Xứng danh vùng đất anh hùng

Chung gốc rễ

Trên hành trình tìm hiểu về vùng đất và con người phường Đồng Thuận, tỉnh Quảng Trị mới biết Bắc Lý, Lộc Ninh, Quang Phú (cũ) trước đây vốn từng chung gốc rễ. Lịch sử Đảng bộ huyện Quảng Ninh (cũ), tập I (giai đoạn 1930-1954) ghi rất rõ nội dung này: Sau cách mạng Tháng Tám thành công, tháng 2/1946, huyện Quảng Ninh thành lập 13 xã mới, trong đó có xã Hưng Ninh.

Xã Hưng Ninh gồm các làng: Phú Xá, Hữu Cung, Lộc Đại, Phú Hội, Thuận Lý, Phú Quý. Kháng chiến chống Pháp bùng nổ, xã Hưng Ninh về với thị xã (TX) Đồng Hới năm 1949. Tiếp đó, năm 1950, xã Hưng Ninh cùng xã Trấn Ninh nhập lại thành xã Hợp Ninh. Đến năm 1952, xã Hợp Ninh lại tách ra hai xã Hưng Ninh, Trấn Ninh.

Năm 1955, xã Hưng Ninh tiếp tục chia tách gồm Lý Ninh, Lộc Ninh. Tháng 3/1976, xã Lộc Ninh (gồm Lộc Ninh, Phú Hội) thuộc TX. Đồng Hới; xã Lý Ninh (gồm Nam Lý, Bắc Lý) thuộc huyện Quảng Ninh, đến năm 1979 thì nhập vào TX. Đồng Hới. Năm 1986, xã Lộc Ninh tách thành hai xã Lộc Ninh và Quang Phú.

Qua nhiều lần nhập tách, tách nhập, lúc chung huyện Quảng Ninh, khi trở về thị xã Đồng Hới (sau này là thành phố) thì Bắc Lý, Lộc Ninh, Quang Phú luôn “nắm chặt tay nhau” liền một dãy từ phố ra đồng, từ rừng xuống biển. Sau sáp nhập, phường Đồng Thuận có diện tích 26,49km2; dân số 38.521 người, sinh sống tại 31 tổ dân phố.

Phường Đồng Thuận từ trên cao - Ảnh: H.H

Vùng đất anh hùng

Quảng Bình “Hai giỏi”-vùng đất địa đầu miền Bắc XHCN đi vào lịch sử qua lời khen ngợi của Bác Hồ “Chiến đấu giỏi, sản xuất cũng giỏi”. Quảng Bình càng rạng danh hơn từ các phong trào “Gió Đại Phong, sóng Duyên Hải, buồm Quang Phú, trống Bắc Lý, cờ Ba Nhất”.

“Buồm Quang Phú” chính là phong trào Hợp tác xã (HTX) đánh cá cấp cao Quang Phú thuộc phường Đồng Thuận bây giờ, đơn vị dẫn đầu ngành thủy sản toàn miền Bắc trong những năm kháng chiến chống Mỹ, được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động năm 1966 và Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1972.

Suốt một chặng đường dài trong thế kỷ XX, phường Đồng Thuận bây giờ ghi danh với những dấu ấn lịch sử: Chi bộ Hưng Ninh, tiền thân của Đảng bộ phường Đồng Thuận thành lập ngày 10/4/1947 tại rừng Bàu Rèng (phường Bắc Lý cũ). Sân bay Hữu Cung (Cảng hàng không Đồng Hới ngày nay) gắn liền với chuyến thăm Quảng Bình, Vĩnh Linh của Bác Hồ ngày 16/6/1957.

Hình ảnh du kích xã Lộc Ninh Lê Công Phón lấy thân mình làm giá súng cho đồng đội bắn máy bay địch trên trận địa động Chùa năm 1965. Ở Quang Phú có ông Lê Trạm, Chủ nhiệm HTX đánh cá cấp cao Quang Phú được tuyên dương Anh hùng Lao động tại Đại hội Anh hùng, Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ III, năm 1962. Mẹ Phạm Thị Nghèng với thành tích 40 năm trồng rừng phi lao chắn cát, trở thành Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới, tháng 11/2000...

