Xu hướng các đợt nắng nóng kéo dài và khắc nghiệt hơn

Người dân tránh nắng dưới bóng cây trong công viên tại London, Anh. Ảnh: THX/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, nhóm nghiên cứu sử dụng Chỉ số Khí hậu Nhiệt phổ quát để đánh giá tác động tổng hợp của nhiệt độ, độ ẩm, gió và bức xạ lên cơ thể người. Kết quả cho thấy một số nước cận nhiệt đới hiện ghi nhận thêm khoảng 50 ngày mỗi năm có mức stress nhiệt ít nhất ở ngưỡng mạnh so với thập niên 1970.

Tại châu Phi, nhiều khu vực ở miền Nam và Đông Phi nằm trong nhóm chịu tác động tăng mạnh, trong đó có các vùng của Namibia, Angola, Tanzania, Kenya và Uganda. Nghiên cứu cũng cho thấy hiện có số người trên thế giới phải đối mặt với ít nhất một ngày stress nhiệt cực đoan mỗi năm tăng 1 tỷ người so với cách đây khoảng nửa thế kỷ.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo nhiệt là một trong những nguy cơ môi trường và nghề nghiệp gây tử vong nhiều nhất liên quan thời tiết, đồng thời có thể làm trầm trọng thêm các bệnh tim mạch, hen suyễn, tiểu đường và rối loạn sức khỏe tâm thần. Các đợt nóng kéo dài cả ngày lẫn đêm còn cộng dồn áp lực lên cơ thể, làm tăng nguy cơ nhập viện, tử vong, suy giảm năng suất lao động và gián đoạn dịch vụ thiết yếu.

Diễn biến này cho thấy, các nước sẽ phải đẩy nhanh hệ thống cảnh báo sớm, kế hoạch ứng phó nắng nóng, bảo vệ người lao động ngoài trời và cải thiện hạ tầng đô thị để giảm tích tụ nhiệt. Với châu Phi, nơi nhiều cộng đồng còn hạn chế khả năng làm mát và tiếp cận dịch vụ y tế, stress nhiệt có thể trở thành một trong những thách thức y tế - xã hội lớn hơn trong những năm tới.

Không chỉ ở châu Phi, nhiều nước tại châu Âu, nơi được biết đến có khí hậu ôn hòa hơn, hiện cũng đang chứng kiến các mức nhiệt kỷ lục. Cơ quan khí tượng Thụy Sĩ (MeteoSuisse) ngày 25/6 thông báo nước này đã ghi nhận nhiệt độ tháng 6 cao nhất từ trước đến nay, với 38 độ C được đo tại thành phố Basel ở phía Bắc, phá vỡ kỷ lục trước đó là 36,9 độ C được thiết lập cách đây 8 thập kỷ.

Theo phóng viên TTXVN tại Geneva, Thụy Sĩ còn ban hành cảnh báo nắng nóng ở cấp cao nhất trên phần lớn đất nước. Nhiệt độ đặc biệt cao ở phía Bắc, nơi ít nhất 5 trạm thời tiết ngoài trời tại thành phố Basel đã ghi nhận nhiệt độ trên 37 độ C trong ngày 25/6. MeteoSuisse dự bá đợt nắng nóng này sẽ kéo dài đến đầu tuần tới.

Trước tình hình nắng nóng khắc nghiệt hiện nay, Liên đoàn Giáo viên Thụy Sĩ kêu gọi chính phủ, phối hợp với chính quyền các bang, thiết lập các tiêu chuẩn và ngưỡng tối thiểu có tính ràng buộc pháp lý trên toàn quốc về bảo vệ trẻ em. Trong bản báo cáo, liên đoàn kêu gọi một kế hoạch bảo vệ trẻ em khỏi nắng nóng theo từng giai đoạn.

Ở nhiệt độ trong nhà dưới 26 độ C, các lớp học có thể tiếp tục như bình thường. Trên mức đó, các lớp học phải bị hạn chế, thời khóa biểu phải được điều chỉnh và các lớp học phải được chuyển đến các phòng học mát hơn. Theo hiệp hội, các lớp học phải tạm dừng khi nhiệt độ đạt 30 độ C. Biện pháp cuối cùng này không dễ thực hiện, vì hiện nay không còn chế độ "nghỉ vì nắng nóng" ở Thụy Sĩ.

Anh cũng đã trải qua ngày tháng 6 nóng nhất trong lịch sử, với nhiệt độ tại miền Tây Nam lên tới 36,7 độ C. Cơ quan y tế London ngày 25/6 cho biết đã ghi nhận số ca cấp cứu đe dọa tính mạng trong một ngày cao nhất từ trước đến nay do nắng nóng cực đoan bao trùm khắp thủ đô của Anh.

Trong khi đó, Cơ quan Khí tượng Đức (DWD) cho biết, nhiệt độ tại thị trấn Kirrlach, miền Tây Nam nước này, đã chạm mức 39 độ C, chỉ kém một chút so với kỷ lục 39,6 độ C ghi nhận vào tháng 6/2019. Giới chuyên gia dự báo kỷ lục này hoàn toàn có thể bị xô đổ trong hai ngày cuối tuần.

Hà Lan cũng đã ban hành cảnh báo đỏ lần đầu tiên vì nắng nóng khi nhiệt độ dự báo sẽ tăng lên 40 độ C tại một số khu vực. Cơ quan khí tượng quốc gia Hà Lan cảnh báo tình hình thời tiết hiện tại đang rất nguy hiểm, người dân cần tuân thủ các hướng dẫn từ chính phủ và các dịch vụ cứu hộ khẩn cấp. Tại Slovakia, Viện Khí tượng thủy văn đã đưa ra cảnh báo nắng nóng ở cấp độ 3 - cấp cao nhất - cho ngày 27/6. Nhiệt độ ở miền Tây Nam nước này có thể lên tới 38 độ C.

Tại Pháp, nước cũng đã ghi nhận các mức nhiệt chưa từng thấy trong những ngày qua, giới chức nước này đã cấm bán và tiêu thụ đồ uống có cồn nơi công cộng ở Paris từ ngày 26/6. Đây là một phần trong các biện pháp nhằm giảm bớt áp lực cho các bệnh viện vốn đang quá tải do tác động của đợt sóng nhiệt đối với sức khỏe người dân. Chính phủ Pháp cũng sẽ chi thêm 50 triệu euro (57 triệu USD) để lắp đặt thiết bị làm mát cho các viện dưỡng lão.

Mới đây, Hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC), mạng lưới nhân đạo lớn nhất thế giới, cảnh báo đợt nắng nóng gay gắt đang bao trùm châu Âu có nguy cơ gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng mang tính sống còn đối với những người dễ bị tổn thương trong xã hội.

Theo IFRC, việc tăng cường khả năng chống chịu của các thành phố và nhà cửa trước nhiệt độ gia tăng đòi hỏi đầu tư bền vững và sự hợp tác thực sự. IFRC sẵn sàng hỗ trợ các chính phủ và cộng đồng trước, trong và sau các sự kiện nắng nóng cực đoan. Các tình nguyện viên của Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ là những thành viên đáng tin cậy trong cộng đồng mà họ phục vụ, tiếp cận những người có thể bị cô lập và không được chú ý đến.

Trung Kiên - Anh Hiển – Trần Quyên (TTXVN)