Xứng danh anh hùng, tận hiến vì bình yên của nhân dân

Hơn bảy thập kỷ trưởng thành

Ngay từ buổi đầu thành lập, trong điều kiện đất nước còn nhiều khó khăn, tình hình an ninh trật tự tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, Đội Hình cảnh đã nhanh chóng ổn định tổ chức, triển khai các biện pháp nghiệp vụ cơ bản, đấu tranh với các loại tội phạm hình sự. Đến năm 1967, trước yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, lực lượng được tách khỏi Phòng Trị an dân cảnh để thành lập Phòng Cảnh sát hình sự với phiên hiệu PK55A, đánh dấu bước phát triển quan trọng cả về tổ chức và chức năng.

Sau năm 1975, khi đất nước thống nhất, đơn vị tiếp tục được kiện toàn với biên chế 102 cán bộ, chiến sĩ gồm 10 đội công tác. Đây là giai đoạn xã hội có nhiều biến động, các loại tội phạm diễn biến phức tạp, song lực lượng Cảnh sát hình sự Thủ đô vẫn giữ vững vai trò nòng cốt trong đảm bảo an ninh trật tự. Đến năm 1981, đơn vị đổi phiên hiệu thành PC14 với 85 cán bộ, chiến sĩ, tổ chức tinh gọn hơn nhưng hiệu quả công tác ngày càng được nâng cao.

Cán bộ chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự - CATP Hà Nội tham gia diễu binh Vì bình yên Thủ đô

Thực hiện Bộ luật Tố tụng hình sự năm 1988, Phòng Cảnh sát hình sự có bước điều chỉnh quan trọng khi chuyển hai đội trọng án và thường án sang lực lượng điều tra chuyên trách, đồng thời tiếp nhận toàn bộ lực lượng cảnh sát hình sự thuộc Công an các quận, huyện, nâng quân số lên 267 cán bộ, chiến sĩ. Đây là bước ngoặt lớn, giúp đơn vị mở rộng phạm vi hoạt động, tăng cường sức mạnh tổng hợp trong đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng - Giám đốc CATP Hà Nội phát biểu chỉ đạo tại hội nghị về công tác đấu tranh, phòng chống tội phạm

Đến năm 2004, theo Pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự, đơn vị được đổi tên thành Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội. Năm 2008, thực hiện việc mở rộng địa giới hành chính Thủ đô, lực lượng Cảnh sát hình sự của Công an tỉnh Hà Tây và Công an thành phố Hà Nội được hợp nhất, tạo nên một đơn vị có quy mô lớn, nhiệm vụ nặng nề hơn nhưng cũng phát huy được sức mạnh tổng hợp. Năm 2010, đơn vị mang phiên hiệu PC45 và từ năm 2018 đến nay chính thức mang phiên hiệu PC02.

Đại tá Nguyễn Đức Long - Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT CATP Hà Nội phát biểu chỉ đạo tại hội nghị của khối Cơ quan điều tra

Với chức năng là lực lượng chủ công trong đấu tranh phòng, chống tội phạm về trật tự xã hội, Phòng Cảnh sát hình sự luôn chủ động tham mưu cho Ban Giám đốc, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, giữ vững an ninh trật tự. Trong 10 năm gần đây, đơn vị đã trực tiếp điều tra khám phá 2.484 vụ án hình sự, bắt giữ 5.023 đối tượng. Trong đó có 269 vụ giết người, 94 vụ cướp tài sản, 61 vụ cưỡng đoạt tài sản, 397 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản, 315 vụ trộm cắp tài sản cùng nhiều loại tội phạm nghiêm trọng khác. Đồng thời triệt phá 207 băng nhóm tội phạm có tổ chức, xử lý hàng nghìn đối tượng, góp phần kiềm chế tội phạm trên địa bàn…

Những chiến công xuất sắc

Trong hành trình đấu tranh không khoan nhượng với tội phạm, Phòng Cảnh sát hình sự - Công an thành phố Hà Nội đã ghi dấu ấn bằng hàng loạt chuyên án lớn, thể hiện rõ bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần mưu trí, dũng cảm của cán bộ, chiến sĩ. Mỗi vụ án được khám phá không chỉ là kết quả của nghiệp vụ sắc bén mà còn là minh chứng cho ý chí kiên cường, sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy vì sự bình yên của nhân dân.