Đại tướng Võ Nguyên Giáp với Anh hùng Lao động Phạm Thị Nghèng - Ảnh: C.T.S

Trở lại làng biển Quang Phú, tôi tìm gặp ông Nguyễn Văn Hờ, nguyên Chủ tịch UBND xã Quang Phú giai đoạn 1991-2004. Ông Hờ nhớ lại: Vùng đất Đồng Thuận bây giờ và Quang Phú ngày xưa từng tiếp đón nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các đoàn khách quốc tế đến thăm, đặc biệt là Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Tháng 3/1962, khi HTX cấp cao Quang Phú trở thành lá cờ đầu phong trào HTX toàn miền Bắc, Đại tướng về thăm lần thứ nhất. Tháng 6/1963, Đại tướng thăm Quang Phú lần thứ hai. Mùng một Tết Bính Ngọ (năm 1966), Đại tướng thăm Quang Phú lần thứ ba. Lần thứ tư, Đại tướng thăm Quang Phú là ngày 20/8/1999.

“Đại tướng Võ Nguyên Giáp luôn căn dặn cán bộ, đảng viên, Nhân dân xã Quang Phú phải sản xuất tốt hơn nữa, chiến đấu tốt hơn nữa, phòng không tốt hơn nữa để bảo vệ tính mạng Nhân dân, đẩy mạnh hơn nữa phong trào trồng rừng chắn cát. Trong giai đoạn đổi mới đất nước, Quang Phú cần phát huy truyền thống anh hùng, tranh thủ tiềm năng, thế mạnh sẵn có tiếp tục vươn khơi, bám biển làm giàu, tiếp tục vận động Nhân dân tham gia trồng cây gây rừng theo gương mẹ Nghèng… Làm sao xây dựng xã Quang Phú thành một làng quê kiểu mẫu, làng quê đáng sống”, ông Nguyễn Văn Hờ chia sẻ thêm.

“Vươn ra biển lớn”

Theo ông Nguyễn Hữu Đắc, Chủ tịch UBND phường Đồng Thuận: Sau sáp nhập, Đồng Thuận nối liền một dãy từ phố ra đồng, từ rừng xuống biển, trong đó phường Bắc Lý (cũ) có thế mạnh về sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ; xã Lộc Ninh (cũ) thuận lợi về sản xuất nông nghiệp, kinh tế trang trại quy mô lớn, hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu; xã Quang Phú (cũ) mạnh về kinh tế biển, dịch vụ nhà hàng, khách sạn, du lịch... Nếu biết phát huy những tiềm năng, thế mạnh trên, tương lai không xa, Đồng Thuận sẽ sớm “vươn ra biển lớn”.

Đột phá trong phát triển hạ tầng giúp phường Đồng Thuận sớm “vươn ra biển lớn”- Ảnh: T.L

Để hiện thực hóa mục tiêu “vươn ra biển lớn”, Bí thư Đảng ủy phường Đồng Thuận Nguyễn Nguyên Lực chia sẻ: Tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng và những tiềm năng, thế mạnh sẵn có cùng phương châm hành động “Đoàn kết-Dân chủ-Kỷ cương-Đột phá-Phát triển”, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường Đồng Thuận lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, huy động có hiệu quả mọi nguồn lực, phát triển hạ tầng kinh tế-xã hội, xây dựng phường Đồng Thuận hiện đại, văn minh, trở thành trung tâm phát triển năng động, bền vững của tỉnh Quảng Trị trong kỷ nguyên mới.

Để đạt được mục tiêu phát triển năng động, bền vững, phường Đồng Thuận quyết tâm thực hiện thắng lợi 3 khâu đột phá: Đột phá trong đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại, văn minh, bảo đảm tính kết nối nội vùng, liên vùng, phục vụ yêu cầu phát triển đô thị, thúc đẩy kinh tế-xã hội nhanh, bền vững. Đẩy mạnh ứng dụng, phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, xây dựng phường Đồng Thuận trở thành đô thị thông minh. Đột phá trong kinh tế dịch vụ, du lịch nhằm khai thác lợi thế về vị trí địa lý, văn hóa lịch sử và điều kiện tự nhiên; khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế hộ gia đình, kinh tế HTX”, Bí thư Đảng ủy phường Đồng Thuận Nguyễn Nguyên Lực nhấn mạnh.

Ngô Thanh Long