Xây dựng Chính phủ kiến tạo, liêm chính, hành động quyết liệt và phục vụ Nhân dân

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà

Nhìn lại một nhiệm kỳ chưa từng có tiền lệ để xác lập tư duy điều hành mới

Tham luận của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà được đặt trong bối cảnh một nhiệm kỳ đặc biệt khó khăn, với những biến động phức tạp và chưa từng có tiền lệ cả trong nước và quốc tế. Đây là giai đoạn nền kinh tế chịu tác động sâu rộng từ các cú sốc toàn cầu, đứt gãy chuỗi cung ứng, biến động địa chính trị, áp lực lạm phát và những thách thức nội tại của quá trình chuyển đổi mô hình phát triển. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với Chính phủ không chỉ là ứng phó tình thế, mà là giữ vững ổn định, củng cố niềm tin và bảo đảm định hướng phát triển dài hạn.

Từ thực tiễn điều hành nhiệm kỳ 2021–2025, Chính phủ đã kiên định phương châm xuyên suốt trong lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành: kiến tạo để xây dựng tầm nhìn chiến lược, tạo lập thể chế và khơi thông nguồn lực; liêm chính để giữ vững nền tảng giá trị và niềm tin xã hội; hành động quyết liệt để chuyển hóa chủ trương, đường lối thành kết quả cụ thể; và phục vụ Nhân dân là mục tiêu tối thượng, bảo đảm ý Đảng hòa quyện với lòng dân. Cách tiếp cận này không chỉ thể hiện ở các quyết sách lớn, mà được triển khai đồng bộ trên tất cả các lĩnh vực quản lý nhà nước.

Kết quả đạt được trong nhiệm kỳ cho thấy sự lựa chọn này có cơ sở thực tiễn rõ ràng. Chính phủ đã cùng cả hệ thống chính trị nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức, kiến tạo nền tảng phát triển kinh tế – xã hội ổn định, nhanh và bền vững. Việc hoàn thành phần lớn các chỉ tiêu chủ yếu, trong đó có nhiều chỉ tiêu xã hội vượt kế hoạch, phản ánh hiệu quả của tư duy điều hành gắn ổn định vĩ mô với phát triển bao trùm. Tăng trưởng GDP được duy trì ở mức cao so với khu vực, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm, tạo tiền đề quan trọng cho bước phát triển tiếp theo.

Cùng với phát triển kinh tế, các lĩnh vực văn hóa, xã hội và an sinh xã hội tiếp tục được chú trọng, đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân từng bước được cải thiện. Những kết quả này không chỉ mang ý nghĩa về con số, mà phản ánh rõ nét mục tiêu xuyên suốt của Chính phủ là lấy con người làm trung tâm, lấy sự thụ hưởng của Nhân dân làm thước đo hiệu quả điều hành. Trên nền tảng đó, tham luận đã đặt ra yêu cầu phải nhìn lại nhiệm kỳ vừa qua không chỉ để tổng kết, mà quan trọng hơn là để xác lập tư duy điều hành phù hợp với giai đoạn phát triển mới.

Từ cải cách hành chính đến quản trị quốc gia hiện đại: nền tảng của Chính phủ kiến tạo

Một nội dung trọng tâm trong tham luận là việc làm rõ quá trình chuyển đổi từ cải cách hành chính truyền thống sang xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, coi đây là nền tảng cốt lõi của Chính phủ kiến tạo phát triển. Trong nhiệm kỳ vừa qua, Chính phủ đã triển khai quyết liệt các đột phá chiến lược, đặc biệt là sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh gọn đầu mối và xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp, qua đó mở ra không gian phát triển mới và nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước.

