Xét xử vụ cháy nhà trọ khiến 15 người tử vong: Án phạt nghiêm dành cho những người liên quan

Trước đó, ngày 25/3, phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án này đã được mở. Tuy nhiên, do vắng mặt một luật sư bào chữa cho bị cáo nên Hội đồng xét xử quyết định hoãn phiên tòa.

Theo cáo trạng của Viện KSND TP Hà Nội, năm 2008, vợ chồng ông Nguyễn Kim Quyết và bà Nguyễn Thị Thảo xây dựng dãy phòng trọ 3 tầng (gồm 13 phòng) trên mảnh đất có diện tích 207m2 tại địa chỉ số 1, ngách 43/98/31, phố Trung Kính (Hà Nội). Gia đình ông Quyết cũng sinh sống tại địa chỉ này.

Ngoài ra, ông Quyết còn dùng khoảng 33m2 tại sân nhà để con trai dựng lán tạm làm dịch vụ sửa chữa xe máy điện và xe đạp điện. Phần sân chung còn lại được sử dụng làm nơi để phương tiện xe máy, xe đạp điện cho người thuê trọ cùng các thành viên trong gia đình.

Hai bị cáo Đỗ Tuấn Anh và Lê Quang Hưng tại phiên tòa.

Năm 2010, dãy trọ đi vào hoạt động dù quá trình xây dựng và cho thuê trọ, vợ chồng ông Quyết không có giấy phép xây dựng nhà trọ, cũng không đăng ký kinh doanh cho thuê nhà trọ.

Khoảng 0h45, ngày 24/5/2024, do chập mạch điện trên đường dây điện của một xe máy điện trong lán sửa chữa xe làm cháy lớp vỏ cách điện, sau đó cháy lan ra xung quanh và đám cháy bùng phát.

Thời điểm xảy ra vụ cháy, nhà ông Quyết có 23 người sinh sống, trong đó có 7 người trong gia đình chủ nhà cùng 16 người thuê trọ đang ngủ. Khi phát hiện xảy cháy, gia đình ông Quyết và những người thuê trọ đã hô hoán, tìm đường thoát. Nhưng lúc này, đám cháy đã bùng phát lớn, bao trùm toàn bộ các lối thoát nạn.

Biết có đám cháy, nhiều người dân xung quanh đã đến nhà ông Quyết để dập lửa và cứu người trong nhà. Trong đó, một người thuê trọ ở gần đã dùng thang dây trèo lên cao, dùng búa đập thủng một lỗ thủng bên cạnh cửa sổ tầng hai và đưa được nhiều người ra ngoài an toàn.

Hiện trường vụ hỏa hoạn.

Ngay khi nhận tin báo cháy, lực lượng Cảnh sát Phòng cháy chữa chãy và cứu nạn cứu hộ đã đến hiện trường, phá khóa cổng, tổ chức chữa cháy và đưa người bị nạn trong đám cháy ra ngoài. Sau 10 phút chữa cháy, đám cháy cơ bản được khống chế, không để xảy ra cháy lan sang các hộ gia đình liền kề. Và đến khoảng 1h26 cùng ngày, ngọn lửa được dập tắt hoàn toàn.

Hậu quả vụ cháy khiến 15 người tử vong (trong đó có 3 người thuộc gia đình ông Quyết), 7 người bị thương và nhiều tài sản bị hư hỏng (16 xe máy và 13 xe đạp điện bị cháy cùng nhiều tài sản khác bị hư hỏng hoàn toàn).

Cáo trạng xác định, cơ sở cho thuê trọ của gia đình ông Quyết thuộc diện quản lý nhà nước về phòng cháy chữa cháy của Đội Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, Công an quận Cầu Giấy (cũ).

