Xét xử vụ án dân sự công ích đầu tiên tại Hà Nội

Đây là vụ án dân sự công ích đầu tiên tại Hà Nội được đưa ra xét xử theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ lợi ích công.

Hội đồng xét xử.

Trong vụ án này, VKSND khu vực 5 - Hà Nội tham gia tố tụng với tư cách nguyên đơn; bị đơn là Công ty TNHH Landmark Lương Sơn; Thuế Cơ sở 11 - Hà Nội tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Đây là vụ án dân sự công ích đầu tiên tại Hà Nội được đưa ra xét xử theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.

Việc đưa vụ án ra xét xử không chỉ có ý nghĩa đối với việc bảo vệ nguồn thu ngân sách Nhà nước mà còn đánh dấu bước hiện thực hóa cơ chế tố tụng mới, mở rộng vai trò của Viện kiểm sát trong bảo vệ lợi ích công bằng con đường tố tụng dân sự.

Phiên tòa được tổ chức trực tiếp tại hội trường xét xử TAND khu vực 5 - Hà Nội và được kết nối trực tuyến tới 13 điểm cầu là VKSND TP. Hà Nội và 12 đơn vị VKSND khu vực TP. Hà Nội.

Theo nội dung vụ án, VKSND khu vực 5 - Hà Nội tiếp nhận thông tin do Thuế Cơ sở 11 - Hà Nội chuyển đến về các doanh nghiệp đang nợ thuế với số tiền lớn, trong đó có Công ty TNHH Landmark Lương Sơn.

Qua xác minh, VKS xác định tính đến ngày 31/5/2026 doanh nghiệp này còn nợ hơn 6,3 tỷ đồng, bao gồm tiền thuế, các khoản phải thu khác và tiền chậm nộp.

Làm việc với VKSND khu vực 5 - Hà Nội, đại diện doanh nghiệp cho biết nguyên nhân chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính là do các khách hàng chưa thanh toán công nợ, khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong cân đối nguồn vốn. Mặc dù cam kết sẽ hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trước ngày 29/6/2026 nhưng doanh nghiệp không thực hiện được.

Đại diện VKS công bố nội dung vụ án.

Ngày 23/6/2026, VKSND khu vực 5 - Hà Nội ban hành Quyết định yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, yêu cầu Công ty TNHH Landmark Lương Sơn thực hiện nghĩa vụ nộp thuế. Sau đó doanh nghiệp mới nộp được 1,2 tỷ đồng nhưng vẫn chưa khắc phục toàn bộ số tiền còn nợ.

Trước tình trạng doanh nghiệp tiếp tục chậm thực hiện nghĩa vụ thuế, VKSND khu vực 5 - Hà Nội đã kiến nghị Thuế Cơ sở 11 - Hà Nội khởi kiện vụ án dân sự công ích.

Tuy nhiên, cơ quan thuế cho biết đã áp dụng đầy đủ các biện pháp cưỡng chế theo quy định nhưng không có điều kiện thực hiện việc khởi kiện, đồng thời đề nghị VKS thực hiện quyền khởi kiện theo Nghị quyết số 205/2025/QH15.

Trên cơ sở đó, ngày 13/7/2026, VKSND khu vực 5 - Hà Nội ban hành Quyết định khởi kiện, yêu cầu TAND khu vực 5 - Hà Nội buộc Công ty TNHH Landmark Lương Sơn thực hiện nghĩa vụ nộp số tiền thuế còn nợ theo quy định pháp luật.

Tại phiên tòa, đại diện Công ty TNHH Landmark Lương Sơn thừa nhận doanh nghiệp còn chậm thực hiện nghĩa vụ nộp thuế như nội dung khởi kiện của VKSND khu vực 5 - Hà Nội.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan - đại diện Thuế Cơ sở 11 - Hà Nội tại phiên tòa.

Bị đơn trình bày việc chậm nộp xuất phát từ khó khăn tài chính do các đối tác chưa thanh toán công nợ, đồng thời cho biết đã nộp thêm 500 triệu đồng tiền thuế và đề nghị xem xét điều chỉnh số tiền còn phải nộp.

Bị đơn cũng đề nghị HĐXX xem xét miễn khoản tiền chậm nộp và tạo điều kiện cho doanh nghiệp được trả dần số tiền còn nợ theo lộ trình, với lý do đang gặp khó khăn về nguồn vốn.

Đại diện Thuế Cơ sở 11 - Hà Nội xác nhận doanh nghiệp đã nộp bổ sung 500 triệu đồng sau thời điểm khởi kiện. Theo số liệu cập nhật đến ngày xét xử sơ thẩm, tổng số tiền doanh nghiệp còn phải nộp hơn 5,4 tỷ đồng, trong đó tiền thuế và các khoản phải thu khác hơn 5,1 tỷ đồng, tiền chậm nộp là hơn 309 triệu đồng.

Đại diện cơ quan thuế thống nhất với toàn bộ yêu cầu khởi kiện của VKSND khu vực 5 - Hà Nội và đề nghị HĐXX buộc doanh nghiệp thực hiện ngay nghĩa vụ nộp thuế.

Phát biểu tại phiên tòa, đại diện VKSND khu vực 5 - Hà Nội nhận định quá trình giải quyết vụ án, TAND khu vực 5 - Hà Nội đã thực hiện đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự; các đương sự thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ tố tụng.

Về nội dung, đại diện VKS cho rằng căn cứ Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Quản lý thuế và các quy định pháp luật có liên quan, yêu cầu khởi kiện của VKSND Khu vực 5 - Hà Nội là có căn cứ, đề nghị HĐXX chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện, buộc Công ty TNHH Landmark Lương Sơn thực hiện ngay nghĩa vụ nộp thuế theo quy định và chịu án phí dân sự sơ thẩm.

Sau khi xem xét toàn bộ chứng cứ, lời trình bày của các bên và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, HĐXX xác định đây là vụ án dân sự công ích về yêu cầu thực hiện nghĩa vụ nộp thuế thuộc thẩm quyền giải quyết của TAND khu vực 5 theo Bộ luật Tố tụng dân sự và Nghị quyết số 205/2025/QH15.

Toàn cảnh phiên tòa.

Theo nhận định của HĐXX, doanh nghiệp đã nhiều lần được cơ quan thuế đôn đốc, áp dụng các biện pháp cưỡng chế nhưng vẫn không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, làm ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu ngân sách Nhà nước - lợi ích công cần được pháp luật bảo vệ.

Đối với đề nghị xin miễn tiền chậm nộp và được trả dần nghĩa vụ thuế của bị đơn, HĐXX cho rằng Công ty TNHH Landmark Lương Sơn không thuộc trường hợp được miễn theo quy định của Luật Quản lý thuế; đồng thời việc cho phép kéo dài thời gian thực hiện nghĩa vụ sẽ không bảo đảm yêu cầu bảo vệ lợi ích công và tính nghiêm minh của pháp luật.

Theo đó, HĐXX quyết định chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của VKS; buộc Công ty TNHH Landmark Lương Sơn phải thực hiện ngay nghĩa vụ nộp thuế và các khoản thu khác với tổng số tiền tạm tính đến ngày 31/7/2026 là hơn 5,4 tỷ đồng, gồm 5,1 tỷ đồng tiền thuế và các khoản phải thu khác cùng hơn 309 triệu đồng tiền chậm nộp.

HĐXX cũng tuyên kể từ sau ngày 31/7/2026, doanh nghiệp tiếp tục phải nộp tiền chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế năm 2025 cho đến khi hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước.

Mạnh Hùng