Cải cách hành chính được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với phân cấp, phân quyền, gắn trách nhiệm với nguồn lực và tăng cường kiểm tra, giám sát. Tư duy quản lý bằng mệnh lệnh hành chính từng bước được thay thế bằng phương thức quản trị dựa trên dữ liệu, công nghệ và kết quả phục vụ. Đây không chỉ là sự thay đổi về công cụ, mà là sự chuyển dịch về tư duy quản lý, hướng tới một nền hành chính phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Song song với đó, Chính phủ đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi đây là động lực then chốt để nâng cao hiệu quả điều hành và năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc xây dựng Chính phủ số, xã hội số và công dân số được triển khai trên nền tảng dữ liệu thống nhất, đồng bộ và thông suốt, tạo điều kiện cho quản lý nhà nước theo thời gian thực và giảm chi phí tuân thủ cho xã hội. Những nỗ lực này góp phần tạo dựng môi trường quản trị hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh vai trò của việc xây dựng văn hóa liêm chính trong bộ máy nhà nước, coi đây là điều kiện tiên quyết để củng cố niềm tin xã hội và nâng cao hiệu lực quản lý. Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và lãng phí được triển khai với tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ, góp phần quan trọng vào việc giữ vững kỷ luật, kỷ cương và tạo nền tảng cho phát triển bền vững. Chính trong bối cảnh đó, Chính phủ đã từng bước khẳng định vai trò kiến tạo, không chỉ điều hành nền kinh tế mà còn dẫn dắt quá trình chuyển đổi quản trị quốc gia.

Sáu nhiệm vụ trọng tâm và lựa chọn chiến lược cho giai đoạn phát triển mới

Bước vào giai đoạn phát triển mới sau Đại hội XIV, tham luận đã xác định rõ sáu nhiệm vụ trọng tâm, phản ánh lựa chọn chiến lược của Chính phủ trong bối cảnh đất nước đứng trước những chuyển động mang tính bước ngoặt. Trước hết, đột phá về xây dựng và hoàn thiện thể chế được xác định là “đột phá của đột phá”, coi đây là lợi thế cạnh tranh quốc gia nhằm giải phóng mọi nguồn lực cho phát triển. Thể chế phải chuyển đổi trạng thái từ quản lý sang kiến tạo, tạo môi trường pháp lý ổn định, minh bạch và có tính dự báo cao.

Cùng với đó, nhiệm vụ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đổi mới mô hình tăng trưởng được đặt trên nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nguồn nhân lực chất lượng cao được coi là yếu tố cốt lõi để thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, trong khi các không gian phát triển mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế tri thức được khai thác mạnh mẽ hơn.

Phát triển hệ thống hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại tiếp tục được xác định là nhiệm vụ then chốt nhằm kiến tạo không gian phát triển mới và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội, thúc đẩy hợp tác công tư và hoàn thiện cơ chế đầu tư hạ tầng được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với mục tiêu giảm chi phí đầu vào và nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Ở chiều cạnh xã hội, Chính phủ tiếp tục chú trọng phát triển văn hóa, bảo đảm an sinh và thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, lấy con người và hạnh phúc của Nhân dân làm trung tâm. Các chính sách xã hội được thiết kế theo hướng bao trùm, bền vững, gắn chặt với phát triển kinh tế, nhằm bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển.

Đổi mới và hiện đại hóa nền quản trị quốc gia là nhiệm vụ xuyên suốt, với trọng tâm là xây dựng Chính phủ số và nâng cao chất lượng phục vụ. Phân cấp, phân quyền được thực hiện thực chất, gắn với trách nhiệm giải trình và kiểm tra, giám sát, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm được coi là yếu tố quyết định để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược.

Cuối cùng, nhiệm vụ củng cố quốc phòng, an ninh được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển bền vững, nhằm bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và tạo môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển đất nước. Việc tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh gắn với xây dựng thế trận lòng dân vững chắc được xác định là điều kiện tiên quyết để bảo đảm cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân.

Nhấn mạnh tinh thần của Đại hội XIV là của niềm tin và khát vọng, của đột phá và hành động, kỷ luật và sáng tạo, tham luận của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã làm rõ lựa chọn chiến lược của Chính phủ trong giai đoạn phát triển mới. Từ điều hành sang kiến tạo không chỉ là sự điều chỉnh về phương thức quản lý, mà là bước chuyển có tính căn bản nhằm đưa Nghị quyết Đại hội XIV sớm đi vào cuộc sống, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước Việt Nam giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc.

Trần Hương