Xuất khẩu sầu riêng ùn tắc: Xử nghiêm cơ sở kiểm nghiệm gây khó khăn, chậm trễ

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, hoạt động xuất khẩu sầu riêng và một số nông sản chủ lực gặp khó khăn, đặc biệt do ách tắc trong khâu kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu.

Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến tiêu thụ sản phẩm, thu nhập của người dân và hoạt động của doanh nghiệp.

Để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy xuất khẩu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu Chủ tịch Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo quyết liệt các sở, ngành rà soát, chủ động làm việc với doanh nghiệp, hợp tác xã kịp thời hỗ trợ tiêu thụ, kết nối thị trường, tháo gỡ ngay các vướng mắc trong tổ chức sản xuất, thu hoạch, sơ chế, đóng gói và lưu thông nông sản.

Tăng cường quản lý vùng trồng, cơ sở đóng gói, bảo đảm tuân thủ đầy đủ quy định về mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và quy định an toàn thực phẩm theo yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Đáng chú ý, chỉ đạo các cơ sở kiểm nghiệm tăng cường năng lực, nhân lực, trang thiết bị để đẩy nhanh tiến độ kiểm nghiệm sầu riêng và nông sản, bảo đảm đáp ứng kịp thời nhu cầu xuất khẩu, không để ùn tắc kéo dài.

"Có biện pháp kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm đối với các cơ sở kiểm nghiệm trên địa bàn có hành vi gây khó khăn, chậm trễ, không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nhiệm vụ kiểm nghiệm theo quy định", văn bản của Bộ nhấn mạnh.

Sầu riêng sau thu hoạch không thể xuất đi do vướng khâu kiểm định, nhiều doanh nghiệp phải tạm ngưng thu mua để tránh rủi ro. (Ảnh: Nguyễn Liến)

Đối với các cơ sở kiểm nghiệm nông sản, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu tập trung tối đa nguồn lực, bố trí làm việc linh hoạt, kể cả ngoài giờ khi cần thiết để rút ngắn thời gian kiểm nghiệm, bảo đảm nhanh chóng, chính xác, đúng quy định.

“Thực hiện nghiêm trách nhiệm của cơ sở, không để xảy ra tình trạng né tránh, chậm trễ hoặc từ chối kiểm nghiệm không có lý do chính đáng. Công khai, minh bạch quy trình, thời gian, chi phí kiểm nghiệm, không để phát sinh tiêu cực, nhũng nhiễu”, văn bản nêu rõ.

Đối với Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu làm việc, đề nghị Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) khẩn trương công nhận bổ sung các phòng kiểm nghiệm mới đã nộp hồ sơ; xem xét đánh giá hồ sơ, công nhận lại các phòng kiểm nghiệm bị đình chỉ đã nộp báo cáo khắc phục; thông báo công khai danh sách các phòng kiểm nghiệm được Trung Quốc chấp thuận, tạm đình chỉ.

Cục cũng có nhiệm vụ rà soát, cảnh báo các vùng trồng có nguy cơ ô nhiễm Cd cao và hướng dẫn địa phương các biện pháp canh tác (sử dụng phân bón, nước, hóa chất...) đúng quy trình để giảm thiểu nguy cơ, đáp ứng quy định của thị trường tiêu thụ.

Bộ cũng chỉ đạo Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường rà soát, hoàn thiện quy định, quy trình kiểm soát an toàn thực phẩm đối với các sản phẩm nông lâm thủy sản đáp ứng yêu cầu nước nhập khẩu.

Thời gian gần đây, tại các tỉnh miền Tây, sầu riêng Ri6 đang vào mùa nhưng giá lại lao dốc không phanh. Giá mua xô tại vườn chỉ quanh mức 25.000 đồng/kg. Đáng chú ý, câu chuyện không chỉ dừng ở cung - cầu thị trường, mà còn bị phủ bóng bởi nỗi lo dư lượng cadimi, khiến hoạt động thu mua, xuất khẩu ách tắc và tạo cơ hội cho tình trạng ép giá diễn ra.

Thực tế cho thấy, không ít nhà vườn đã ký hợp đồng bán sầu riêng với giá 45.000 - 50.000 đồng/kg từ trước, nhưng khi đến kỳ thu hoạch, thương lái lại trì hoãn hoặc yêu cầu giảm giá sâu. Nếu không chấp nhận, trái sẽ bị “ngâm” trên cây, rụng hoặc làm suy kiệt cây trồng.

Tại khu vực bến xe Dầu Giây, thành phố Đồng Nai, thường xuyên có hàng trăm, thậm chí có thời điểm hàng nghìn xe container chở sầu riêng bị ùn tắc khiến tình hình giao thông nơi đây hỗn loạn. Các xe tập trung ở khu vực này chờ để đến lượt lấy mẫu kiểm định sầu riêng phục vụ xuất khẩu.

PHẠM DUY