Thời điểm xảy ra vụ cháy, Lê Quang Hưng là cán bộ Đội Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ đã không thực hiện điều tra cơ bản đối với loại hình nhà trọ trên địa bàn phường Trung Hòa (cũ) nói chung và cơ sở nhà ông Quyết nói riêng. Hưng cũng không lập hồ sơ quản lý, không kiểm tra các vi phạm về phòng cháy và chữa cháy đối với cơ sở cho thuê trọ này.

Trong khi đó, Đỗ Tuấn Anh là Phó Đội trưởng Đội Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ đã không kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo cán bộ, chiến sĩ cấp dưới thực hiện nghiêm túc, đầy đủ việc rà soát, điều tra cơ bản, báo cáo và kiểm tra, xử lý theo quy định pháp luật đối với các cơ sở cho thuê trọ thuộc quyền quản lý.

Do đó đã dẫn tới cơ sở thuê trọ của gia đình ông Quyết có nhiều vi phạm về an toàn phòng cháy, chữa cháy nhưng không được xử lý kịp thời, triệt để và dẫn đến vụ hỏa hoạn trên, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng về người và tài sản.

Sau khi vụ cháy xảy ra, gia đình ông Quyết đã khắc phục hậu quả bồi thường cho 12 gia đình có người bị tử vong số tiền 880 triệu đồng; bồi thường cho 2 người bị thương 15 triệu đồng. Các gia đình nạn nhân đồng ý nhận số tiền trên, không có đề nghị gì khác và có đơn xin miễn truy cứu trách nhiệm hình sự cho chủ nhà.

Đối với Đỗ Tuấn Anh và Lê Quang Hưng, sau khi vụ cháy xảy ra đã đến gia đình các nạn nhân để bồi thường, khắc phục một phần hậu quả. Tổng số tiền hai bị cáo đã khắc phục hậu quả là gần 200 triệu đồng.

Liên quan đến vụ án này, một số lãnh đạo Công an quận Cầu Giấy (cũ) giai đoạn này được xác định, không trực tiếp quản lý từng cơ sở riêng biệt và do thiếu sót trong công tác điều tra cơ bản của các cán bộ cấp dưới nên không nắm được sự việc.

Dù họ không bị xem xét trách nhiệm hình sự, nhưng cơ quan điều tra đã có văn bản kiến nghị Công an TP Hà Nội xử lý theo quy định của lực lượng Công an.

Trả lời thẩm vấn tại phiên tòa, ông Quyết là chủ cơ sở nhà trọ - nơi xảy ra vụ cháy khiến 15 người tử vong cho biết, từ khi kinh doanh đến nay chưa từng có đoàn kiểm tra hay cán bộ nào đến kiểm tra về phòng cháy chữa cháy.

Chủ nhà trọ có mẹ, vợ và con trai tử vong trong vụ hỏa hoạn cùng 12 khách thuê nhà. Chủ nhà trọ phân trần, ông làm bảo vệ ở bãi xe nên không biết việc kinh doanh khu trọ, tập huấn phòng cháy chữa cháy vì vợ ông quản lý.

Chủ tọa phiên tòa cho rằng, với tư cách là chủ nhà trọ, ông Quyết không thể nói không biết mọi việc liên quan đến nhà trọ vì ông đứng tên trong hợp đồng thuê trọ. Ngoài ra, ông cũng cùng người vợ đã mất trong vụ hỏa hoạn sống cùng một nhà thì đương nhiên là cùng nhau quản lý công việc chung. “Giờ bà ấy mất rồi, ông không thể đổ hết trách nhiệm cho người đã mất như thế được”, chủ tọa nhấn mạnh.

Trước tòa, thân nhân của những người tử nạn trong vụ cháy nhà trọ không đồng tình với cách trả lời của chủ nhà trọ. Họ thông cảm và sẻ chia với chủ nhà trọ và cũng không yêu cầu ông bồi thường vì nhà ông có đến ba người thân tử vong trong vụ cháy. Nhưng họ cần chủ nhà trọ có lời xin lỗi để những người đã mất yên lòng.

