Xe có radar đo khoảng cách, tài xế vẫn khó biết cách xe trước bao nhiêu mét

Từ hôm nay, 27/8, việc tuân thủ giữ khoảng cách an toàn với xe đi liền trước sẽ được lực lượng chức năng tăng cường và xử phạt nghiêm. Theo đó, lực lượng CSGT sẽ chính thức xử phạt lỗi này trên tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Cao Bồ - Mai Sơn - Quốc lộ 45 - Nghi Sơn. Tuy nhiên, trên thực tế lái xe, các tài xế thường rất khó ước lượng chính xác 55m, 70m hay 100m chỉ bằng cảm giác.

Sự "mù mờ" về cảm giác không gian này chính là nguyên nhân khiến nhiều tài xế lo ngại vô tình vi phạm và đối mặt với các mức phạt nặng.  Câu hỏi được đặt ra là liệu các công nghệ hỗ trợ người lái an toàn hiện nay trên các mẫu ô tô có giúp gì được cho tài xế trong trường hợp này?

Hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng: Trợ thủ đắc lực 

Hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng được xem là công cụ giúp tài xế giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước. Ảnh: Audi

Theo các chuyên gia, những chiếc xe trang bị ADAS có tính năng kiểm soát hành trình thích ứng (ACC) có khả năng thực hiện điều mà mắt người rất khó làm chính xác, đó là liên tục xác định vị trí tương đối của phương tiện phía trước.

Về nguyên lý, radar đặt ở phía trước xe phát sóng điện từ, nhận tín hiệu phản xạ từ phương tiện phía trước để xác định khoảng cách, hướng di chuyển và tốc độ tương đối. Nhà cung cấp thiết bị và công nghệ ô tô Bosch cho biết radar là một trong những thành phần quan trọng của hệ thống ACC. Khi phát hiện phương tiện phía trước chạy chậm hơn, hệ thống có thể chủ động giảm tốc để duy trì khoảng cách đã được người lái thiết lập.

Một số radar ô tô hiện đại có khả năng phát hiện vật thể ở khoảng cách hàng trăm mét. Chẳng hạn, radar tầm xa ARS510 của Continental có phạm vi công bố khoảng 210m trong điều kiện phù hợp, phục vụ các tính năng như ACC và phanh khẩn cấp. Trên nhiều mẫu xe, radar còn được kết hợp với camera phía trước để tăng khả năng nhận diện phương tiện và vật thể. 

Nhiều mẫu xe đang bán tại Việt Nam được trang bị hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng ACC. Ảnh: TMC

Tại Việt Nam, hệ thống ACC đã xuất hiện trên khá nhiều mẫu xe. Toyota sử dụng hệ thống điều khiển hành trình chủ động DRCC trên một số mẫu như Corolla Cross và Camry. Honda trang bị ACC trong gói Honda Sensing trên CR-V, HR-V. Hyundai có Smart Cruise Control trên Santa Fe, trong khi Mazda sử dụng Mazda Radar Cruise Control trên CX-5, CX-8. Ford cũng cung cấp Adaptive Cruise Control trên một số phiên bản Territory, Ranger và Everest.

Nhờ đó, tài xế có thêm một “trợ lý điện tử” hỗ trợ duy trì khoảng cách, đặc biệt hữu ích khi chạy đường dài hoặc cao tốc.

Radar biết khoảng cách nhưng màn hình lại không hiện số mét

Tuy nhiên, có một thực tế "ngược đời", radar đo được khoảng cách bằng mét cực kỳ chuẩn xác nhưng màn hình ô tô lại không hiển thị con số này cho tài xế biết. Lý do đến từ cách các nhà sản xuất thiết kế hệ thống hỗ trợ lái.

Khoảng cách an toàn thực tế không phải một con số cố định. Nó thay đổi theo tốc độ của xe, tốc độ phương tiện phía trước, tình trạng giao thông và các thiết lập của hệ thống. Nếu liên tục hiển thị khoảng cách bằng mét, con số có thể thay đổi rất nhanh, khiến người lái mất tập trung.

Hệ thống ACC sử dụng các vạch chỉ báo để thông báo về khoảng cách gần, trung bình và xa đối với xe phía trước. Ảnh: Audi

Vì vậy, phần lớn xe sử dụng các mức khoảng cách hoặc biểu tượng trực quan như gần, trung bình và xa. Khi kích hoạt ACC, người lái lựa chọn một mức khoảng cách. Hệ thống sau đó tự động điều chỉnh ga và phanh để duy trì khoảng cách tương ứng với xe phía trước. Nói cách khác, tài xế có thể biết mình đang chọn mức bám xe nào, nhưng không đồng nghĩa màn hình sẽ cho biết chính xác xe đang cách phương tiện phía trước bao nhiêu mét.

Xe không có ACC, tài xế làm sao ước lượng khoảng cách?

Với những chiếc xe không có ACC, việc căn khoảng cách bằng mắt ở tốc độ cao là tương đối khó. Lúc này, họ buộc phải sử dụng "kỹ năng mềm" và quan sát bằng cách tận dụng biển báo cự ly trên cao tốc. Trên các tuyến cao tốc, cơ quan chức năng thường bố trí các bảng báo cự ly 0m - 50m - 100m. Khi xe phía trước chạy qua mốc 0m, tài xề có thể nhìn mốc 50m hoặc 100m để căn khoảng cách thực tế của xe mình.

Một phương pháp dễ áp dụng hơn là chuyển khoảng cách tính bằng mét thành khoảng thời gian với "quy tắc 3 giây". Khi xe phía trước đi qua một điểm cố định như biển báo, cột mốc hoặc vị trí dễ nhận biết, tài xế bắt đầu đếm thời gian cho tới khi xe mình đi qua đúng vị trí đó.

Các biển báo khoảng cách trên cao tốc. Ảnh: Hoàng Hà

Từ các mức tốc độ và khoảng cách trong quy định, có thể quy đổi gần đúng: 60 km/h - 35 m: khoảng 2,1 giây, 80 km/h - 55 m: khoảng 2,5 giây, 100 km/h - 70 m: khoảng 2,5 giây, 120 km/h - 100 m: khoảng 3 giây. Trong thực tế, tài xế nên tạo khoảng cách lớn hơn mức tối thiểu, đặc biệt khi chạy cao tốc, trời mưa, sương mù hoặc mặt đường trơn trượt.

Với xe có ACC, tài xế nên sử dụng tính năng này như một lớp hỗ trợ an toàn, chọn mức khoảng cách phù hợp và luôn sẵn sàng can thiệp. Với xe không có ACC, nguyên tắc quan trọng nhất vẫn là giảm tốc độ, chủ động tạo khoảng trống và không bám quá sát xe phía trước.

Công nghệ radar giúp ô tô xác định khoảng cách nhanh và chính xác hơn khả năng ước lượng của con người. Tuy nhiên, radar và ACC không phải “lá chắn” giúp tài xế mặc nhiên tránh được vi phạm. 

Vì vậy, trách nhiệm cuối cùng trong việc giữ khoảng cách an toàn vẫn thuộc về người lái. Sự chủ động quan sát, tuân thủ biển báo và giảm tốc độ khi thời tiết xấu vẫn là chiếc "bùa hộ mệnh" vững chắc nhất trên mọi cung đường.

Hãy chia sẻ ý kiến của bạn tới Báo VietNamNet theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!

Ngô Minh