Đại tá Dương Văn Giáp - Nguyên Trưởng phòng Cảnh sát hình sự trong buổi họp báo thông tin vụ án mạng xảy ra tại Thẩm mỹ viện Cát Tường

Một trong những vụ án đặc biệt nghiêm trọng gây chấn động dư luận là vụ giết người, cướp tài sản xảy ra rạng sáng ngày 7-12-2015 tại xã Canh Nậu, huyện Thạch Thất (cũ). Đối tượng gây án là Nguyễn Văn Kỳ, đã đột nhập nhà dân trộm cắp. Khi bị phát hiện, Kỳ đã dùng dao phóng lợn tấn công dã man, khiến hai nạn nhân là bố con tử vong. Tính chất côn đồ, manh động của đối tượng khiến dư luận hoang mang, bức xúc. Ngay trong đêm, lực lượng Cảnh sát hình sự đã khẩn trương triển khai các tổ công tác, tổ chức khám nghiệm hiện trường, rà soát đối tượng nghi vấn, dựng lại toàn bộ diễn biến vụ án. Với sự phối hợp chặt chẽ, chỉ trong thời gian ngắn, đối tượng đã bị bắt giữ, làm rõ hành vi phạm tội.

Sau nhiều giờ đấu trí, lực lượng Cảnh sát hình sự Thủ đô đã giải cứu thành công cháu bé bị bắt cóc xảy ra năm 2023

Hay một vụ án giết người cướp tài sản khác xảy ra tại quận Cầu Giấy (cũ) vào năm 2016. Chu Văn Trường, SN 1986, trú tại Minh Xuân, thành phố Tuyên Quang, Tuyên Quang (cũ) lợi dụng đêm khuya đột nhập ngôi nhà nằm trong ngõ 165 Xuân Thủy để trộm cắp tài sản. Khi đối tượng đang lấy tài sản tại tầng 3 của ngôi nhà thì con trai gia chủ (SN 1998) tỉnh dậy. Thấy vậy, đối tượng đã dùng con dao lấy trước đó ở tầng 2 đâm nhiều nhát khiến nạn nhân tử vong. Trước tính chất đặc biệt nghiêm trọng của vụ án, Phòng Cảnh sát hình sự đã tập trung lực lượng, áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ điều tra truy xét. Chỉ trong thời gian ngắn, hung thủ đã bị bắt giữ.

Năm 2020, tại huyện Sóc Sơn (cũ) xảy ra vụ cướp ngân hàng. Còn nhớ, đó là vào buổi chiều ngày 21-4-2020, Trần Hữu Trung, SN 1991, trú tại phường Trưng Vương, thành phố Uông Bí, Quảng Ninh đi đến Ngân hàng Techcombank - Chi nhánh Sóc Sơn, địa chỉ: Tổ 7, thị trấn Sóc Sơn, huyện Sóc Sơn, Hà Nội, để xe máy trên vỉa hè trước cửa Ngân hàng rồi đi bộ vào ngồi ở ghế chờ. Đến 16h24, đối tượng dùng súng bắn 1 phát đe dọa nhân viên giao dịch định cướp tiền nhưng bị nhân viên giao dịch khác bấm chuông báo động. Không cướp được, Trung chạy ra ngoài bắn tiếp phát thứ 2 vào nhân viên bảo vệ của ngân hàng rồi điều khiển xe máy bỏ trốn. Phòng Cảnh sát hình sự - CATP Hà Nội đã nhanh chóng triển khai lực lượng bắt giữ, khởi tố Trần Hữu Trung về tội cướp tài sản, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng và bắt giữ, khởi tố 2 đối tượng khác về tội che dấu tội phạm.

Trong những chiến công của lực lượng Cảnh sát hình sự Hà Nội không thể không nhắc đến vụ bắt cóc trẻ em xảy ra tháng 8-2023 tại quận Long Biên (cũ), là minh chứng rõ nét thể hiện sự hy sinh thầm lặng của những người chiến sĩ vì cuộc sống bình yên của nhân dân. Theo đó, ngày 14-8-2023, Phòng Cảnh sát hình sự nhận được đơn trình báo của gia đình cháu N.H.P., SN 2016, trú tại phường Việt Hưng, quận Long Biên, về việc cháu P. bị đối tượng điều khiển xe ô tô BKS: 29A-24699 bắt cóc và đòi 15 tỷ đồng tiền chuộc. Sau nhiều giờ đấu trí, truy đuổi, cùng với sự mưu trí, quả cảm, khoảng 5h ngày 15-8-2023, lực lượng Cảnh sát hình sự Hà Nội đã khống chế được đối tượng, giải cứu thành công cháu bé đưa trở về với gia đình an toàn.