Chủ tọa phiên tòa hỏi chủ nhà: “Ông suy nghĩ thế nào?”. Lúc này, chủ nhà trọ đứng dậy xin lỗi thân nhân những người đã mất và mong được họ thông cảm, lượng thứ và bỏ qua cho ông vì sau biến cố, đầu óc ông không được tỉnh táo như trước.

Khai báo trước tòa, bị cáo Lê Quang Hưng thừa nhận hành vi thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng như cáo buộc là đúng. Bị cáo Hưng tự nhận thấy, mình chưa sát sao, chủ động rà soát địa bàn, không đưa cơ sở nhà trọ tại địa chỉ trên vào diện quản lý phòng cháy chữa cháy, dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Trước tòa, bị cáo Hưng gửi lời xin lỗi tới gia đình các nạn nhân và cho biết, bị cáo đã đến từng gia đình thắp hương, chia buồn và hỗ trợ mỗi gia đình 5 triệu đồng sau khi vụ cháy xảy ra.

Bị cáo Hưng khai, sau khi tốt nghiệp chuyên ngành phòng cháy chữa cháy, từ năm 2021, bị cáo nhận công tác tại Đội Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ Công an quận Cầu Giấy (cũ). Nhiệm vụ của bị cáo là điều tra cơ bản địa bàn, rà soát các cơ sở thuộc diện quản lý, tham mưu, báo cáo lãnh đạo và xử lý vi phạm khi phát hiện.

Tuy nhiên, bị cáo chưa kiểm tra, đưa cơ sở kinh doanh phòng trọ của vợ chồng ông Nguyễn Kim Quyết và bà Nguyễn Thị Thảo vào diện quản lý thì vụ cháy đã xảy ra, điều đó đã gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Bị cáo Hưng nhận thấy, nếu cơ sở của ông Quyết được quản lý về phòng cháy chữa cháy, chủ nhà trọ sẽ được tập huấn về ngăn cháy lan, lối thoát nạn; được yêu cầu trang bị phương tiện phòng cháy chữa cháy, người thuê và người trực tiếp vận hành được tham gia tập huấn kỹ năng thoát nạn, xử lý khi có cháy để bảo đảm an toàn. “Nếu công trình được bảo đảm ngăn cháy lan, có lối thoát nạn đầy đủ thì nhiều khả năng đã cứu được thêm người trong vụ cháy”, bị cáo Hưng kết thúc phần trả lời thẩm vấn.

Trước bục khai báo, bị cáo Đỗ Tuấn Anh cũng thừa nhận vai trò, trách nhiệm của người phụ trách trực tiếp giai đoạn 2021 - 2023. Tuy nhiên, bị cáo Tuấn Anh cho rằng, mình không nắm được, không được báo cáo về việc cơ sở nhà trọ - nơi xảy ra vụ cháy thuộc diện quản lý phòng cháy chữa cháy nên không có căn cứ để chỉ đạo.

Bị cáo Tuấn Anh cho biết, đơn vị thường xuyên đôn đốc, coi công tác điều tra cơ bản về phòng cháy chữa cháy là nhiệm vụ trọng tâm, phải thực hiện liên tục, việc chỉ đạo được thể hiện qua các biên bản họp.

Theo bị cáo Tuấn Anh, dù đã quán triệt, đôn đốc, nhưng nếu cán bộ, chiến sĩ không chủ động điều tra, rà soát, cập nhật và báo cáo bổ sung thì việc nắm tình hình, đánh giá sẽ gặp nhiều khó khăn…

Sau khi đánh giá, nhận xét toàn diện vụ án, đồng thời áp dụng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho các bị cáo, Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo Hưng 3 năm 6 tháng tù và bị cáo Tuấn Anh 3 năm tù cùng về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Về dân sự, Hội đồng xét xử tuyên dành quyền khởi kiện dân sự trong một vụ án khác cho thân nhân các gia đình có người tử nạn nếu họ có yêu cầu.

Nguyễn Hưng