Xét nghiệm máu trong khám sức khỏe định kỳ: Cần lưu ý gì?

Khám sức khỏe định kỳ giúp mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe bằng cách dự phòng, tầm soát, chẩn đoán sớm và được tư vấn sức khỏe, tâm lý, dinh dưỡng và điều trị các bệnh có thể xảy ra. Mỗi người cần chọn gói khám phù hợp theo tuổi, giới, yếu tố nguy cơ và bệnh lý nền, nắm rõ các lưu ý trước khi kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Ai nên khám sức khỏe định kỳ?

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), người bình thường nên khám sức khỏe 1-2 lần/năm, tương đương khoảng cách giữa 2 lần khám sức khỏe là 6-12 tháng. Trẻ em, người trưởng thành và người cao tuổi cần có kế hoạch khám sức khỏe khác nhau.

Cụ thể, ngoài những xét nghiệm cơ bản, đối với đối tượng là trẻ em, gia đình nên lựa chọn gói khám sức khỏe có tầm soát dinh dưỡng, tầm soát vấn đề vi chất như kiểm soát tình trạng suy dinh dưỡng, béo phì, thừa cân bằng các xét nghiệm, thăm khám lâm sàng và các thang điểm đánh giá.

Trong khi đó, thanh niên và người trưởng thành có thể tầm soát các bệnh lý chung. Người trong độ tuổi kết hôn và sinh đẻ nên xét nghiệm tiền hôn nhân để tầm soát các bệnh truyền nhiễm, bệnh lý sinh sản. Đặc biệt, nên ưu tiên xét nghiệm tầm soát các bệnh di truyền để giúp phát hiện nguy cơ bệnh lý di truyền sang thế hệ sau.

Nhóm người trưởng thành và cao tuổi nên tập trung vào các bệnh lý liên quan đến vấn đề chuyển hóa như rối loạn chuyển hóa lipid, gout, tiểu đường, các bệnh lý về gan, thận, tầm soát ung thư.

Trong gói khám sức khỏe định kỳ, xét nghiệm máu đóng vai trò vô cùng quan trọng. (Ảnh minh họa)

Khám sức khỏe định kỳ bao gồm những gì?

Khám sức khỏe định kỳ là một tổng hợp các xét nghiệm và thăm dò như khám lâm sàng, thăm dò cận lâm sàng như xét nghiệm và thăm dò chức năng khác như chẩn đoán hình ảnh, siêu âm, nội soi.

Trong đó, khám lâm sàng gồm thăm khám cơ bản như chuyên khoa nội, mắt, tai - mũi - họng, răng - hàm - mặt, đo chỉ số sinh tồn…

Các xét nghiệm cơ bản như xét nghiệm về huyết học, hóa sinh, di truyền miễn dịch, vi sinh…

Xét nghiệm tầm soát các bệnh lý về huyết học như thiếu máu, giảm tiểu cầu, bệnh lý huyết học di truyền, bệnh máu ác tính.

Xét nghiệm hóa sinh như xét nghiệm đường huyết, chức năng gan, thận, acid uric, bộ xét nghiệm mỡ máu, hormone tuyến giáp…

Xét nghiệm vi sinh về viêm gan B, viêm gan C, HPV và một số bệnh lý truyền nhiễm.

Thăm dò chức năng như siêu âm tổng quát, siêu âm tuyến giáp, siêu âm tim mạch, điện tâm đồ, siêu âm vú và phần phụ ở nữ giới, siêu âm tuyến tiền liệt ở nam giới; chụp X-quang tim phổi, chụp CT Scanner (thường là chụp liều phóng xạ thấp để hạn chế tác hại của tia X), chụp MRI (nếu đối tượng có nguy cơ cần sàng lọc sâu hơn).

Với người ở độ tuổi trung niên, ngoài khám lâm sàng, làm xét nghiệm, thăm dò chức năng cơ bản, nên làm thêm các thăm dò khác như nội soi dạ dày, đại tràng để tầm soát.

Vai trò của xét nghiệm máu trong khám sức khỏe định kỳ

Trong gói khám sức khỏe định kỳ, xét nghiệm máu đóng vai trò vô cùng quan trọng. Qua xét nghiệm máu, chúng ta có thể tầm soát được nhiều bệnh lý.

Xét nghiệm huyết học: Tầm soát được các bệnh lý huyết học, dòng hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu có liên quan với nhiều nhóm bệnh máu lành tính và ác tính.

Xét nghiệm hóa sinh, di truyền miễn dịch: Tầm soát bệnh liên quan đến chức năng như bệnh lý về chuyển hóa như bệnh lý tiểu đường, rối loạn chuyển hóa lipid, bệnh lý về gan thận hoặc bệnh lý liên quan đến nội tiết như cường giáp hoặc một số bệnh lý chuyển hóa khác.

Xét nghiệm thăm dò chức năng: Đánh giá chức năng của các cơ quan như gan, thận, tim mạch; đánh giá chức năng đường tiêu hóa qua nội soi dạ dày, đại tràng cũng như tình trạng, hình thể của các cơ quan có những biến đổi đáng lưu ý, cũng có thể phát hiện qua các thăm dò chức năng.

Đáng lưu ý, không phải tất cả các xét nghiệm đều bị ảnh hưởng do thời điểm ăn uống, tuy nhiên một số xét nghiệm liên quan đến đường huyết, mỡ máu, xét nghiệm vitamin bị ảnh hưởng nếu ăn uống gần thời điểm lấy máu làm xét nghiệm.

Vì vậy, nếu có kế hoạch khám sức khỏe định kỳ, người đi khám nên nhịn ăn từ 6-8 tiếng trước thời điểm lấy máu xét nghiệm. Cạnh đó, có thể uống nước không màu như nước lọc với ngụm nhỏ.

Một số trường hợp cần nội soi dạ dày, đại tràng cần nhịn ăn hoặc có kế hoạch làm sạch đường tiêu hóa trước khi đi khám sức khỏe.

ThS.BS NGUYỄN QUỐC NHẬT

Phó trưởng khoa Điều trị hóa chất, Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương

T.THANH (Ghi)