Xuất khẩu Việt tìm hướng đi mới khi chuỗi cung ứng toàn cầu bị ảnh hưởng

Trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp và xung đột tại khu vực Trung Đông bất ngờ leo thang, chuỗi cung ứng thương mại toàn cầu đang phải gánh chịu những cú sốc nặng nề chưa từng thấy.

Sự đứt gãy này trực tiếp đẩy giá năng lượng và chi phí vận tải biển tăng vọt, đe dọa trực tiếp đến sức cạnh tranh. Nhằm chủ động thích ứng linh hoạt, mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã khẩn trương chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương lập tức tháo gỡ khó khăn cho từng doanh nghiệp.

Bà LÊ HẰNG, Phó tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP):

Thủy sản khẩn trương mở rộng các thị trường mới

Xuất khẩu thủy sản đang gánh áp lực khổng lồ từ rào cản kỹ thuật và bất ổn địa chính trị.

Xung đột tại Trung Đông leo thang làm giá nhiên liệu tăng vọt, đánh mạnh vào chi phí vận tải của doanh nghiệp.

Thêm vào đó, thị trường Mỹ liên tục siết chặt qua Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú biển (MMPA) hay rà soát thuế chống bán phá giá tôm POR19. Để duy trì nhịp độ tăng trưởng, hiệp hội kiến nghị cơ quan quản lý cần cung cấp thông tin cảnh báo thị trường kịp thời.

Đẩy mạnh xúc tiến thương mại được xem là giải pháp then chốt. Thay vì dồn trọng tâm vào thị trường Mỹ và EU, ngành thủy sản phải khẩn trương chuyển hướng, thiết lập kênh xuất khẩu sang các vùng đất mới như Brazil, Nam Mỹ và Nam Á để phân tán rủi ro.

Việc đa dạng hóa thị trường ngoại thương, giảm phụ thuộc quá lớn vào xuất khẩu vào một thị trường lớn. Ảnh: QH

Ông NGUYỄN TRÍ HIẾU, Chuyên gia kinh tế:

Cần lập kế hoạch linh hoạt ứng phó khủng hoảng

Dưới góc nhìn vĩ mô, xung đột Trung Đông có nguy cơ đẩy nền kinh tế thế giới vào một cuộc khủng hoảng tồi tệ. Rủi ro này lây lan qua ba kênh chính: giá dầu tăng vọt đe dọa toàn bộ chuỗi chi phí sản xuất, tâm lý e ngại khiến dòng vốn đầu tư co cụm, và đứt gãy tuyến vận tải do cước logistics leo thang.

Với độ mở thương mại cực kỳ lớn, Việt Nam sẽ chịu tổn thương trực tiếp. Do đó, theo tôi, Chính phủ cần sớm thành lập một ủy ban liên ngành chuyên nghiên cứu, dự báo các kịch bản khủng hoảng kinh tế.

Các doanh nghiệp không thể giữ tư duy bị động mà phải lập tức thiết kế kế hoạch kinh doanh linh hoạt, chuẩn bị sẵn phương án B, C để đối phó. Việc đa dạng hóa thị trường ngoại thương, giảm phụ thuộc quá lớn vào xuất khẩu sang Mỹ và nhập khẩu từ Trung Quốc là yếu tố sống còn.

Doanh nghiệp xuất khẩu lẫn nhập khẩu không thể giữ tư duy bị động mà phải lập tức thiết kế kế hoạch kinh doanh linh hoạt. Ảnh: QH

Ông BẠCH KHÁNH NHỰT, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS):

Không thu mua nguyên liệu bằng mọi giá

Đối với hạt điều, hệ lụy từ xung đột cũng hiện rất rõ. Mặc dù ngành vừa lập kỷ lục kim ngạch xuất khẩu năm 2025, nhưng tương lai lại tiềm ẩn vô vàn sóng gió.

Căng thẳng tại Trung Đông nguy cơ làm bốc hơi 10% nhu cầu tiêu thụ điều nhân từ khu vực này.

Song song đó, bão giá logistics đã đẩy cước vận tải biển tăng mạnh lên mức kỷ lục. Khó khăn kép ập đến khi các quốc gia Tây Phi như Bờ Biển Ngà ưu tiên giữ điều thô cho ngành chế biến nội địa, làm hẹp nguồn cung nguyên liệu.

Trước tình thế này, VINACAS phát đi thông điệp khuyến cáo các nhà máy tuyệt đối không chạy đua mua nguyên liệu bằng mọi giá. Chỉ nên thu mua khi chắc chắn bài toán kinh doanh hiệu quả, thà thu hẹp sản xuất còn hơn gánh lỗ vì chi phí đầu vào quá cao.

Doanh nghiệp xuất khẩu mong muốn Bộ Công Thương sẽ hỗ trợ thiết thực thông qua các chương trình xúc tiến thương mại. Ảnh: QH

ÔngPHẠM XUÂN HỒNG, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may thời trang TP.HCM:

Dệt may đề xuất hỗ trợ qua nền tảng số

Không nằm ngoài vòng xoáy biến động toàn cầu, ngành dệt may cũng đang ráo riết xoay xở để duy trì hoạt động xuất khẩu.

Trong bối cảnh thị trường quốc tế liên tục rung lắc và chuỗi cung ứng gặp khó, yêu cầu đa dạng hóa thị trường, khách hàng và làm mới sản phẩm càng trở nên vô cùng cấp thiết.

Dù vậy, nỗ lực tự thân của các doanh nghiệp là chưa đủ để vượt bão. Vì vậy, doanh nghiệp mong muốn Bộ Công Thương sẽ hỗ trợ thiết thực thông qua các chương trình xúc tiến thương mại.

Đặc biệt, các doanh nghiệp cần ưu tiên triển khai hiệu quả các nền tảng số hiện đại. Đây là bệ phóng quan trọng giúp hiệp hội và doanh nghiệp tiếp cận kịp thời thông tin tình báo thị trường, nhận diện rõ đối thủ cạnh tranh, từ đó đưa ra quyết sách kinh doanh sắc bén nhằm gỡ khó thành công trong thời gian tới.

QUANG HUY