Xây dựng dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) bảo đảm đồng bộ, có tính dự báo trong tương lai

Theo báo cáo tại Hội nghị, Bộ Công an đã xây dựng dự kiến 7 chính sách lớn trong dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), bao gồm:

Hoàn thiện, bổ sung các quy định về loại trừ trách nhiệm hình sự; quy định về miễn trách nhiệm hình sự; miễn hình phạt nhằm bảo vệ những người thực hiện công việc vì lợi ích chung, đổi mới, sáng tạo; khuyến khích người phạm tội tích cực hợp tác với cơ quan chức năng và khắc phục thiệt hại; nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản bị thệt hại do tội phạm gây ra.

Hoàn thiện các quy định mang tính nguyên tắc để làm cơ sở cho việc đấu tranh, phòng ngừa tội phạm và xây dựng các chương, điều cụ thể trong Bộ luật Hình sự.

Hoàn thiện quy định về hình phạt, trong đó một mặt thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật hình sự, góp phần nâng cao hiệu quả răn đe, phòng ngừa tội phạm, mặt khác thể hiện chính sách khoan hồng, nhân đạo của Nhà nước; tạo điều kiện để người phạm tội tiếp tục lao động, cống hiến cho xã hội; bảo đảm phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội của đất nước và tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Hoàn thiện quy định về các tình tiết định tội, định khung hình phạt nhằm bảo đảm sự chặt chẽ, thống nhất, dễ áp dụng pháp luật; bảo đảm phù hợp với tình hình tội phạm và tình hình phát triển kinh tế, xã hội; nâng cao tính răn đe, phòng ngừa tội phạm.

Bổ sung các tội danh mới, các hành vi mới để bảo đảm tính bao quát, toàn diện của Bộ luật Hình sự, bảo đảm tính răn đe, tránh bỏ lọt hành vi nguy hiểm cho xã hội, giải quyết các vấn đề gây bức xúc trong quần chúng nhân dân và phù hợp với tình hình thực tiễn.

Hoàn thiện quy định về trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại.

Hoàn thiện các quy định nhằm khắc phục kỹ thuật lập pháp, bảo đảm tính toàn diện, thống nhất, đồng bộ, tính logic, khoa học của các điều luật.

Dưới sự điều hành thảo luận của Trung tướng Phạm Công Nguyên, Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp, phát biểu tại hội nghị, các đại biểu đã thể hiện sự đồng tình, nhất trí cao đối với sự cần thiết phải sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự và các nhóm chính sách mà cơ quan chủ trì soạn thảo xây dựng. Đồng thời, đóng góp các ý kiến nhằm tiếp tục hoàn thiện nội dung của các nhóm chính sách.

Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến nhấn mạnh, qua tổng kết và thực tiễn, sau hơn 8 năm triển khai thực hiện, Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017 và năm 2025) đã phát huy vai trò rất quan trọng trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm và góp phần quan trọng giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, giữ vững an ninh quốc gia và góp phần kéo giảm tội phạm, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp phát triển kinh tế, xã hội của đất nước.

Tuy nhiên, qua hơn 8 năm triển khai, bên cạnh những kết quả đã đạt được, Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017 và năm 2025) cũng đã nảy sinh những vướng mắc, bất cập, đặc biệt là những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn.

Đề nghị tổ soạn thảo tiếp thu ý kiến của các đại biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến cũng yêu cầu cần bám sát tiến độ xây dựng dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), phát huy vai trò của tổ soạn thảo trong quá trình lấy ý kiến xây dựng các điều khoản cụ thể của dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Đặc biệt, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến mong muốn các Ủy ban của Quốc hội, các Bộ, ngành, chuyên gia, nhà khoa học... tiếp tục phối hợp với Bộ Công an tham gia đóng góp ý kiến xây dựng dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Cùng với đó, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến yêu cầu các đơn vị trực thuộc Bộ, đặc biệt là các đơn vị trực tiếp chiến đấu, tham gia đóng góp ý kiến với tinh thần trách nhiệm cao để Bộ luật được xây dựng đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất, ổn định lâu dài, có tính dự báo trong tương lai và không được xung đột với các cái điều ước quốc tế, các luật khác hiện đang có hiệu lực thi hành hoặc đang xây dựng và sẽ ban hành.

T. Uyên