỹ buộc phải hạn chế sự hiện diện của mình ở eo biển Hormuz do sự chật hẹp của eo biển cũng như tốc độ của các mối đe dọa. Tờ báo cũng lưu ý rằng, máy bay không người lái giá rẻ hiện có khả năng gây hư hại cho tàu quân sự đắt tiền, khiến Mỹ phải điều chuyển một số lực lượng của mình đến các khu vực xa hơn như Biển Arab và Vịnh Oman.

“Tóm lại, "mạng lưới hàng hải vô hình" này cho thấy Iran vẫn duy trì khả năng gây rối đáng kể trên một trong những hành lang hàng hải chiến lược nhất thế giới, nhờ các chiến thuật phi truyền thống, chi phí thấp nhưng có khả năng rất hiệu quả”, tờ The New York Times kết luận.

NGỌC MINH (tổng hợp)