Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản khởi sắc đầu năm

Chủ động chuyển hướng thị trường trước biến động xung đột

Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, năm 2026 được xác định là giai đoạn đan xen cơ hội và thách thức, yêu cầu về tiêu chuẩn chất lượng - truy xuất - phát triển xanh ngày càng cao, rủi ro hạn hán - xâm nhập mặn mùa khô, chuỗi cung ứng và logistics chịu tác động bởi căng thẳng khu vực.

Thị trường Trung Đông chiếm khoảng 2% tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành dự báo chịu ảnh hưởng rõ rệt, giá trị xuất khẩu sang châu Âu và Bắc Phi có thể giảm tới 50%. Các mặt hàng truyền thống chủ yếu gồm rau quả, hạt điều, cà phê và thủy sản sẽ chịu tác động trực tiếp. Ngoài ra, chi phí logistics container lạnh cho thủy sản và rau quả, bảo hiểm cũng có thể tăng do giá dầu leo thang.

Đồng chí Phùng Đức Tiến, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì họp báo thường kỳ. Ảnh: VĂN NGÂN

Theo kịch bản từ Cục Chất lượng chế biến và Phát triển thị trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nếu xung đột kéo dài trong 1 tháng, giá trị xuất khẩu có thể giảm 1 tỷ USD, kéo dài hơn 3 tháng có thể lên tới 3 - 3,5 tỷ USD. Việc chuyển tập trung vào các thị trường truyền thống và chuyển hướng sang thị trường khác có thể bù đắp 2% kim ngạch xuất khẩu trực tiếp từ Trung Đông.

Cũng theo đồng chí Thứ trưởng, sau Tết, các ngành sản xuất tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Sản xuất lương thực, thực phẩm ổn định; diện tích gieo trồng tăng so với cùng kỳ. Tổng đàn lợn cả nước ước tính đến cuối tháng 2-2026 tăng 1,58%; tổng số gia cầm cả nước ước tính tăng 1,9% so với cùng kỳ năm trước.

Diện tích rừng trồng mới cả nước ước tính 21,7 nghìn ha, tăng 4,5% so với cùng kỳ năm trước; sản lượng gỗ khai thác ước đạt hơn 2 triệu m3, tăng 0,9%. Tổng giá trị xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ 2 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 2,6 tỷ USD, tăng 5,8% so với cùng kỳ năm trước.

Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản 2 tháng đầu năm 2026 đạt 11,3 tỷ USD, tăng 17,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, giá trị xuất khẩu các mặt hàng nông sản đạt hơn 6 tỷ USD, tăng 17,1%; giá trị xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi đạt 140,7 triệu USD.

Tại cuộc họp báo, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến thông tin về Hội nghị Khoa học Chăn nuôi và Thú y toàn quốc năm 2026, tổ chức từ ngày 27 đến 28-3. Đây là diễn đàn khoa học quan trọng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhằm đánh giá kết quả 5 năm triển khai Quyết định số 1520/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển chăn nuôi giai đoạn 2021- 2030, tầm nhìn năm 2045; 5 đề án về giống vật nuôi, thức ăn chăn nuôi và giết mổ chế biến, môi trường - trang thiết bị, khoa học công nghệ.

Tăng cường đối phó hạn mặn, bảo đảm nước cho sản xuất

Phát biểu về tình hình hạn mặn tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), ông Nguyễn Hồng Khanh, Phó cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết: “Như dự đoán, xâm nhập mặn tại vùng ĐBSCL xuất hiện ở mức tương đương với trung bình nhiều năm. Tại các vùng Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ, nguồn nước cơ bản đảm bảo cho sản xuất nông nghiệp mùa khô 2025-2026, nguy cơ hạn hán, thiếu nước chỉ xảy ra cục bộ ở các công trình thủy lợi nhỏ và vùng ngoài công trình thủy lợi phụ trách tưới. Thời kỳ cao điểm cần đặc biệt lưu ý ở vùng ven biển Nam Trung Bộ vào tháng 7 và 8-2026”.

Ông Nguyễn Hồng Khanh, Phó cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi thông tin về tình hình hạn mặn tại vùng ĐBSCL. Ảnh: VĂN NGÂN

Đại diện Cục khuyến nghị, từ nay đến tháng 5, dòng chảy trên sông Mekong về ĐBSCL tiếp tục giảm dần, đợt xâm nhập cao nhất ở các cửa sông tập trung từ ngày 19 đến 23-3. Từ tháng 6 đến tháng 8 năm nay, hiện tượng ENSO có khả năng duy trì trạng thái trung tính, xác suất chuyển sang El Nino có xu hướng tăng dần với xác suất 35 - 45%.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến chỉ đạo: “Cục tiếp tục dự báo sát sao, chủ động giải pháp, cập nhật theo thời gian thực để ứng phó kịp thời, hiệu lực, hiệu quả. Tinh thần chủ động đảm bảo an ninh nguồn nước mùa khô, không để bị động trước hạn hán, xâm nhập mặn”.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến kết luận họp báo. Ảnh: TÙNG ĐINH

Cụ thể, đề phòng nguy cơ thiếu nước cục bộ có thể xảy ra tại một số vùng cuối nguồn thuộc các tỉnh như: Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau. Các hệ thống thủy lợi như: Gò Công (Đồng Tháp), Nam Măng Thít (Vĩnh Long), Long Phú - Tiếp Nhật (TP Cần Thơ), Nhật Tảo - Tân Trụ (tỉnh Tây Ninh).

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, khẳng định, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các cơ quan thuộc Bộ sẽ tiếp tục tổ chức các đoàn công tác trực tiếp kiểm tra, chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức công tác phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn, đảm bảo cấp nước cho sản xuất nông nghiệp và dân sinh.