Xe tải, xe bồn đi sai làn: Mối đe dọa thường trực với người đi xe máy

Đây là hành vi tiềm ẩn nguy cơ cao dẫn đến các vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng, đặc biệt tại những tuyến đường có tổ chức phân làn riêng cho từng loại phương tiện.

Hiện trường vụ tai nạn trên đường dẫn lên cầu Nhật Tân.

Tai nạn từ hành vi đi sai làn

Chiều 19/6, trên đường dẫn lên cầu Nhật Tân, đoạn thuộc xã Phúc Thịnh (Hà Nội), một xe bồn trộn bê tông mang biển kiểm soát 29F-037.xx trong quá trình di chuyển đã va chạm với một xe máy chạy cùng chiều.

Vụ tai nạn khiến người điều khiển xe máy tử vong tại chỗ, phương tiện hư hỏng nặng. Đáng chú ý, tại khu vực xảy ra tai nạn, lực lượng chức năng đã tổ chức phân làn giao thông và cấm ô tô lưu thông vào làn dành riêng cho xe máy.

Ngay sau khi nhận tin báo, Đội CSGT đường bộ số 15 (Phòng CSGT Công an TP. Hà Nội) đã phối hợp với Công an xã Phúc Thịnh triển khai phân luồng giao thông, khám nghiệm hiện trường và điều tra nguyên nhân vụ việc.

Đây không phải là trường hợp cá biệt. Cách đây khoảng ba tháng, vào ngày 8/3, tại xã Thành Lập (tỉnh Thanh Hóa), một xe đầu kéo biển kiểm soát 36C-148.xx kéo theo sơmi rơmoóc do tài xế P.V.N. điều khiển đã va chạm với xe máy chạy ngược chiều do anh T.C.T. điều khiển.

Vụ tai nạn khiến người đi xe máy tử vong tại chỗ. Kết quả xác minh ban đầu của lực lượng chức năng cho thấy tài xế xe đầu kéo đã điều khiển phương tiện đi không đúng làn đường.

Hai vụ việc xảy ra tại hai địa phương khác nhau nhưng có điểm chung đáng chú ý: Phương tiện trọng tải lớn đi sai làn và người chịu hậu quả trực tiếp là người điều khiển xe máy.

Khi làn đường dành riêng không còn là "vùng an toàn"

Mục đích của việc tổ chức phân làn giao thông là tách biệt các dòng phương tiện có đặc điểm vận hành khác nhau, từ đó giảm nguy cơ xung đột và tai nạn. Tuy nhiên, khi xe tải, xe bồn hoặc xe đầu kéo đi vào làn đường vốn chỉ dành cho xe máy, toàn bộ ý nghĩa của việc phân làn gần như bị vô hiệu hóa.

Trong các tình huống va chạm giữa xe máy và phương tiện trọng tải lớn, người đi xe máy gần như luôn là bên chịu thiệt hại nặng nề nhất. Sự chênh lệch rất lớn về khối lượng, kích thước và quán tính khiến chỉ một va chạm nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đến đặc biệt nghiêm trọng.

Không chỉ vậy, xe tải và xe bồn thường tồn tại nhiều “điểm mù” xung quanh thân xe. Khi phương tiện này xuất hiện trong làn xe máy, nguy cơ xảy ra va chạm càng gia tăng, đặc biệt tại các đoạn đường cong, đường dẫn lên cầu hoặc khu vực có mật độ giao thông cao.

Thực tế cho thấy, nhiều người đi xe máy có tâm lý yên tâm hơn khi lưu thông trong làn đường được phân riêng. Tuy nhiên, cảm giác an toàn đó có thể bị phá vỡ bất cứ lúc nào nếu xuất hiện một phương tiện lớn đi sai quy định.

Vì sao xe lớn vẫn liên tục đi vào làn cấm?

Mặc dù việc phân làn và tổ chức giao thông đã được triển khai tại nhiều tuyến đường, tình trạng xe tải, xe bồn lưu thông không đúng làn đường vẫn xuất hiện ở không ít địa phương, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Theo các chuyên gia, một trong những nguyên nhân xuất phát từ ý thức chấp hành quy định của một bộ phận người điều khiển phương tiện. Một số tài xế còn tâm lý chủ quan, cho rằng việc đi vào làn đường không được phép lưu thông trong quãng đường ngắn sẽ không gây hậu quả đáng kể hoặc không bị phát hiện, xử lý.

