Xuất khẩu nông lâm thủy sản hướng mốc 73 - 74 tỷ USD trong năm 2026

Nhìn lại năm 2025, theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến, bối cảnh trong và ngoài nước tiếp tục nhiều biến động, thời tiết cực đoan và thiên tai gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo sát sao, chủ động và linh hoạt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã duy trì ổn định sản xuất trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản, bảo đảm nguồn cung lương thực, thực phẩm thiết yếu, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu.

Kết quả, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản năm 2025 ước đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước. Trong đó, nhóm nông sản đạt 37,25 tỷ USD (tăng 13,7%); sản phẩm chăn nuôi đạt 627,8 triệu USD (tăng 17,4%); thủy sản đạt 11,32 tỷ USD (tăng 12,7%); lâm sản đạt 18,5 tỷ USD (tăng 6,6%).

Ba thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam tiếp tục là Trung Quốc, Mỹ và Nhật Bản, với thị phần lần lượt 22,3%, 20,6% và 7,1%. So với năm 2024, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 15,9%, Mỹ tăng 5,4% và Nhật Bản tăng 20,5%.

Ở nhóm mặt hàng chủ lực, cà phê lập kỷ lục với kim ngạch 8,57 tỷ USD nhờ giá xuất khẩu tăng mạnh; rau quả đạt 8,56 tỷ USD; hạt điều đạt 5,19 tỷ USD. Xuất khẩu thủy sản và gỗ, sản phẩm gỗ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu chung, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng toàn ngành.

Ảnh minh họa

Bước sang năm 2026, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết ngành nông nghiệp phải đối mặt với nhiều thách thức mới, đặc biệt là tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, suy thoái đa dạng sinh học và áp lực thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải, tăng trưởng xanh.

Trong bối cảnh đó, ngành nông nghiệp và môi trường đặt mục tiêu tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 73 - 74 tỷ USD. Trong cơ cấu này, xuất khẩu nông sản dự kiến đạt khoảng 40 tỷ USD (tăng 7,2%), thủy sản khoảng 12 tỷ USD (tăng 7,6%), lâm sản và đồ gỗ khoảng 18,8 tỷ USD (tăng 3,6%).

Để hiện thực hóa mục tiêu, Bộ tập trung triển khai các nhóm giải pháp theo chuỗi giá trị khép kín “vùng nguyên liệu - tiêu chuẩn - chế biến - logistics - thị trường”. Trọng tâm là chuẩn hóa vùng nguyên liệu theo đơn hàng thị trường; mở rộng và quản lý chặt mã số vùng trồng, vùng nuôi; kiểm soát chất lượng đầu vào, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc nhằm giảm rủi ro bị cảnh báo, trả hàng.

Cùng với đó, ngành đẩy mạnh chế biến sâu và đa dạng hóa sản phẩm, ưu tiên đầu tư công nghệ bảo quản, chế biến, đóng gói; phát triển các sản phẩm tinh chế, tiện lợi, sẵn sàng tiêu dùng, đồng thời tận dụng phụ phẩm để hình thành các chuỗi giá trị mới.

Giảm chi phí logistics được xem là giải pháp then chốt để gia tăng biên giá trị xuất khẩu, thông qua phát triển kho lạnh, chuỗi lạnh, trung tâm logistics vùng và tối ưu hóa quy trình vận tải, thông quan. Bên cạnh đó, ngành nông nghiệp tập trung nâng cao năng lực tiếp cận thị trường, xây dựng thương hiệu quốc gia và ngành hàng, chuyển mạnh từ xuất khẩu nguyên liệu sang các sản phẩm có giá trị gia tăng và câu chuyện thương hiệu rõ ràng.

Đặc biệt, chuyển đổi xanh được xác định là “giấy thông hành” để nông lâm thủy sản Việt Nam thâm nhập các phân khúc giá cao. Việc đo lường, giảm phát thải carbon, chứng nhận bền vững, phát triển kinh tế tuần hoàn và mô hình sản xuất phát thải thấp sẽ là yếu tố then chốt giúp ngành đạt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu bền vững trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Văn Sơn