Năm 2024, đơn vị cũng đã khám phá thành công chuyên án, triệt phá ổ nhóm tội phạm có tổ chức cưỡng đoạt tài sản hoạt động phức tạp tại khu vực chợ Long Biên, phường Phúc Xá, quận Ba Đình (cũ). Tài liệu trinh sát cho thấy, từ năm 2015, Nguyễn Mạnh Cường và vợ là Nguyễn Thị Lan Hương đã tự ý lấn chiếm khu vực lòng đường, vỉa hè đường Hồng Hà để tổ chức điểm tập kết, buôn bán hoa quả trái phép. Hai đối tượng dựng lều bạt, phân chia vị trí kinh doanh rồi ép buộc các tiểu thương muốn vào bán hàng phải “xin phép” hoặc liên hệ trước để được bố trí chỗ. Nếu không chấp hành, các tiểu thương sẽ bị gây khó khăn, thậm chí bị đuổi khỏi khu vực. Để duy trì hoạt động, Cường và Hương thuê nhiều đối tượng khác làm nhiệm vụ trông giữ, sắp xếp xe hàng, ghi chép sổ sách và trực tiếp thu tiền. Mọi khoản thu đều không có hóa đơn, chứng từ, mức thu do các đối tượng tự ý áp đặt. Trung bình mỗi ngày, nhóm này thu lợi bất chính từ 10 đến 30 triệu đồng. Sau thời gian thu thập tài liệu, chứng cứ, Phòng Cảnh sát hình sự đã đồng loạt triển khai lực lượng, bắt giữ toàn bộ các đối tượng trong ổ nhóm này.

Gần đây nhất, năm 2025, Phòng Cảnh sát hình sự đã triệt phá ổ nhóm tội phạm do Nguyễn Tiến Hải, tức “Hải Lé” cầm đầu, hoạt động cho vay lãi nặng, tàng trữ vũ khí quân dụng và tổ chức đánh bạc. Nhóm đối tượng sử dụng nền tảng công nghệ để cho vay với lãi suất rất cao, thu lợi bất chính hàng tỷ đồng. Quá trình khám xét đã thu giữ nhiều vũ khí quân dụng, cho thấy mức độ nguy hiểm của ổ nhóm. Việc triệt phá thành công chuyên án tiếp tục khẳng định sự chủ động, quyết liệt của lực lượng trong đấu tranh với tội phạm mới, tội phạm công nghệ cao.

Phòng Cảnh sát hình sự tham gia công tác bảo vệ lễ diễu binh diễu hành sự kiện A80

Từ những vụ án điển hình trên có thể thấy, mỗi chiến công của Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Hà Nội đều là kết quả của sự mưu trí, dũng cảm, sự phối hợp chặt chẽ và tinh thần trách nhiệm cao của cán bộ, chiến sĩ. Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, lực lượng vẫn kiên định mục tiêu tấn công tội phạm, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân. Những dấu ấn đó không chỉ góp phần giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn Thủ đô mà còn khẳng định vị thế, vai trò của lực lượng Cảnh sát hình sự trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Khắc tinh của các loại tội phạm

Trong bối cảnh tội phạm ngày càng sử dụng công nghệ cao, Phòng Cảnh sát hình sự đã chủ động ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác. Hệ thống camera giám sát với hàng chục nghìn mắt camera được triển khai đã hỗ trợ đắc lực trong phòng ngừa và điều tra tội phạm. Việc ứng dụng GPS trong quản lý lực lượng tuần tra giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát địa bàn, tăng cường kỷ luật, kỷ cương. Hay việc đổi mới mô hình 141, trở thành “lá chắn thép” trên đường phố, góp phần kiềm chế tội phạm, đảm bảo trật tự an toàn xã hội. Đây là minh chứng cho sự đổi mới, sáng tạo trong phương thức hoạt động của lực lượng Cảnh sát hình sự, phù hợp với tình hình thực tế hiện nay.

Đằng sau những chiến công, không thể không nhắc đến những hy sinh thầm lặng của cán bộ, chiến sĩ. Nhiều đồng chí đã phải đối mặt với hiểm nguy, thậm chí hy sinh tính mạng trong khi làm nhiệm vụ. Có những người mang thương tích suốt đời, song vẫn kiên cường chiến đấu, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Đại tá Đặng Việt Quảng - Trưởng phòng Cảnh sát hình sự luôn quán triệt cán bộ chiến sĩ nêu cao tinh thần trách nhiệm, hết lòng "vì nhân dân phục vụ, vì bình yên Thủ đô"

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Hà Nội đã hai lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào các năm 1995 và 2013, cùng nhiều Huân chương, Bằng khen cao quý. Đó là sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước, Bộ Công an và đặc biệt là của người dân Thủ đô cho những nỗ lực, cống hiến, hy sinh không biết mệt mỏi của cán bộ chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự.

Trải qua hơn 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, từ Đội Hình cảnh ban đầu đến Phòng Cảnh sát hình sự ngày nay là cả một hành trình đầy gian khổ nhưng cũng vô cùng tự hào. Mỗi chiến công là một dấu mốc, mỗi thành tích là một minh chứng cho bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Cảnh sát hình sự Công an Thủ đô.

Phát huy truyền thống vẻ vang của đơn vị, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Hà Nội hôm nay tiếp tục đoàn kết, bản lĩnh, kiên định trên trận tuyến đấu tranh phòng, chống tội phạm, xứng đáng là chỗ dựa tin cậy, "thanh bảo kiếm sắc bén", là niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Thùy An