Bên cạnh đó, áp lực về thời gian vận chuyển hàng hóa cũng có thể tác động đến quá trình lựa chọn lộ trình của tài xế. Trong một số trường hợp, người điều khiển phương tiện có xu hướng ưu tiên hướng di chuyển thuận tiện hơn thay vì tuân thủ nghiêm các quy định về phần đường, làn đường.

Thực tế, tại một số khu vực có tổ chức giao thông phức tạp, người điều khiển phương tiện cũng có thể gặp khó khăn nhất định trong việc quan sát và nhận diện hướng lưu thông phù hợp. Tuy nhiên, việc tuân thủ hệ thống biển báo, vạch kẻ đường và các quy định về làn đường vẫn là trách nhiệm của mọi người tham gia giao thông.

Ngoài ra, với lưu lượng phương tiện ngày càng gia tăng trên mạng lưới giao thông rộng lớn, nguy cơ phát sinh các hành vi vi phạm làn đường vẫn hiện hữu nếu người điều khiển phương tiện thiếu tập trung hoặc không chấp hành nghiêm quy định. Điều này cho thấy bên cạnh công tác tuyên truyền, việc tiếp tục ứng dụng các giải pháp giám sát bằng công nghệ và nâng cao ý thức của người tham gia giao thông vẫn là những yếu tố quan trọng nhằm hạn chế tình trạng đi sai làn đường.

Trong bối cảnh lưu lượng giao thông ngày càng gia tăng, việc chấp hành nghiêm các quy định về làn đường được xem là một trong những yếu tố góp phần giảm thiểu nguy cơ xảy ra tai nạn.

Giảm thiểu vi phạm, ngăn chặn nguy cơ tai nạn

Việc tuân thủ đúng phần đường, làn đường có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc bảo đảm an toàn giao thông, nhất là tại những tuyến đường có sự tham gia của xe tải, xe bồn, xe container và các phương tiện trọng tải lớn. Vụ tai nạn trên đường dẫn cầu Nhật Tân cùng nhiều vụ việc tương tự thời gian qua tiếp tục cho thấy những hệ lụy nghiêm trọng có thể phát sinh từ hành vi đi không đúng làn đường.

Theo các chuyên gia giao thông, để hạn chế tình trạng phương tiện trọng tải lớn đi không đúng làn đường, cần có sự kết hợp đồng bộ giữa các giải pháp về quản lý, hạ tầng và tuyên truyền nâng cao nhận thức của người tham gia giao thông.

Trong đó, việc mở rộng ứng dụng hệ thống camera giám sát và xử lý vi phạm qua hình ảnh được đánh giá là một trong những công cụ hỗ trợ hiệu quả cho công tác quản lý giao thông. Giải pháp này không chỉ góp phần nâng cao khả năng phát hiện vi phạm mà còn tăng tính liên tục trong công tác giám sát trên các tuyến đường.

Bên cạnh đó, việc rà soát, hoàn thiện phương án tổ chức giao thông tại các khu vực có lưu lượng phương tiện lớn như đường dẫn lên cầu, nút giao trọng điểm hay các tuyến vận tải hàng hóa cũng được nhiều chuyên gia quan tâm. Tùy điều kiện thực tế, các địa phương có thể nghiên cứu bổ sung hệ thống phân làn, dải phân cách hoặc các giải pháp kỹ thuật nhằm hạn chế xung đột giữa các dòng phương tiện.

Đối với hoạt động vận tải, việc tăng cường tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật về trật tự, an toàn giao thông cho đội ngũ lái xe tiếp tục được xem là yếu tố quan trọng. Nhiều doanh nghiệp vận tải hiện cũng chú trọng hơn đến công tác quản lý, giám sát hành trình và xây dựng văn hóa giao thông an toàn trong quá trình hoạt động.

Đây cũng là vấn đề đòi hỏi sự phối hợp của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp vận tải và người tham gia giao thông nhằm hướng tới môi trường giao thông an toàn hơn.

Vũ Đậu