Xuất khẩu gạo 2 tháng đầu năm 2026: Khối lượng tăng 5% nhưng giá trị giảm 11,2%

Hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam trong 2 tháng đầu năm 2026 ghi nhận sự phân cực rõ rệt giữa khối lượng và giá trị kim ngạch. Theo dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong khi lượng gạo xuất kho tăng trưởng ổn định, giá trị thu về lại chịu áp lực lớn từ sự sụt giảm của giá gạo thế giới.

Sụt giảm giá trị xuất khẩu do đơn giá bình quân thấp

Tính chung hai tháng đầu năm 2026, tổng lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam ước đạt 1,3 triệu tấn, trị giá 599,3 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, khối lượng xuất khẩu tăng 5%, tuy nhiên giá trị kim ngạch lại giảm 11,2%. Nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm này là do giá gạo xuất khẩu bình quân trong giai đoạn tháng 1–2/2026 chỉ đạt 464,1 USD/tấn, giảm 15,4% so với năm ngoái.

Hoạt động xử lý gạo xuất khẩu tại các cảng khu vực phía Nam trong tháng 2/2026.

Riêng trong tháng 2/2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 640.000 tấn gạo, mang về 289,4 triệu USD. Hiện tại, giá gạo 5% tấm của Việt Nam đang được chào bán quanh mức 365 USD/tấn, không thay đổi so với tuần trước đó. Tuy nhiên, các chuyên gia thị trường nhận định giao dịch đang chậm lại do tâm lý chờ đợi của khách hàng quốc tế trước bối cảnh nguồn cung nội địa tăng mạnh khi vụ Đông Xuân bước vào giai đoạn thu hoạch rộ.

Trung Quốc tăng đột biến, Philippines giữ vững vị thế dẫn đầu

Về cơ cấu thị trường, Philippines tiếp tục là đối tác nhập khẩu lớn nhất, chiếm 47,6% tổng lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam, với giá trị tăng 17,6% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, thị trường Trung Quốc đứng thứ hai với tỷ trọng 18,3% và ghi nhận mức tăng trưởng bùng nổ, gấp 5,8 lần so với cùng kỳ năm 2025.

Ngược lại, một số thị trường tại khu vực châu Phi ghi nhận sự sụt giảm mạnh. Xuất khẩu sang Ghana giảm 31%, trong khi thị trường Bờ Biển Ngà ghi nhận mức giảm sâu nhất trong nhóm 15 thị trường lớn với mức giảm lên tới 90,9%.

Áp lực chi phí logistics và tác động địa chính trị

Mặc dù tình hình căng thẳng tại Trung Đông chưa tác động trực tiếp đến dòng chảy hàng hóa sang châu Phi, các doanh nghiệp xuất khẩu cho biết đang phải đối mặt với gánh nặng chi phí vận chuyển. Giá nhiên liệu và phí bảo hiểm hàng hải tăng cao đã đẩy chi phí logistics lên mức đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Trong tháng 2, các cảng khu vực phía Nam đã xử lý hơn 382.000 tấn gạo. Phần lớn lượng hàng này được điều phối sang thị trường Philippines và các quốc gia châu Phi. Dự báo trong ngắn hạn, áp lực giảm giá vẫn hiện hữu khi nguồn cung từ vụ thu hoạch lớn nhất năm đang được đưa ra thị trường.

Thành Vinh