Xuân Thái phát triển rừng sản xuất gắn với giữ rừng

Mô hình trồng rừng gỗ lớn tại xã Xuân Thái.

Hiện nay, thời tiết diễn biến phức tạp, nắng nóng kéo dài, nguy cơ cháy rừng ở mức cao, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) được địa phương xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên. Theo rà soát của UBND xã Xuân Thái, trên địa bàn hiện có hơn 648ha rừng có thực bì dày, cây tái sinh nhỏ, tiềm ẩn nguy cơ cháy cao trong mùa khô nóng. Bên cạnh đó, tại một số thôn, việc chấp hành các quy định về sử dụng lửa trong sản xuất và sinh hoạt của người dân vẫn còn những hạn chế.

Xã Xuân Thái đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo vệ rừng (BVR) tận gốc, ngăn ngừa nguy cơ cháy rừng từ sớm, từ xa. Địa phương tập trung thực hiện nghiêm Chỉ thị số 13-CT/TW ngày 12/1/2017 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng; rà soát, bổ sung phương án BVR và PCCCR theo phương châm “4 tại chỗ”; xây dựng phương án tác chiến chữa cháy rừng, bản đồ tác chiến chữa cháy rừng để chủ động ứng phó với mọi tình huống. Các tổ, đội BVR tại cơ sở được củng cố và duy trì hoạt động thường xuyên, đặc biệt ở những khu vực trọng điểm có nguy cơ xảy ra cháy rừng cao. Công tác tuần tra, kiểm soát, canh gác lửa rừng được thực hiện nghiêm. Việc quản lý người ra vào rừng, sử dụng lửa trong rừng và ven rừng được tăng cường, nhất là trong thời điểm nắng nóng gay gắt.

“Xã đã tập trung chỉ đạo quyết liệt công tác BVR gắn với PCCCR; tăng cường tuyên truyền, vận động người dân chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về lâm nghiệp; bố trí lực lượng, phương tiện, hậu cần tại các khu vực trọng điểm; kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm, không để xảy ra điểm nóng về cháy rừng và khai thác rừng trái phép. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh bằng nhiều hình thức phong phú, phù hợp với từng đối tượng. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng; những thiệt hại nghiêm trọng do cháy rừng gây ra; giá trị nhiều mặt của rừng đối với phát triển kinh tế - xã hội và môi trường sinh thái. Qua đó góp phần nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của người dân trong việc giữ rừng” - đồng chí Nguyễn Hữu Sang, Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Thái chia sẻ.

Bên cạnh nhiệm vụ BVR, xã Xuân Thái đặc biệt quan tâm phát triển kinh tế lâm nghiệp theo hướng bền vững. Thực hiện chủ trương xã hội hóa nghề rừng, xã đã chủ động triển khai các giải pháp hình thành vùng trồng rừng sản xuất tập trung, chuyên canh, thâm canh quy mô lớn; gắn sản xuất nguyên liệu với chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Trọng tâm là phát triển rừng gỗ lớn bằng các giống cây lâm nghiệp chất lượng cao, ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, mở rộng diện tích phát triển rừng gỗ lớn, trồng rừng bằng cây nuôi cấy mô, keo lai mô, keo hom có năng suất cao...

Nhờ sự đồng thuận của người dân và những chính sách hỗ trợ kịp thời, phong trào trồng rừng sản xuất trên địa bàn xã ngày càng phát triển. Riêng năm 2025, xã đã hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức cho các hộ nhận khoán đất lâm nghiệp trồng mới và trồng lại sau khai thác được khoảng 500ha rừng phòng hộ và hơn 200ha rừng sản xuất; trong đó có khoảng 100ha được trồng bằng keo lai mô, keo hom. Toàn bộ diện tích rừng trồng trên địa bàn được chăm sóc, bảo vệ, sinh trưởng và phát triển tốt. Hiện nay, địa phương tiếp tục tuyên truyền, vận động các chủ rừng chuẩn bị tốt các điều kiện để thực hiện kế hoạch trồng 100ha rừng năm 2026.

Một trong những điểm sáng trong phát triển kinh tế lâm nghiệp ở Xuân Thái là việc kết hợp giữa trồng rừng với chăn nuôi dưới tán rừng, xây dựng các mô hình trang trại, gia trại nông - lâm kết hợp. Nhiều hộ gia đình như ông Đỗ Văn Duyệt, ông Phạm Văn Thuật ở thôn Yên Khang hay ông Nguyễn Hữu Trọng ở thôn Ấp Cũ... đã mạnh dạn đầu tư, khai thác hiệu quả tiềm năng đất đồi rừng, từng bước nâng cao thu nhập và ổn định đời sống.

Song song với phát triển diện tích rừng trồng, công tác khoanh nuôi, phục hồi rừng tự nhiên tiếp tục được chú trọng. Các hộ gia đình, nhóm hộ và cộng đồng dân cư tích cực tham gia BVR, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Nhiều diện tích rừng tự nhiên nghèo kiệt đã và đang được phục hồi, phát triển theo hướng bền vững.

Đặc biệt, địa phương đang phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai các giải pháp nâng cao chất lượng rừng trồng, từng bước xây dựng vùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn quốc tế. Mục tiêu là xã phấn đấu có 499,17ha rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC, tạo điều kiện thuận lợi cho sản phẩm gỗ tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và xuất khẩu vào các thị trường có yêu cầu cao.

Từ việc giữ rừng tận gốc đến phát triển kinh tế rừng hiệu quả đã tạo ra những chuyển biến tích cực trong đời sống người dân Xuân Thái. Nghề rừng ngày càng trở thành nguồn sinh kế quan trọng, tạo việc làm tại chỗ cho nhiều lao động nông thôn, góp phần giảm nghèo bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân. Đến nay, độ che phủ rừng của xã Xuân Thái đạt khoảng 74%. An ninh rừng cơ bản ổn định; tình trạng cháy rừng, phá rừng và khai thác rừng trái pháp luật được kiểm soát hiệu quả.

Với những giải pháp đồng bộ, quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương, cùng sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị và Nhân dân, xã Xuân Thái đang từng bước xây dựng nền lâm nghiệp phát triển bền vững, để rừng thực sự trở thành “lá phổi xanh”, là nguồn sinh kế lâu dài, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Bài và ảnh: Nguyễn Quân