Xây dựng cộng đồng không khói thuốc: Lá chắn bảo vệ sức khỏe toàn dân

Khói thuốc lá: "Kẻ sát nhân thầm lặng" tại các làng quê

Nhiều người thường lầm tưởng rằng không gian rộng lớn, thoáng đãng ở nông thôn hay các vùng cộng đồng dân cư nhỏ sẽ làm loãng đi tác hại của thuốc lá. Trên thực tế, thói quen hút thuốc lá tại gia đình, trong các buổi hội họp dòng họ, đám cưới, đám tang… tại các làng quê đang biến không gian sống nơi đây thành “bẫy khói thuốc” khổng lồ.

Cộng đồng không khói thuốc chính là viên gạch nền móng vững chắc để xây dựng một nông thôn mới toàn diện: xanh, sạch, đẹp và đáng sống.

Khói thuốc lá chứa hơn 7.000 chất hóa học độc hại, trong đó có 69 chất gây ung thư. Khi một người hút thuốc trong không gian cộng đồng, hàng chục người xung quanh bao gồm cả phụ nữ mang thai và trẻ em vô tình trở thành những người hút thuốc thụ động. Sức khỏe của cộng đồng bị bào mòn thầm lặng mỗi ngày thông qua các căn bệnh về hô hấp, tim mạch và ung thư phổi.

Vì vậy, việc xây dựng một môi trường hoàn toàn không khói thuốc tại nơi công cộng và các hộ gia đình không còn là khuyến nghị, mà là yêu cầu cấp bách để bảo vệ sức khỏe toàn dân.

Lợi ích từ xây dựng cộng đồng không khói thuốc

Lợi ích đầu tiên và rõ ràng nhất của cộng đồng không khói thuốc chính là sức khỏe. Tại những thôn xóm, tổ dân phố triển khai thành công mô hình này, tỷ lệ người dân mắc các bệnh lý đường hô hấp cấp và mãn tính giảm đi rõ rệt. Trẻ em được phát triển trong không gian trong lành, giảm nguy cơ hen suyễn và viêm phổi.

Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận nhiều trường hợp nhập viện sau khi sử dụng thuốc lá điện tử.

Bên cạnh giá trị về y tế, xây dựng cộng đồng không khói thuốc còn mang lại hiệu quả kinh tế to lớn cho từng hộ gia đình. Thay vì chi một khoản tiền không nhỏ hằng tháng để mua thuốc lá và sau đó là chi phí thuốc men điều trị bệnh tật do thuốc lá gây ra, các hộ gia đình có thể tích lũy nguồn lực này để đầu tư cho giáo dục của con cái, cải thiện dinh dưỡng bữa ăn và nâng cao chất lượng cuộc sống. Một cộng đồng khỏe mạnh là một cộng đồng thịnh vượng, giảm bớt áp lực lên hệ thống y tế cơ sở vốn còn nhiều khó khăn.

Một cộng đồng khỏe mạnh là một cộng đồng thịnh vượng

Trong dòng chảy của phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa", việc xây dựng làng văn hóa, tổ dân phố không khói thuốc là một tiêu chí văn minh thời đại mới. Từ xưa đến nay, điếu thuốc vốn thường xuất hiện trong các dịp hiếu hỷ, lễ hội như một lời mời chào mở đầu câu chuyện. Tuy nhiên, nét văn hóa lỗi thời này đang được thay thế bằng những thói quen lành mạnh hơn.

Khi một cộng đồng đồng lòng ký cam kết không hút thuốc lá trong đám cưới, đám tang hay tiệc làng, đó là minh chứng cho tư duy văn minh và tinh thần đoàn kết.

Việc loại bỏ thuốc lá ra khỏi các nghi lễ cộng đồng giúp không gian lễ hội trở nên trang trọng, thanh lịch và an toàn hơn cho người tham gia. Sự đồng thuận từ các thế hệ, từ bậc cao niên đến thanh thiếu niên, trong việc nhắc nhở nhau từ bỏ thuốc lá chính là chất keo kết dính, làm bền chặt thêm tình làng nghĩa xóm.

Một khía cạnh thường bị bỏ qua là tác hại của rác thải thuốc lá đối với cảnh quan nông thôn. Đầu lọc thuốc lá cần hàng chục năm để phân hủy, giải phóng các chất độc hại vào đất và nguồn nước ngầm.

Khi mô hình cộng đồng không khói thuốc được nhân rộng, cảnh quan làng quê, ngõ xóm sẽ thay đổi rõ rệt. Không còn hình ảnh những tàn thuốc rải rác trên đường làng, tại sân đình hay các nhà văn hóa.

Ý thức giữ gìn vệ sinh chung của người dân được nâng cao, tạo tiền đề để triển khai các phong trào môi trường khác như phân loại rác thải, trồng hoa ven đường. Cộng đồng không khói thuốc chính là viên gạch nền móng vững chắc để xây dựng một nông thôn mới toàn diện: xanh, sạch, đẹp và đáng sống.

Thu Trang